10 sự kiện khoa học và công nghệ nổi bật năm 2012

Tin Tuc - - KHOA HOÅC - CÖNG NGHÏÅ -

Câu lạc bộ Nhà báo khoa học và công nghệ Việt Nam, Hội Nhà báo Việt Nam đã chính thức công bố 10 sự kiện khoa học và công nghệ nổi bật năm 2012. 10 sự kiện khoa học và công nghệ nổi bật được bình chọn năm 2012 theo 5 lĩnh vực gồm: cơ chế chính sách; khoa học xã hội, nhân văn và tự nhiên; khoa học kỹ thuật và công nghệ; tôn vinh các nhà khoa học; hợp tác quốc tế.

L nh v c c ch chính sách

1/ Ban hành Nghị quyết Trung ương 6 (khóa XI) về phát triển khoa học và công nghệ

Ngày 1/11/2012, Ban Chấp hành Trung ương đã ban hành Nghị quyết Hội nghị lần thứ VI Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về phát triển khoa học và công nghệ phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế. Nghị quyết chỉ rõ: Trong quá trình thực hiện công cuộc đổi mới, mặc dù điều kiện đất nước còn nhiều khó khăn, nhưng nhờ có sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, sự nỗ lực, tâm huyết của đội ngũ các nhà khoa học, sự cố gắng của các doanh nghiệp và nhân dân, khoa học và công nghệ nước ta đã đạt nhiều thành tựu quan trọng, đóng góp thiết thực vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Nghị quyết đã đưa ra những mục tiêu chính: Đến năm 2020, khoa học và công nghệ Việt Nam đạt trình độ phát triển của nhóm các nước dẫn đầu ASEAN. Đến năm 2020, thông qua yêu tô năng suâ t tông hơ~p (TFP) hoạt động khoa học và công nghệ đóng góp khoảng 35% cho tăng trưởng kinh tế. Xây dựng được một số sản phẩm quốc gia mang thương hiệu Việt Nam. Hình thành đồng bộ đội ngũ cán bộ khoa học và công nghệ có trình độ cao, tâm huyết, trung thực, tận tụy. Phát triển các tổ chức, tập thể khoa học và công nghệ mạnh, các nhà khoa học đầu ngành, phát triển mạnh các doanh nghiệp khoa học và công nghệ…

2/ Công bố Chiến lược phát triển khoa học và công nghệ giai đoạn 2011-2020

Chiến lược nêu rõ, giai đoạn 2011 - 2020 ngành khoa học và công nghệ cần tập trung thực hiện đồng bộ ba nhiệm vụ chủ yếu: Tiếp tục đổi mới cơ bản, toàn diện và đồng bộ tổ chức, cơ chế quản lý, cơ chế hoạt động khoa học và công nghệ; tăng cường tiềm lực khoa học và công nghệ quốc gia; đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng, gắn nhiệm vụ phát triển khoa học và công nghệ với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội ở các cấp, các ngành. Chiến lược đã vạch rõ những mục tiêu chính cần đạt được: Tốc độ đổi mới công nghệ, thiết bị đạt 10 - 15%/năm giai đoạn 2011 - 2015 và trên 20%/năm giai đoạn 2016 - 2020; giá trị giao dịch của thị trường khoa học và công nghệ tăng trung bình 15 - 17%/năm; số lượng công bố quốc tế từ các đề tài nghiên cứu sử dụng ngân sách nhà nước tăng trung bình 15 - 20%/năm; phấn đấu tăng tổng đầu tư xã hội cho khoa học và công nghệ đạt 1,5% GDP vào năm 2015 và trên 2% GDP vào năm 2020; bảo đảm mức đầu tư từ ngân sách nhà nước cho khoa học và công nghệ không dưới 2% tổng chi ngân sách nhà nước hàng năm... Đến năm 2020, phấn đấu hình thành 60 tổ chức nghiên cứu cơ bản và ứng dụng đạt trình độ khu vực và thế giới, đủ năng lực giải quyết những vấn đề trọng yếu quốc gia đặt ra đối với khoa học và công nghệ; 5.000 doanh nghiệp khoa học và công nghệ; 60 cơ sở ươm tạo công nghệ cao, ươm tạo doanh nghiệp công nghệ cao.

L nh v c khoa h c xã h i, nhân v n và t nhiên

3/ Tín ngưỡng thờ cúng Vua Hùng trở thành di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại

Đúng 18 giờ 9 phút ngày 6/12/2012, tại kỳ họp lần thứ 7, Ủy ban Liên chính phủ Công ước 2003 về bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể đã chính thức công nhận Tín ngưỡng thờ cúng Vua Hùng ở Phú Thọ, Việt Nam là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Với quyết định của UNESCO, Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ đã trở thành tài sản văn hóa của nhân loại. Đúng như nhiều lãnh đạo và chuyên gia về di sản của Việt Nam đã khẳng định, việc công nhận chỉ là bước đầu. Chặng đường dài tiếp theo phải chú trọng phát huy và thúc đẩy các giá trị của di sản với chính người dân Việt Nam, bảo tồn một cách đúng khoa học để di sản còn tồn tại mãi với những giá trị nguyên gốc và phải tăng cường quảng bá những giá trị di sản quý giá đó với bạn bè thế giới.

L nh v c khoa h c k thu t và công ngh

4/ 15 năm Internet có mặt tại Việt Nam

Tính đến tháng 11/2012, sau 15 năm hiện diện và đưa vào khai thác, Internet ở Việt Nam đã phát triển với những thành tựu vô cùng to lớn. Việt Nam có tốc độ phát triển Internet rất nhanh với nhiều loại hình dịch vụ truy cập Internet đa da~ng, được xếp hạng 18/20 quốc gia có số người dùng Internet lớn nhất thế giới. Tính đến quý I/2012 con số này là 32,4 triệu người, chiếm tỉ lệ 34,1% dân số Việt Nam và bằng 1,4% dân số thế giới.

5/ Khoa học và công nghệ đóng vai trò quan trọng để Công trình thủy điện Sơn La “về đích” trước 3 năm

Ngày 23/12/2012, tại tỉnh Sơn La đã diễn ra lễ khánh thành Công trình thủy điện Sơn La, về đích trước 3 năm so với kế hoạch, làm lợi cho Nhà nước 30 nghìn tỷ đồng. Đây là công trình thủy điện lớn nhất khu vực Đông Nam Á, là công trình mẫu về chất lượng và tiến độ xây dựng.

Mấu chốt của sự thành công nằm chính ở công nghệ thiết kế đập cùng hàng loạt sáng kiến khoa học và công nghệ mới lần đầu tiên ứng dụng. Nổi bật là công nghệ đập bê tông đầm lăn (RCC). Các hạng mục thiết bị cơ khí thủy công như cửa van, kết cấu thép trong bê tông, đường ống áp lực, thiết bị cẩu, nâng hạ... trước đây phải nhập toàn bộ của nước ngoài thì nay nhiều công ty điện lực tự thiết kế và chế tạo. Xí nghiệp Cơ khí Quang Trung đã chế tạo được cần cẩu sức nâng 1.200 tấn để lắp đặt thành công rô-to các tổ máy với mức độ an toàn, chính xác tuyệt đối.… Các lực lượng có mặt trên công trường đã tiếp nối “bản trường ca” chinh phục sông Đà, bằng sự nhiệt huyết và bằng những thành tựu của khoa học và công nghệ.

6/ Tiếp tục ghép thành công tế bào gốc cho người bệnh ung thư máu

Ngày 9/11, Viện Huyết học và Truyền máu Trung ương cho biết đã thực hiện thành công ca ghép tế bào gốc đồng loại cho bệnh nhân Hoàng Thị Diệu Thuận bị ung thư máu. Đây không phải là ca ghép tế bào gốc đầu tiên tại Viện Huyết học truyền máu Trung ương. Tuy nhiên, đây là ca bệnh đặc biệt phức tạp do người bệnh đã điều trị thời gian dài; mức độ phù hợp gen là 5/6 không phải tối ưu, nguy cơ gây thải ghép về sau, chưa kể bệnh nhân có virút viêm gan C, nguy cơ biến chứng sau ghép cao. Dù vậy, Viện Huyết học và Truyền máu Trung ương (Hà Nội) đã quyết định thực hiện ca ghép tế bào gốc cho bệnh nhân vào giữa tháng 9/2012. Trong quá trình phẫu thuật, bệnh nhân gặp một số tác dụng phụ như nôn liên tục, men gan tăng; nhiễm trùng miệng họng nên ăn uống khó khăn, phải ăn chế độ mềm và nuôi dưỡng bằng đường tĩnh mạch… Đến nay, bệnh nhân đã hoàn toàn đang trong giai đoạn hồi phục sức khỏe. Như vậy, bước đầu ca ghép tế bào gốc này đã thành công.

7/ Công ty Busadco đoạt Giải thưởng chất lượng quốc tế châu Á - Thái Bình Dương

Công ty Thoát nước và Phát triển đô thị tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (BUSADCO) đã đoạt giải Nhì (Best in Class Award) thuộc Giải thưởng Chất lượng Quốc tế Châu Á - Thái Bình Dương (IAPQA) - giải thưởng xuất sắc Toàn cầu năm 2012. BUSADCO là doanh nghiệp duy nhất của Việt Nam đoạt giải trong lĩnh vực dịch vụ lớn - loại hình Doanh nghiệp dịch vụ và là mức giải thưởng cao nhất của Việt Nam năm 2012 trong khuôn khổ giải thưởng này. Trước đó, BUSADCO đã xuất sắc đoạt giải Vàng - Giải thưởng Chất lượng Quốc gia năm 2011 và được Bộ Khoa học Công nghệ đề cử tham gia Giải thưởng Chất lượng Quốc tế Châu Á - Thái Bình Dương.

8/ Thuốc Cedemex phát huy hiệu quả trong hỗ trợ cắt cơn, cai nghiện ma túy

Hội nghị lần thứ 4, Ủy ban Đối ngoại ba nước Campuchia - Lào - Việt Nam về khu vực Tam giác phát triển (CLV-DTA), ngày 3/8/2012, tại tỉnh Nghệ An, đã ra tuyên bố chung. Nội dung thứ 11 của tuyên bố chung nêu rõ: “Nhất trí việc xây dựng môi trường trong sạch, không ma túy tại khu vực tam giác phát triển và ủng hộ việc chữa trị cho các bệnh nhân nghiện ma túy bằng thuốc truyền thống của Việt Nam, trong đó có thuốc Cedemex và thực hiện thông qua pháp luật mỗi nước”.

Cedemex là sản phẩm của đề tài khoa học cấp Nhà nước “Nghiên cứu đánh giá tính an toàn và hiệu lực thuốc Cedemex giai đoạn 2 và 3 trong hỗ trợ cắt cơn nghiện ma túy (nhóm Opiates)”, thuốc đã được Hội đồng Khoa học nhà nước nghiệm thu ngày 2/8/2003.

Cedemex là sản phẩm của đề tài hợp tác quốc tế theo Nghị định thư khóa 5 giữa hai nước Việt Nam và Trung Quốc “Nghiên cứu cơ chế và bào chế tinh thuốc Cedemex”. Cedemex được Bộ Y tế cho phép ứng dụng tại cộng đồng thuộc 8 tỉnh và thành phố (Hà Nội, Hải Phòng, Hưng Yên, Hải Dương, TP Hồ Chí Minh, Long An, Đồng Nai và Tiền Giang).

L nh v c tôn vinh nhà khoa h c

9/ Trao Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ

Ngày 18/2, Bộ Khoa học và Công nghệ và Hội đồng Giải thưởng cấp nhà nước đã tổ chức lễ trao Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ cho 32 công trình, cụm công trình (trong tổng số 67 công trình có hồ sơ xét thưởng hợp lệ) thuộc 5 lĩnh vực: Khoa học xã hội và nhân văn, Khoa học tự nhiên, Khoa học kỹ thuật, Khoa học nông nghiệp, Khoa học Y Dược.

Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ được trao cho 3 công trình và 9 cụm công trình đặc biệt xuất sắc, có giá trị cao về khoa học và công nghệ đã được công bố, sử dụng kể từ năm 1945. 20 Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ đã được trao tại buổi lễ.

Chiều 1/9, Hội đồng cấp Nhà nước xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ (KHCN) phối hợp với Bộ Quốc phòng, Bộ KH&CN tổ chức lễ trao Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về KHCN thuộc lĩnh vực quốc phòng - an ninh năm 2010 cho các tác giả của 4 công trình, cụm công trình khoa học, công nghệ thuộc lĩnh vực quốc phòng - an ninh.

L nh v c h i nh p qu!c t v khoa h c và công ngh

10/ Khởi công Trung tâm Vũ trụ Việt Nam

Ngày 19/9/2012, Trung tâm Vũ trụ Việt Nam chính thức được khởi công xây dựng tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, Hà Nội với tổng nguồn vốn 54,4 tỷ Yên (tương đương 700 triệu USD), trong đó nguồn vốn ưu đãi ODA của chính phủ Nhật Bản chiếm 46,5 tỷ Yên.

Đây là một trong những dự án lớn về khoa học công nghệ của Việt Nam trong 30 năm qua, không chỉ khởi đầu cho bước tiến mới trong lịch sử ngành công nghệ vũ trụ Việt Nam mà còn khởi đầu cho hợp tác chiến lược Việt Nam và Nhật Bản trong lĩnh vực công nghệ vũ trụ. Trung tâm Vũ trụ Việt Nam dự kiến hoàn thành vào năm 2020 và sẽ là Trung tâm Vũ trụ hiện đại hàng đầu Đông Nam Á.

Newspapers in Vietnamese

Newspapers from Viet Nam

© PressReader. All rights reserved.