Bài 1: Xa rồi lợi thế gạo phẩm cấp thấp

Tin Tuc - - KINH TÏË - XAÄ HÖÅI - Bài và ảnh: LÊ NGHĨA PHƯƠNG LAN

Năm 2012, trong khi gạo chất lượng cao, gạo thơm được bạn hàng nước ngoài “săn đón” thì giao dịch của loại gạo phẩm cấp thấp vốn được xem là thế mạnh của Việt Nam lại trầm lắng. Nguyên nhân là giá loại gạo này trên thế giới giảm mạnh và nguồn cung từ các “đối thủ” XK của Việt Nam đều tăng vọt.

a s g o 25% t m

Trong 3 năm gần đây, lúa gạo Việt Nam liên tục phát triển phá vỡ những kỷ lục mới trong XK và năm 2012, lần đầu tiên “soán ngôi” Thái Lan trong XK gạo. Tuy nhiên, nhìn vào thực tế, gạo XK của Việt Nam chủ yếu vẫn là gạo 25% tấm cho phẩm cấp thấp với giá trị không cao, trong khi đó, gạo chất lượng cao (5% tấm) vẫn chưa cạnh tranh được với Thái Lan. Điều này xuất phát từ nhu cầu gạo phẩm cấp thấp trong thời gian qua rất lớn và ngành nông nghiệp đã chú trọng nghiên cứu phát triển những giống lúa chất lượng thấp nhưng cho năng suất cao.

Dự đoán được xu thế nhu cầu về gạo, các năm gần đây Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã khuyến cáo các tỉnh cần hạn chế gieo sạ những loại lúa chất lượng thấp. Theo đó, diện tích trồng lúa chất lượng thấp chỉ nên hạn chế ở mức khoảng 20% và phần diện tích còn lại sản xuất lúa chất lượng cao, lúa thơm...”Tuy nhiên thực tế, khuyến cáo này lại không xuất phát từ dự báo nhu cầu của thị trường, mà chủ yếu dựa trên tính toán về cân bằng sinh thái cây trồng của vùng, nên người nông dân không mấy lưu tâm. Họ vẫn sản xuất tự do theo cảm tính và thường tin theo lời khuyên của thương lái hơn những dự báo của ngành chức năng”, ông phục nhân dân Việt Nam, bom napan, B52. Nhưng các ông đã không rút ra được bài học nào từ những thất bại đó. Thật là ngu xuẩn, ngu xuẩn, ngu xuẩn”. Khi ông ngừng lời, người phiên dịch của đoàn Việt Nam nhìn xuống sàn nhà, không muốn dịch mấy từ cuối cùng. Nhưng các thành viên trong phái đoàn Mỹ không những đã dịch nốt, còn nhấn mạnh thêm mấy từ cuối: “Stupid! Stupid! Stupid!”. Khi đó, Kissinger càng lúng túng, đề nghị: “Tôi có nghe những tính từ, tôi đề nghị không dùng những từ đó”. Nhưng ông Lê Đức Thọ trả lời: “Những từ đó tôi dùng đã là kiềm chế lắm rồi, chứ dư luận thế giới, các nhà báo và cả những người Mỹ còn dùng những câu chữ dữ dội hơn nhiều”. Và ông Thọ tiếp tục nói liền một tiếng đồng hồ không hề bớt gay gắt. Thậm chí có lúc, Kissinger đã xin ông hạ giọng bớt để các nhà báo đang tụ tập bên ngoài không nghe được, nhưng ông phớt lờ.

Ngày 23/1/1973, Hiệp định Pari được ký tắt với nội dung cơ bản như bản Dự thảo mà ta đưa ra hồi tháng 10/1972. Khi ký tắt xong, Kissinger trao cây bút mà ông ta vừa ký cho ông Lê Đức Thọ và nói: “Tôi xin tặng ông cây bút này để nhớ mãi ngày lịch sử này”. Ông Lê Đức Thọ tươi cười nhận và tặng lại Kissinger cây bút mình vừa ký và nói:“Tôi tặng lại ông cây bút này - và xin ông nhớ cho ký rồi phải giữ lấy lời nhé!”. Sau đó, ngày 26/1, Cố vấn Lê Đức Thọ đi Mátxcơva nên ông Lợi không được dự lễ ký chính thức hôm 27/1/1973. Trương Thanh Phong, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam cho biết.

Thông tin từ Cục Trồng trọt (Bộ NN&PTNT), từ lâu đơn vị này đã nhiều lần cảnh báo không nên gieo trồng một loại giống vượt quá 15%, đặc biệt đối với giống lúa IR50404 vốn cho chất lượng không cao. Tuy nhiên, chỉ tính vụ hè thu năm 2012, diện tích trồng lúa IR50404 vẫn chiếm hơn 25%. Nguyên nhân chính là do giống lúa này dễ trồng, ít sâu bệnh, năng suất cao... trong khi tiêu thụ lại dễ. Theo ông Phong, do giá không quá cao, hiện gạo phẩm cấp trung bình, cấp cao và gạo thơm vẫn có thể cạnh tranh về giá nhưng gạo phẩm cấp thấp gần như “bó tay” vì sự cạnh tranh khốc liệt của các “đối thủ” mới nổi.

Và mùa xuân th ng l i

Ông Lợi nhớ lại, Tết năm 1973 cũng rất đặc biệt, đoàn Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ăn Tết ở 3 nước. Tại Pari, các thành viên trong đoàn được ăn một cái Tết hoành tráng do hội Việt kiều tại Pháp tổ chức. Đêm đón Tết năm ấy có những người bạn quốc tế đặc biệt: Diễn viên điện ảnh nổi tiếng của Mỹ là Jane Fonda, cùng hai ca sỹ là Joan Baez (người Mỹ) và Hugues Aufray (người Pháp). Họ đã cùng cất cao tiếng hát ủng hộ, chia sẻ mất mát chiến tranh với Việt Nam. Hôm đó còn có khoảng 6.000 người Việt ở Pháp và các nước lân cận, các quan khách Pháp và quốc tế cũng đến vui Tết Việt ở Pari.

Đến sáng 26/1, Cố vấn Lê Đức Thọ về Mátxcơva. Ngay tối hôm đó, Liên Xô tổ chức mít tinh hoành tráng ở Nhà Công đoàn, có các nhà lãnh đạo Liên Xô đến dự. Máy bay đưa đồng chí Lê Đức Thọ lại quay sang Pari đón đồng chí Nguyễn Duy Trinh, rồi cả đoàn cùng về nhà. Máy bay dừng lại Bắc Kinh đúng chiều 30 Tết. Để chúc mừng Việt Nam đạt được thắng lợi ở Pari, các bạn Trung Quốc nhất định giữ đoàn ở lại đón giao thừa tại Bắc Kinh. Thật thú vị, trong bữa cơm đón giao thừa ở Bắc Kinh, cả đoàn ngạc nhiên và cảm động khi thấy mâm cơm ngày Tết lại có nem, có bánh chưng… Thì ra, bữa tiệc giao thừa năm đó được chế biến bởi một đầu bếp Trung Quốc vừa đi học nấu ăn ở Việt Nam về. Bữa tiệc liên hoan mừng năm mới đó

Nhiều năm theo dõi tình hình XK lúa gạo, thứ trưởng Bộ Công Thương, ông Nguyễn Thành Biên cho hay, hiện thế giới đang hình thành “thế chân vạc” về giá với gạo cấp thấp thuộc về Ấn Độ, Mianma; gạo giá cao do Mỹ và Thái Lan chi phối. Riêng Việt Nam và Pakixtan nắm giữ thị trường gạo giá trung bình. “Vốn là quốc gia có lợi thế mạnh về XK gạo phẩm cấp thấp, nhưng hiện nhiều thị trường truyền thống của Việt Nam đã không còn nhập khẩu nhiều như trước. Cụ thể, do tồn kho cao, Ấn Độ đã chiếm lĩnh thị trường gạo phẩm cấp thấp ở những quốc gia vốn vẫn nhập khẩu nhiều của ta như: Bănglađét, châu Phi... Philíppin thì hiện nhập không nhiều. Ở thị trường mới nổi và rất nhiều cũng rất vui, nhưng vui nhất vẫn là khi về Việt Nam.

Đoàn về nước đúng hôm mùng 1 Tết, xông đất Việt Nam. Ngay ngày mùng 2 Tết năm Quý Sửu (tức ngày 4/2/1973), Cố vấn Lê Đức Thọ đã lên đường đến thăm các cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn tên lửa 77, Sư đoàn phòng không Hà Nội, Đại tá Trần Văn Giang, Chính ủy sư đoàn, thay mặt đơn vị chào mừng “lão tướng chiến thắng từ mặt trận ngoại giao trở về”. Cố vấn Lê Đức Thọ xua tay nói: “Không, không! Cán bộ, chiến sĩ phòng không không quân anh hùng mới chính là người chiến thắng. Không có chiến thắng của các đồng chí trên mặt trận quân sự, thì sẽ không có chiến thắng ở mặt trận ngoại giao. Các đồng chí đã bắn rơi B52 trên bầu trời Hà Nội và chính cái đó đã buộc Mỹ ký Hiệp định Pari ngày 27/1/1973. Chính các đồng chí đã cho tôi sức mạnh và sự kiên quyết trước kẻ thù trên bàn Hội nghị”.

Ông Lợi đã từng ví, Hội nghị Pari như một cái lò luyện cho những cán bộ tham gia Hội nghị. Ông bảo, gần 5 năm trời, Hội nghị như một trường học ngoài đời đã đào tạo nhiều người trưởng thành hơn, bản lĩnh hơn. Không chỉ tôi luyện trí tuệ, bản lĩnh cho các cán bộ của ta, mà Hội nghị Pari những năm ấy còn cảm hóa bao nhiêu thế hệ không chỉ người Việt Nam. Có những người Pháp đang đi làm doanh nghiệp XK gạo đang kỳ vọng là Trung Quốc, dù vẫn còn mua bán tốt nhưng đây là thị trường thiếu ổn định, rủi ro cao”, ông Biên nói thêm.

Theo TS Trần Công Thắng (Viện chính sách và phát triển nông nghiệp nông thôn), từ sau khủng hoảng kinh tế năm 2008, nhiều nước đã điều chỉnh lại chính sách theo hướng tự chủ lương thực, giảm nguồn cung từ bên ngoài. Hiện các quốc gia trong khu vực đã và đang tăng cường trợ giá đầu vào, duy trì đất lúa, đầu tư cho khoa học, khuyến nông nhằm từng bước tự cung tự cấp được lương thực. Với nhiều tiềm năng, Mianma đang thay đổi chính sách và sẽ là nhà XK gạo trong tương lai, đặc biệt ở phân khúc gạo phẩm cấp thấp. Trong khi đó, những bạn hàng truyền thống của Việt Nam đã có các chính sách hạn chế nhập khẩu gạo như: Inđônêxia kỳ vọng đến năm 2014 sẽ tự cung cấp đủ gạo cho nhu cầu nội địa, Malaixia với thời điểm năm 2013 có kế hoạch tự cung cấp đủ gạo, riêng Philíppin giữ quan điểm hạn chế nhập khẩu gạo... ở công ty, đã xin nghỉ không lương, đăng ký với Đảng Cộng sản Pháp tình nguyện đến giúp đoàn ta, họ còn mang cả xe ô tô riêng đến, rồi đảm nhiệm luôn vai trò lái xe, sẵn sàng đưa đoàn đi bất cứ nơi đâu, đi đến chỗ họp, đi thăm kiều bào, đi vận động sự ủng hộ của bạn bè khắp nơi… Bà Tôn Nữ Thị Ninh, khi đó là người của Sài Gòn cử đi Pari học, đã chuyển hẳn sang làm việc cho đoàn của ta, sau này trở về Việt Nam đã đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ quan trọng ở Bộ Ngoại giao và Quốc hội.

Đó là những ký ức không thể nào quên của nhà ngoại giao Lưu Văn Lợi, nguyên thư ký của cố vấn đặc biệt Lê Đức Thọ tại Hội nghị Pari. Bốn mươi năm đã qua, Cố vấn Lê Đức Thọ - vị “Tư lệnh” tài ba, đầy bản lĩnh trên “mặt trận ngoại giao” của Việt Nam đã đi xa, nhưng những câu chuyện về ông, những đóng góp to lớn của ông đối với đất nước vẫn còn mãi trong lòng nhân dân Việt Nam. Bây giờ, dù tuổi cũng đã cao, sức khỏe đã không còn như trước, nhưng ông Lưu Văn Lợi vẫn luôn dành thời gian để tham gia các công trình nghiên cứu về cuộc đàm phán ở Pari, cũng như về nhà ngoại giao nổi danh Lê Đức Thọ - người mà ông luôn coi như một người thày, một người anh, người thủ trưởng mà ông hằng kính trọng. (Mời xem toàn bộ loạt bài trên trang web:

baotintuc.vn)

Sản lượng nhiều nhưng chất lượng không cao cũng không mang lại lợi nhuận nhiều cho XK.

Newspapers in Vietnamese

Newspapers from Viet Nam

© PressReader. All rights reserved.