Living : 2020-05-01

SHËNDET & MIRËQENIE : 216 : 216

SHËNDET & MIRËQENIE

SHËNDET & MIRËQENIE Studimi konstatoi pikëpamjet e kohës. Studimi nën drejtimin e drejtuesit të parë shkencor, i cili e drejtoi atë që nga viti 1938 deri në vitin 1954, pasqyroi pikëpamjen mbizotërue­se të asaj epoke për gjenetikën dhe përcaktimi­n biologjik. Studiuesit e asaj kohe besonin se gjendja fizike, aftësia intelektua­le dhe tiparet e personalit­etit, përcaktoni­n zhvillimin te të rriturit. Ata kryen matje të hollësishm­e antropomet­rike të kafkave, mbajtën shënime për funksionim­in e organeve kryesore, ekzaminuan veprimtari­në e trurit përmes elektrocef­alogramës, madje, analizuan edhe kaligrafin­ë e personave. Aktualisht, studiuesit marrin kampione gjaku për të kryer testin e ADN-së dhe u bëjnë pacientëve skanerin apo rezonancën magnetike, për të ekzaminuar organet dhe indet, procedura që në vitin e largët 1938 dukeshin si utopi. Nisur nga ky këndvështr­im, edhe vetë studimi përbën një pasqyrë të studimeve të tjera në periudha të ndryshme. Psikiatri i cili iu bashkua ekipit si studiues në vitin 1966, e drejtoi atë nga viti 1972 deri në vitin 2004. I diplomuar si psikoanali­st, e vuri theksin te roli i marrëdhëni­eve ndërnjerëz­ore dhe te roli vendimtar që luajnë këto marrëdhëni­e te njerëzit që jetojnë gjatë dhe gëzojnë shëndet të plotë. “Në zanafillën e këtij studimi, askush nuk përqendroh­ej tek empatia apo marrëdhëni­et ndërnjerëz­ore, por çelësi i plakjes së shëndetshm­e janë pikërisht ato, marrëdhëni­et e mira të gjithsecil­it,” - shprehet imentin fillestar. Ky është studimi i brezit të dytë dhe shpreson ta shtrijë atë edhe në brezat e tretë dhe të katërt. “Ndoshta nuk do të përsëritet kurrë, - tha ai për hulumtimin e gjatë, duke shtuar se ka ende shumë për të mësuar. - Ne po mundohemi të shohim se si e përballojn­ë njerëzit stresin, të zbulojmë nëse trupat e tyre ndikohen nga gjendja e vazhdueshm­e e betejës së brendshme apo e kapërcejnë me lehtësi atë, – tha - Duam të zbulojmë se si një fëmijëri e vështirë arrin ta degradojë trupin në moshën e mesme dhe në moshën e tretë.” Ekipit tashmë i janë bashkuar studiues të fushave të ndryshme, për të gjetur përgjigje sa më efikase dhe për të përcaktuar se si ndikojnë përvojat e fëmijërisë në shëndetin e mëvonshëm fizik e mendor. I pyetur se ç’rezultate ka pasur ky studim tek ai vetë, i cili është edhe një mjeshtër Zen, tha se praktikon çdo ditë meditimin dhe u kushton më shumë kohë se më përpara marrëdhëni­eve me të tjerët. “Është e lehtë të izolohesh, të kapesh pas punës dhe një ditë të kujtohesh se ke shumë kohë pa i takuar miqtë. Ndaj, po përpiqem që, ndryshe nga më parë, t’u kushtoj më shumë vëmendje marrëdhëni­eve me të tjerët,” - tha ai. Me ardhjen e pranverës, zgjatja e ditës ju jep mundësi që t’i zbatoni këshillat e të shijoni natyrën, familjen, miqtë, të njohurit dhe të krijoni marrëdhëni­e sa më të mira, të cilat do të jenë një ogur i mirë për mirëqenien tuaj mendore dhe fizike. Shijoni çdo çast! Njerëzit duan njerëz! Waldinger-i Clark Heath, se, më shumë se paratë ose fama, janë marrëdhëni­et e ngushta ato që i lumturojnë njerëzit gjithë jetën. Waldinger-i. Studimi tregoi se roli i gjenetikës në jetëgjatës­inë e njeriut ishte më pak i rëndësishë­m sesa niveli i kënaqësisë së përftuar nga marrëdhëni­et në moshë të mesme dhe sot konsideroh­et si parantezë e plakjes së shëndetshm­e. Studimi gjithashtu hodhi poshtë mendësinë se personalit­eti i njeriut “vuloset” deri në moshën 30-vjeçare dhe nuk ndryshon më. “Ata që kanë bërë jetë të qetë e të rregullt në moshën 20-25-vjeçare, patën një pleqëri të mrekullues­hme dhe të shëndetshm­e edhe në moshën 80-vjeçare, – tha ai. - Nga ana tjetër, konsumimi i tepruar i alkoolit gjatë asaj që njihet si periudha e Depresioni­t të Madh, preku kryesisht njerëzit që e nisën jetën si të suksesshëm dhe e përfunduan atë kuturu.” drejtuesi i katërt shkencor i studimit, e zgjeroi target-grupin e personave dhe përfshiu edhe gratë dhe fëmijët e pjesëmarrë­sve në studim, që në eksper- Waldinger-i, George Vaillant, Vaillant-i Robert Waldinger-it: Robert Waldinger, George Vaillant. 216 LIVING.AL PRANVERË 2020

© PressReader. All rights reserved.