Гомельскі напрамак

Belaruskaya Dumka - - 75-ГОДДЗЕ ВЫЗВАЛЕННЯ БЕЛАРУСІ -

Важ­най пад­зе­яй кан­ца во­сені 1943 го­да на фран­тах Вя­лі­кай Ай­чын­най вай­ны ста­ла на­сту­паль­ная апе­ра­цыя Чы­рво­най ар­міі па вы­зва­лен­ні ад ня­мец­ка-фа­шы­сц­кіх за­хопнікаў пер­ша­га буй­но­га го­ра­да і аб­лас­но­га цэн­тра Бе­ла­русі – Го­ме­ля. Яе пас­пя­хо­вы ход і за­вяр­ш­энне бы­лі за­бяс­пе­ча­ны дзя­ку­ю­чы ней­ма­вер­ным ге­раіз­му і ад­ва­зе сал­дат і афі­ц­эраў Бе­ла­рус­ка­га фрон­ту і стратэ­гіч­на­му мыс­лен­ню вы­дат­на­га са­вец­ка­га пал­ка­вод­ца бу­ду­ча­га мар­ша­ла Кан­стан­ці­на Ра­ка­соўска­га. Гомельскі напрамак стаў вы­зна­чаль­ным і ў ін­шых бітвах па ачыш­ч­эн­ні бе­ла­рус­кай зям­лі ад во­ра­га. Каб да­ве­дац­ца, як гэта ад­бы­ва­ла­ся 75 га­доў та­му, агля­даль­нік «Бе­ла­рус­кай дум­кі» на­кіра­ваў­ся ў ад­зін з му­зе­яў го­ра­да на Со­жы. Як паў «паўд­нё­вы ба­сты­ён»

–Icнyе ле­ген­да, што пас­ля раз­гро­му гіт­ле­раў­цаў на Кур­скай ду­зе га­лоў­ны стратэг гэтай бiт­вы ге­не­рал К. Ра­ка­соўскi на­кiра­ваў пе­ра­мож­ны марш «паўд­нё­вых» войск свай­го Цэн­траль­на­га фрон­ту – 13­й і 60­й ар­мій – у кіеўскім на­прам­ку, – рас­каз­вае за­гад­чык аддзе­ла наву­ко­ва­асвет­най ра­бо­ты Го­мель­ска­га аб­лас­но­га му­зея ба­явой славы Ала Яго­ра­ва. – Ад­нак неча­ка­на для ба­яво­га ге­не­ра­ла ра­ш­эн­нем Стаўкі Вяр­хоў­на­га Га­лоў­на­ка­ман­да­ван­ня гэтыя вай­с­ко­выя падразд­зя­лен­ні ў яго «адабралі» і пе­ра­далі Ва­ро­нежс­ка­му фрон­ту на ча­ле з ге­не­ра­лам М. Ва­ту­ці­ным. Ад­па­вед­на быў cкар­эк­ціра­ва­ны і га­лоў­ны напрамак на­ступ­лен­ня войск Цэн­траль­на­га фрон­ту – з кіеўска­га на гомельскі. Ра­ка­соўскі абу­ры­ў­ся i пат­эле­фа­на­ваў Сталі­ну, але пад­т­рым­кі ў яго не знай­шоў, а на свае на­ра­кан­ні ат­ры­маў ад­каз, што вы­зва­ленне ад ня­мец­ка­фа­шы­сц­кіх за­хопнікаў Го­ме­ля не менш важ­ная за­да­ча, чым ава­ло­данне сталі­цай Украі­ны, і, маў­ляў, з гэтым ніх­то лепш за яго не справіц­ца...

Tак гэта бы­ло цi інакш, але, ат­ры­маў­шы но­вы за­гад, К. Ра­ка­соўскі ўзяў­ся за рас­пра­цоўку стратэ­гіі вы­зва­лен­ня Го­ме­ля. і гэта бы­ла да­лё­ка не про­стая за­да­ча. На го­мель­скім на­прам­ку са­вец­кім вой­скам су­пра­ць­ста­я­лі падразд­зя­лен­ні ня­мец­кай групы ар­мій «Цэнтр» агуль­най коль­кас­цю звыш 250 тыс. ча­ла­век. У са­мім Го­мелі і ў блі­ж­эй­шым яго на­ва­кол­лі дыс­ла­цы­ра­валі­ся 2­я і 4­я ар­міі і знач­ная част­ка 9­й ар­міі пра­ціўніка. Да та­го ж, ат­ры­маў­шы раз­вед­да­ныя аб ру­ху га­лоў­ных сіл Цэн­траль­на­га фрон­ту на го­рад на Со­жы, ка­ман­да­ванне вер­мах­та да­дат­ко­ва пе­ра­кі­ну­ла ту­ды яш­чэ сем пя­хот­ных ды­візій і бры­га­ду СС.

«В по­ло­се дей­ствий войск фрон­та, в гра­ни­цах Бе­ло­рус­сии на ос­нов­ном и очень для нас важ­ном на­прав­ле­нии на­хо­дил­ся круп­ный об­ласт­ной про­мыш­лен­ный центр Го­мель, – ад­зна­чыў у сваіх пас­ля­ва­ен­ных ме­му­а­рах «Сол­дат­ский долг» мар­шал К. Ра­ка­соўскі. – Быст­рое овла­де­ние этим го­ро­дом яв­ля­лось важ­ной за­да­чей по опе­ра­тив­ным и по­ли­ти­че­ским со­об­ра­же­ни­ям. Это учи­ты­вал и про­тив­ник, ко­то­рый при­нял все ме­ры к удер­жа­нию за со­бою го­ро­да и окрест­но­стей. Го­мель был рас­по­ло­жен в по­ло­се ос­нов­ной обо­ро­ны нем­цев. Они пре­вра­ти­ли его в мощ­ный опор­ный пункт. На­ши по­пыт­ки овла­деть Го­ме­лем с хо­ду не увен­ча­лись успе­хом. И нам при­шлось при­сту­пить к ор­га­ни­за­ции пла­но­мер­ных дей­ствий».

– Ва­ен­ным са­ве­там фрон­ту быў рас­пра­ца­ва­ны пер­ша­па­чат­ко­вы план ба­явой апе­ра­цыі па вы­зва­лен­ні Го­ме­ля, – рас­каз­вае да­лей Ала Ба­ры­саў­на. – ім пра­ду­г­ле­дж­ва­ла­ся ствар­энне на паўд­нё­вым і паў­ноч­ным флан­гах фрон­ту моц­ных воін­скіх групо­вак, у за­да­чу якіх ува­х­од­зіў пра­рыў ва­ро­жай аба­ро­ны з на­ступ­ным ахо­пам го­ра­да з за­хаду і паў­ноч­на­га ўс­хо­ду. Пры спры­яль­ных умо­вах абед­зве гэтыя групоўкі павін­ны бы­лі су­стр­эц­ца на паў­ноч­най ускраіне Го­ме­ля і за­мкну­ць ко­ла ак­ру­ж­эн­ня во­ра­га. Гэта

Newspapers in Russian

Newspapers from Belarus

© PressReader. All rights reserved.