ПЯЦЬСОТ ДО­ЛА­РАЎ У КАНВЕРЦЕ

Gazeta Slonimskaya - - СЛОНИМ -

Жнівень­скі ве­чар быў га­ра­чым і душ­ным, як і дзень. На­ват лёг­кі вет­рык з бліз­кай рэч­кі Вад­зяні­цы не пры­носіў жа­да­най пра­ха­ло­ды. Ка­цяры­на Кар­пе­ўская сяд­зе­ла на ган­ку сва­ёй ха­ты, што ста­я­ла аку­рат па­сяр­эд­зіне вё­скі, і слу­ха­ла, як на су­сед­нім на­двор­ку Лі­да Ан­ці­поўская сва­ры­ла­ся на кур­эй, што па невя­до­ма якой пры­чыне паз­ля­талі з се­да­ла.

—На­во­шта ты са­бе нер­вы тр­эплеш?Чор­тіх­за­ноч­не­возь­ме, калі і ўні­зе па­сяд­зя­ць, — па­да­ла го­лас Ка­цяры­на.

—Ка­бя­кі­ша­шок­не­зад­зёр,— за­сум­ня­ва­ла­ся­су­сед­ка.—Аты яш­чэ, ба­чу, спа­ць не клад­зеш­ся. То я за­раз прый­ду па­га­мані­ць.

Га­манілі яны штод­зень, і га­мон­ка гэта ім не на­да­ку­ча­ла, бо, пра­жы­ў­шы, лічы, усё жыц­цё по­бач, дзя­лілі­ся і ра­дас­ным, і сум­ным. Вось і ця­пер, калі Лі­да ўлад­ка­ва­ла­ся по­бач на пры­ступ­ках ган­ку, Ка­цяры­на пад­зя­ліла­ся сваім над­зён­ным кло­па­там.

—Со­рам­на пе­рад люд­зь­мі, мая ж ты су­се­дач­ка, — па­ча­ла яна.—Уж­от­р­эці­год­пай­шоў,як па­мёр мой Ан­др­эй, а пом­ніка на яго ма­гіл­цы да гэ­та­га ча­су ня­ма. І гро­шы на яго бе­ра­гу як зр­эн­ку во­ка, ні на што не тра­чу, хо­ць дзірак на іх у гас­па­дар­цы шмат. Але ж са­ма не ма­гу даб­рац­ца да рай­ц­эн­тра, да той май­ст­эр­ні, дзе пом­нікі вы­рабл я юць, бо на д та но­гі ба­ля­ць.

—Восьзнай­шла­кло­пат!Тыж не ад­на на све­це жы­веш. Сы­ну, Іва­ну, дай тыя гро­шы, дык ён і за­ка­жа, — па­раі­ла су­сед­ка.

—Ага, добра та­бе ка­за­ць. Як ад­дам Іва­ну, то ма­гу не ўба­чы­ць ні гро­шай, ні пом­ніка. Да чар­кі цяг­нец­ца сы­нок, ска­жу та­бе па са­кр­эту. Ды які тут над­та са­кр­эт, за­раз люд­зі са­мі ўсё ўба­ча­ць, бо нех­та ж спра­вяд­лі­ва за­ў­ва­жыў, што кашлю, ка­хан­ня і ал­ка­галіз­му не ўтоіш. Добра, што жы­ве ў су­сед­нім раёне, а так ужо ўсе ве­далі б…

Ка­цяры­на пра­мо­ві­ла апош­нія сло­вы са сля­за­мі ў го­ла­се, бо яе ма­цярын­с­кае го­ра бы­ло няс­церп­ным.

—Ну што ты ўжо над­та бя­ду­еш, Ка­ця. Вы­пі­ць-то лю­бі­ць, але ж гро­шы, прызна­ча­ныя для пом­ніка ба­ць­ку, не прап’е. Гэта ўжо тр­э­ба зусім сум­лен­ня не ме­ць. Тым больш што гро­шы гэтыя ты збіра­ла, так бы мо­ві­ць, па ка­пе­еч­цы, ад­маў­ля­ю­чы са­бе ва ўсім. Не бой­ся, га­луб­ка, не прап’е.

Іван пры­ехаў да ма­ці праз два тыд­ні, аку­рат калі яна ат­ры­ма­ла пен­сію. Ён ведаў, што ме­навіта пя­та­га чыс­ла па­паў­ня­ец­ца яе бюд­ж­эт, і аба­вяз­ко­ва­пры­язд­жаў.Не­толь­кі­сам, але і жон­ка яго Кла­ва лю­бі­ла прыклас­ці­ся да чар­кі, то свай­го за­роб­ку не ха­па­ла. Ка­цяры­на, мо­жа, і не да­ва­ла б ім тых гро­шай, бо на мі­льён сям­сот ты­сяч, якія ат­рым­лі­ва­ла, не вель­мі і са­ма раз­жы­веш­ся, не тое каб ін­шым па­ма­га­ць. Але па­ма­га­ла сы­ну, бо ў яго трое дзя­цей. Стар­эй­шы ўжо скон­чыў ПТВ, але не пра­ца­ваў, бад­зяў­ся без спра­вы. А двое ма­лод­шых яш­чэ хад­зілі ў шко­лу. Як тут не па­мо­жаш?

Іван увай­шоў у ха­ту якраз у той час, калі пашта­льён­ка Ні­на ад­ліч­ва­ла ку­пю­ры.

—Во, і гос­ць на па­ро­зе! — пра­мо­ві­ла яна. — Ма­бы­ць, да­па­маг­чы ма­ме пры­ехаў?

—Ага, да­па­мо­жа, — бурк­ну­ла­са­бе­пад­но­сКа­цяры­на.—Як ба­чыш ка­ша­лёк аб­лег­чы­ць.

Уя­еў­жо­не­бы­ло­цяр­пен­ня­ха­ва­ць ад люд­зей га­неб­ную ця­гу сы­на да спірт­но­га, тым больш што, пры­ехаў­шы, да ра­бо­ты ён не імкнуў­ся. Але сваё дзі­ця, тр­э­ба цяр­пе­ць, бо ні­чо­га тут не зробіш. Ка­цяры­на са­бра­ла на стол яду, а па­куль сын пад­сіл­коў­ваў­ся, ад­лічы­ла ад стоп­кі ку­пю­раў ча­ты­ры­ста ты­сяч і пад­су­ну­ла яму:

—Бя­ры, ку­піш са­бе якія туф­лі ды ка­шу­лю, а то зусім аб­на­сіў­ся.

Моц­на­куль­га­ю­чы­на­пра­вую на­гу, яна па­шар­ка­ла да баж­ні­цы і даста­ла ад­туль пуль­х­ны кан­верт. Вяр­ну­ла­ся і вы­трас­ла з яго на стол до­ла­ры. Іх ку­пі­ла д аў но, к а л і я шчэ ма гл а з’езд­зі­ць у рай­ц­энтр. Дзя­сят­кі разоў ста­я­ла там у чар­зе ў бан­ку, каб прыд­ба­ць за­па­вет­ныя зя­лё­ныя ку­пю­ры. Па пя­ць, па дзе­ся­ць, па двац­ца­ць. Наз­біра­ла роў­на пяцьсот і ха­ва­ла ў канверце за аб­ра­за­мі.

—Іван­ка, сы­нок, Бо­гам прашу, не тра­ць гэтыя аме­ры­кан­скія руб­лі ні на што, а за­ка­жы па ба­ць­ку пом­нік, а то люд­зі з нас бу­ду­ць смя­яц­ца, — не прасі­ла, а малі­ла сы­на. — Та­бе ж са­мо­му­не­тр­э­ба­наг­эта­тра­ціц­ца, я са­ма ўсё апла­чу. Як буд­зе га­то­вы пом­нік, то люд­зей най­му, каб уста­навілі. За­пла­чу, то ча­му ж не ўста­но­вя­ць…

Га­ва­ры­ла гэта сы­ну, але бы­ло па­доб­на, што ўга­во­рва­ла і су­па­кой­ва­ла ся­бе, бо над­та ж мучы­ла яе сум­ленне, што не вы­ка­на­ла пе­рад му­жам апош- ні аба­вя­зак. У іх­няй мяс­цо­вас­ці амаль усе ста­ралі­ся ўста­наві­ць па да­ра­гіх ня­бож­чы­ках пом­нік да го­ду, а тут вунь коль­кі ча­су прай­шло…

—Добра, зраб­лю, — ко­рат­ка і не­як аж­но з ра­дас­цю па­а­бя­цаў Іван. — У сваім рай­ц­эн­тры за­ка­жу, а як буд­зе га­то­вы — пры­вя­зу. Мне так зруч­ней. —Ра­бі як ве­да­еш. Абы зра­біў. Праз якую гад­зі­ну сын па­е­хаў, а Ка­цяры­на за­ста­ла­ся са сваі­мі тры­вож­ны­мі дум­ка­мі.

“Хо­ць бы не пра­піў! — пе­ра­жы­ва­ла. — Хо­ць які пом­ні­чак каб за­ка­заў. За та­кія гро­шы мож­на і ня­кеп­скі прыд­ба­ць, але ж, пэў­на, не ўсе гро­шы пус­ці­ць на доб­рую спра­ву. Як па­ка­жа іх жон­цы, то тая ў леп­шым вы­пад­ку па­лаві­ну ад­ні­ме. Але ж сын… Не паві­нен пад­ма­ну­ць…”

Яе­дум­кіі­сум­нен­ні­не­да­валі спа­ць, ад­білі ад яды.

—Лепш бы ка­го чу­жо­га па­прасі­ла, — ка­за­ла яна праз тыд­зень су­сед­цы.

—Ды­не­пе­ра­жы­вай­ты.Як­буд­зе ў ця­бе пен­сій­ны дзень, то зноў пры­ед­зе, та­ды і спы­та­еш. А мо­жа, і пом­нік пры­вя­зе…

Іван пры­ехаў на гру­за­віку. Калі ма­шы­на спы­ніла­ся ля ва­рот і з яе вый­шаў сын, сэр­ца ста­рой ма­ці ледзь не спы­ніла­ся ад ра­дас­ці: “Пры­вёз-та­кі! Не пад­ма­нуў…Сын жа, так­са­ма кла­по­ціц­ца, каб па ба­ць­ку па­мя­ць бы­ла”.

Яна па­волі вый­ш­ла на двор і ўба­чы­ла, як Іван з вад­зі­це­лем гру­за­віка­даста­ю­цьз­ку­за­ва­не­шта цяж­кае. Ма­ці не сум­ня­ва­ла­ся, што гэта пом­нік. Але яны дасталі вя­лікі ржа­вы крыж. —А дзе ж пом­нік?! —Мы з Кла­вай па­ду­малі, якая роз­ні­ца: пом­нік ці крыж. І гэ­та­га хо­пі­ць. З ме­таліч­най тру­бы, буд­зе доў­га ста­я­ць.

—І што, ён каш­туе пяцьсот до­ла­раў?!

—Якая та­бе роз­ні­ца. Абы пры­вёз.

—Тоў­жоі­пам­не­крыж­за­каз­вай, сы­нок, — з ро­спач­чу пра­мо­ві­ла Ка­цяры­на і, пла­чучы, па­волі пай­ш­ла ў ха­ту.

Ле­а­нар­да ЮРГІЛЕВІЧ

Newspapers in Russian

Newspapers from Belarus

© PressReader. All rights reserved.