Пра што мухі бе­да­валі

Minskaya pravda. Tolstushka - - Літаратурная Сябрына -

Не за ма­ра­мі, не за га­ра­мі, а непа­да­лё­ку ад на­ша­га ба­ць­кі Нё­ма­на прач­ну­ла­ся пас­ля зі­мо­вай спяч­кі па-за адар­ва­ным ка­вал­кам шпа­ле­раў у бы­лым ленін­скім па­коі жы­вё­ла­га­доў­чай фер­мы тлу­стая шэ­ра-зя­лё­ная му­ха. Яна мо­жа і да­лей, аж да май­с­кай спе­кі, спа­ла б, але доў­га­ча­ка­нае кра­савіц­кае сон­ца праз паўраз­бітую мут­ную шы­бі­ну ў акен­цы, праз тоў­сты слой па­ву­цін­ня, што злучыў ша­фу на куль­га­вых ножках са стэн­дам на сцяне пра по­спе­хі мяс­цо­вых жы­вё­ла­во­даў, ды добра-та­кі пе­ка­ну­ла на­ся­ко­маў­цы ў тоў­сты ка­рак. Пра­цёр­ла му­ха за­спа­ныя вочы, па­цяг­ну­ла­ся ды вы­ра­шы­ла, што па­ра вы­ля­та­ць на свет бе­лы.

Пе­ра­ля­це­ла на край ста­ла, ку­ды сон­ца так­са­ма пра­біла­ся. Добра, цёп­лень­ка! Мож­на па­ма­ры­ць. Але яе ма­рам пе­раш­код­зілі некаль­кі жан­чын у бруд­ных ха­ла­тах, што зай­шлі ў па­кой і сталі якраз ка­ля ста­ла, дзе сяд­зе­ла на­ша му­ха. Ледзь паспе­ла неба­ра­ка ў ку­ток, у цень ад­ля­це­ць. «Бр-р, без сон­ца якая тут ха­ла­д­э­ча! Няў­жо да­яр­кі ўсю зі­му ў та­кіх умо­вах ад­па­чы­валі?»

А да­яр­кі, ін­шыя жы­вё­ла­во­ды ў гэты час пра свае ба­ляч­кі за­га­ва­ры­лі.

– І што толь­кі наш стар­шы­ня Кры­чал­кін ду­мае? – па­ча­ла ад­на. – На фер­ме – ля­доў­ня, ка­ро­вы ад дры­жы­каў тра­суц­ца. Кру­гом бруд, гно­ем усё за­плы­ло.

– А што жы­вё­ла ес­ць? – пад­т­ры­ма­ла кры­тыч­ны тон сяброўкі дру­гая, ху­дая ды цём­ная з тва­ру. – Страх бо­жы: мёрз­лую са­ло­му ды гні­лы сілас. Дзі­ва што ця­ля­ты, як тыя мухі, дох­ну­ць (ад та­ко­га па­раў­нан­ня на­ша му­ха лед­зь­ве не зваліла­ся з ха­лод­най сця­ны на бруд­ную пад­ло­гу). Се­на толь­кі тром ко­ням ха­пае, на­ват ця­ля­там яго не кла­ду­ць. У ін­шых мес­цах у час та­кой бяс­кор­мі­цы хо­ць хвой­ныя лап­кі ў якас­ці віта­мі­наў ла­ма­ю­ць ды вы­да­ю­ць. А ў нас… На­ват звы­чай­най солі ня­ма, не ка­жучы ўжо пра мі­не­раль­ныя даб­аўкі, ней­кія там пр­эмік­сы. Тую ж са­ло­му ня­ма чым па­сы­па­ць. Ці хо­ць бы хто даў ка­ман­ду вы­вес­ці ка­роў на све­жае па­вет­ра, каб не кіслі ва ўлас­ным гноі.

– Ой, не ка­жы, Га­ну­ля, усё ў нас неяк не па-люд­ску. Бы­ла ня­даў­на ў кан­то­ры, то чу­ла, як ней­кі на­чаль­нік з ра­ё­на па тэле­фоне на­шых за­ат­эхнікаў ад­чытваў. Ды ўсё та­кі­мі сло­ва­мі ра­зум­ны­мі сы­паў, ледзь за­пом­ні­ла: «Ча­му, ка­жа, з ва­ша­га бо­ку ад­сут­ні­чае кан­троль за ар­гані­за­цы­яй спраў на фер­мах спе­цы­я­ліста­мі сяр­эд­ня­га звя­на? Ча­му кіраўніцтва кал­га­са не вяд­зе по­шук шля­хоў па­ляп­ш­эн­ня кар­ма­во­га ра­цы­ё­на жы­вё­лы шля­хам пе­ра­да­чы част­кі ма­лад­ня­ку БРЖ на ад­корм у спец­га­сы? Ча­му, даб­аў­ляе, пры карм­лен­ні не ўліч­ва­юц­ца вы­нікі біяхі­міч­на­га дасле­да­ван­ня кры­ві жы­вё­лы, іг­на­ру­юц­ца ўка­зан­ні, пра­па­но­вы і па­ра­ды спе­цы­я­лістаў рай­сель­гас­хар­ча, вет­стан­цыі і плем­стан­цыі?» А на­шы за­ат­эхнікі ста­я­ць ды толь­кі ва­ча­мі лы­па­ю­ць…

Па­бе­да­валі так жы­вё­ла­во­ды ды пай­шлі зноў са­ло­му віла­мі ва­ро­ча­ць. На­ша му­ха зноў на асвет­ле­ны ўчастак ста­ла пе­ра­ля­це­ла. Ус­пом­ні­ла, што та­ды, калі збіра­ла­ся яна ў зі­мо­вую спяч­ку за шпа­ле­ра­мі, пра тое ж ў гэтым па­коі га­манілі. Бач ты, па­ду­ма­ла, за зі­му ані­ча­гу­сень­кі не па­мя­ня­ла­ся.

Тут неча­ка­на праз неза­чы­не­ныя дзве­ры за­ля­це­ла ў па­кой зна­ё­мая му­ха. Не ска­за­ць што сяброўка – больш пан­с­кай па­ро­ды, паш­час­ці­ла ў свой час улад­ка­вац­ца на жы­хар­ства па­між раж­ка­мі шы­коў­най люст­ры ў стар­шы­нёўскім ка­бі­не­це. Калісь­ці ў ма­ла­до­с­ці лю­бі­ла з на­шай му­хай апош­ні­мі чут­ка­мі-плёт­ка­мі пад­зя­ліц­ца. Вось і ця­пер – не паспе­ла гос­ця за­ля­це­ць, пры­вітац­ца як след, адра­зу ж зад­зынь­ка­ла:

– А я та­кое чы­та­ла, та­кое чы­та­ла (не зд­зіў­ляй­це­ся, і ся­род на­ся­ко­мых ёс­ць гра­мат­ныя асо­бы). Вой, бя­да буд­зе!

– Што та­кое, кум­ка? Рас­ка­жы пра ўсё як след.

– То слу­хай. У кан­цы са­кавіка вяр­нуў­ся неяк гас­па­дар май­го ка­бі­не­та з ра­ё­на не ў гу­мо­ры. Над­зь­му­ты ўвесь, злос­ны. Сеў за стол, ней­кую па­пер­ку пе­рад са­бой па­клаў. А я зза­ду пад­се­ла, трохі пад­глед­зе­ла.

– То не ма­рудзь, рас­каз­вай, што там за бя­да!

– А на­зы­ва­ец­ца той страш­ны да­ку­мент так: ра­ш­энне тэхса­ве­та ўпраў­лен­ня сель­скай гас­па­дар­кі і хар­ча­ван­ня N-ска­га рай­вы­кан- ка­ма ад 27 са­кавіка «Аб незда­валь­ня­ю­чай ар­гані­за­цыі зі­мо­ва-стой­ла­ва­га ўт­ры­ман­ня жы­вё­лы ў кал­га­се «Пшык». І ад­зна­ча­ец­ца ў той грознай па­пе­ры, што з бо­ку праў­лен­ня і га­лоў­ных спе­цы­я­лістаў гас­па­дар­кі ад­сут­ні­чае кан­троль за ар­гані­за­цы­яй ра­бот на фер­мах, а пас­ля пе­раліку шмат­лікіх неда­хо­паў – вы­вад: «Рэ­ка­мен­да­ва­ць схо­ду ўпаў­на­ва­жа­ных кал­га­са «Пшык» за незда­валь­ня­ю­чую ар­гані­за­цыю зі­моўкі, недастат­ко­выя патра­ба­валь­на­сць і кан­троль за ра­бо­тай спе­цы­я­лістаў аб’яві­ць стар­шы­ні А. А. Кры­чал­кі­ну стро­гую вы­мо­ву…»

– Во на­па­ло­халі! – мах­ну­ла лап­кай на­ша зна­ё­мая, ферм­скай пра­піскі, му­ха. – Ды ў яго тых вы­моў, як у цю­ць­кі ваўч­коў на кон­чы­ку хва­ста ўлет­ку.

– Але ж гэта яш­чэ не ўсё. Да­лей з той па­пер­кі вы­ні­кае, што і ін­шым спя­цам пе­ра­па­ла на ар­эхі. Вы­мо­вы так­са­ма аб’яў­ле­ны га­лоў­на­му ве­ту­ра­чу С. С. Кру­та­хво­ста­ву, га­лоў­на­му за­ат­эхніку І. Я. Жы­ва­г­ло­цен­ку, за­гад­чы­цы фер­мы Ю. К. Пуста­дой­кі­най. Рэ­ка­мен­да­ва­на ўт­ры­ма­ць з ві­на­ва­тых асоб су­мы на­не­се­ных кал­га­су страт ад пад­зя­жу жы­вё­лы. Калі са­мі не за­хо­чу­ць зра­бі­ць гэта, то з да­па­мо­гай пра­ку­ра­ту­ры... А яш­чэ спя­цоў аба­вя­за­лі пры­ня­ць ме­ры па лікві­да­цыі мі­ну­са ў на­до­ях і пры­баў­лен­нях у ва­зе. Ой, коль­кі там роз­ных пры­го­жых пунк­таў па­на­пі­свалі! І «ўкам­плек­та­ва­ць за­авет­служ­бу», і «ўз­мац­ні­ць кан­троль», і «сур’ёз­на зай­мац­ца», і «ства­ры­ць неаб­ход­ныя ўмо­вы для эфек­ты­ў­най ра­бо­ты», і «вы­шу­ка­ць рэ­зер­вы для эфек­ты­ў­на­га ро­сту», а ў кан­цы га­лоў­нае: «Пры непры­няц­ці на­леж­ных мер па лікві­да­цыі неда­хо­паў і да­лей­ша­га спа­ду пра­дук­цый­на­сці жы­вё­лы раз­глед­зе­ць па вы­ні­ках го­да пы­танне аб мэтазгод­на­сці вы­ка­ры­стан­ня А. А. Кры­чал­кі­на на зай­ма­е­май па­сад­зе». А гэта ўжо не жар­тач­кі. Ця­пер буд­зе ча­ла­век да кан­ца го­да пра­ца­ва­ць і ду­ма­ць, ці не на­стаў час з цё­п­лым кр­эс­лам развітац­ца. Так, гляд­зіш, не паспее да­бу­да­ва­ць са­бе кат­эдж…

– Так, спра­вы ў вас са­праў­ды сур’ёз­ныя. Что ж, сяброўка, калі рап­там і та­бе да­вяд­зец­ца па­кі­ну­ць той ка­бі­нет, то пе­ра­ля­тай сю­ды на­за­ў­сё­ды. Тут хо­ць і не так утуль­на, як у стар­шы­неўскіх па­ко­ях, але ж мес­ца за ша­фай знойдзец­ца. Зі­му пе­разі­ма­валі, то і да­лей неяк жы­ць буд­зем. Тут і спа­кай­ней: пры­біральш­чы­цы са швабрай ніколі не ба­чы­ла.

Гос­ця развіта­ла­ся з сяброў­кай і вы­ле­це­ла праз дзір­ку ў шы­біне, узяў­шы кіру­нак у бок праў­лен­ня кал­га­са. Ферм­ская му­ха пры­се­ла ка­ля рас­сы­па­ных на па­да­кон­ніку хлеб­ных кро­шак. А за ак­ном нед­зе злос­на ры­калі га­лод­ныя ка­ро­вы…

Час бя­жы­ць хут­ка. Прай­шоў яш­чэ ад­зін год – год на­пру­жа­най твор­чай пра­цы, вы­нікі якой аба­вяз­ко­ва прымно­жа­ць здаб­ыт­кі 2019 го­да. У студ­зень­скім вы­пус­ку «Літа­ра­тур­най

сябры­ны» прад­стаў­ля­ем но­выя тво­ры на­шых даўніх аўта­раў, чле­наў Са­ю­за пісь­мен­нікаў Бе­ла­русі Вік­та­ра Са­ба­леўска­га, Улад­зі­мі­ра Ца­нуні­на і Ма­рыі Ша­ба­нец.

Newspapers in Russian

Newspapers from Belarus

© PressReader. All rights reserved.