Не­ча­кан­ка ад Ма­русі

Minskaya pravda - - Калейдаско­п - Алё­на КАРАНЕЎСКА­Я

«Рая, ці смут­ку­еш ты па Уга Ча­ве­су? – пат­эле­фа­на­ва­ла коль­кі год та­му ма­ёй ма­ме на­ша цё­ця Жэня, калі аб­вяс­цілі пра смер­ць лі­да­ра Ве­не­су­э­лы. – Я дык ой як смут­кую! Так ён на­шу Бе­ла­русь лю­біў! Пэў­на, доб­ры быў ча­ла­век…» Са­ма яна, калі за­хвар­э­ла на ан­ка­ло­гію, катэ­га­рыч­на ад­мо­віла­ся пра­ця­г­ва­ць ляч­энне. Ар­гу­мен­та­ва­ла так: маў­ляў, ужо на­жы­ла­ся ў ад­зі­но­це – гас­па­да­ра даў­но па­ха­ва­ла, дый па­мер­ці ад неча­га ўсё роў­на тр­э­ба. На мой по­гляд, у ста­рых, што жы­ву­ць у вёс­ках, да смер­ці ўво­гу­ле ін­шае стаў­ленне.

– Ой, Ка­ць­ка… Па­мр­эш ты неў­за­ба­ве! Вус­ны ў ця­бе ўжо сінія, – за­мест пры­вітан­ня вы­да­ла «га­рас­коп» ма­ёй ба­булі су­сед­ка. Ля яе ха­ты ў той ве­чар на лаў­цы са­бралі­ся сяброўкі-пен­сія­нер­кі на тра­ды­цый­ны «баб­кам». Амаль кож­ны дзень гэтае па­седжанне мя­ня­ла дыс­ла­ка­цыю, але за­ў­сё­ды за­ста­ва­ла­ся ў ме­жах на­шай «Кам­чат­кі» – кан­ца вулі­цы Ленін­с­кай на ўс­край­ку вё­скі. Ка­ля двух дзя­сят­каў да­моў ра­зам бу­да­валі­ся пас­ля вай­ны, амаль ад­на­ча­со­ва ў іх гас­па­да­роў на­ра­джалі­ся дзе­ці, по­тым ра­зам па­чалі га­да­ва­ць уну­каў і праў­ну­каў. Вя­до­ма, што і сябра­валі «кам­чац­кія» так, як не за­ў­сё­ды па­між сва­я­ка­мі вод­зіц­ца. Та­му і тут абыш­ло­ся без кры­ў­ды: даў­но ўсе звы­клі­ся, што язык у гэтай су­сед­кі з атру­тай – мя­нуш­ка Аў­чар­ка, – а так дык і небла­гая жан­чы­на. Ча­го з ёю сва­рыц­ца? Але ж раз­мо­ва пас­ля той за­ў­ва­гі, на­ту­раль­на, пай­ш­ла пра хва­ро­бы ды пра зда­роўе.

– Ша­вячы­ха ўсіх нас пе­ра­жы­ве, бо вель­мі ўжо бе­ра­ж­эц­ца: ні яна ў га­ро­дзе траві­ну вы­рве, ні па гас­па­дар­цы за што возь­мец­ца. На­ват не па­мя­таю, калі ў кра­ме яе ба­чы­ла. Га­во­ры­ць, што дзе­ці за­ба­ра­ня­ю­ць штось ра­бі­ць. А на­шы ж хі­ба не та­кія? Так­са­ма за­ба­ра­ня­ю­ць, але ж нам кар­ці­ць са­ма­стой­на­сцю ды неза­леж­на­сцю га­на­рыц­ца, – за­зна­чы­ла На­за­рыха.

Да­до­му ра­зы­ход­зілі­ся ўжо ў пры­цем­ку, а з рані­цы – на­ві­на: Аста­шон­чы­ха па­мер­ла! Зда­ец­ца, і не хвар­э­ла: так, ад­па­вед­на ўз­рос­ту ся­бе ад­чу­ва­ла, а вось і тру­ну ёй ужо злад­зілі.

Ба­бу­ля пай­ш­ла ў палі­сад­нік квет­кі ла­ма­ць – з сябро­вач­кай развіт­вац­ца. Тут тр­э­ба ад­зна­чы­ць, што ха­та Аста­шон­каў і сён­ня стаі­ць на вы­со­кім бе­ра­зе рэч­кі, на вы­са­ч­эз­ным пад­мур­ку. Да яе не звы­чай­ны га­нак пры­бу­да­валі, а са­праўд­ную ле­сві­цу пры­сту­пак на 20. І вось кож­ную мая Ка­ц­ю­ша пе­ра­адоль­ва­ла праз боль ста­рых ног і амаль на­в­о­бма­цак, бо слё­зы за­сцілі вочы. Прай­ш­ла праз тры­с­цен, ад­чы­ні­ла дзве­ры, а там… Сяд­зі­ць за ста­лом Аста­шон­чы­ха! Шчо­кі ру­жо­выя, пяч­энне з вар­эн­нем ес­ць і ка­вай прых­лёб­вае!

– Ма­ру­ся… ты… жы­вая? – ледзь не стра­ч­ва­ю­чы пры­том­на­сць, пра­цяг­ну­ла бу­кет ба­бу­ля. – А тру­на? Няў­жо па­жар­та­ваў нех­та?!

Тут і вы­свет­ліла­ся, што тру­ну са­ма Ма­рыя і за­мо­ві­ла: ха­це­ла сваіх род­ных ад тур­бот паз­баві­ць. Ду­ма­ла і пра пом­нік на ма­гіл­ку за­гад­зя па­кла­па­ціц­ца. Не тое каб ста­рыя ча­калі смер­ці, яны про­ста імкнулі­ся зра­бі­ць немі­ну­чае най­менш кла­пот­ным для сваіх бліз­кіх.

Калі Аста­шон­чы­ха са­праў­ды сыш­ла на той свет, тру­ну тую сва­я­кі на смет­нік ад­неслі, бо рас­сох­ла­ся яна так, што больш бы­ла па­доб­ная да шчы­лястай скры­ні.

Ма­рыя на некаль­кі год пе­ра­жы­ла маю ба­бу­лю, якая па­мер­ла зня­нац­ку. Яна ўсё ра­бі­ла ху­цень­ка, як са­ма ка­за­ла, «бяж­ком». Су­сед­зі ба­чы­лі, як у той дзень бяж­ком мая Нес­це­раў­на пад­стаў­ля­ла пад стра­ху вёд­ры, каб са­бра­ць даж­д­жа­вую ва­ду. Ві­да­ць, у та­кім тэм­пе ха­це­ла і ў ха­це ней­кую па­суд­зі­ну пры­с­та­са­ва­ць на кап­тур пе­чы, бо дах па­дця­каў – ка­ля са­ма­га ко­мі­на на­бя­галі кро­плі… Тая мі­сач­ка ля­жа­ла на пад­ло­зе по­бач з ёю, калі мая ма­ма пры­еха­ла з ба­за­ру с ра­са­дай – збіралі­ся сад­зі­ць па­мі­до­ры.

Пер­шыя жы­ха­ры Ленін­с­кай-Кам­чат­кі і сы­ход­зілі гэтак жа , як скла­д­ва­ла­ся іх агуль­нае жыц­цё, – ад­зін за ад­ным. Дар­эчы, і пра­роцтва тых па­сяд­зе­лак спраўд­зіла­ся: Ні­на Іва­наў­на Ша­вя­ка даг­этуль жы­ве, і дай Бог ёй зда­роўя.

Newspapers in Russian

Newspapers from Belarus

© PressReader. All rights reserved.