Як нас ду­ра­ць

Ostrovetskaja Pravda - - Тема Недели - Ні­на РЫ­БіК. [email protected]

На­па­чат­ку я ў та­кіх вы­пад­ках спра­ба­ва­ла вет­лі­ва ад­хілі­ць за­пра­ш­энне, спас­лаў­шы­ся на неда­хоп часу ці за­ня­тас­ць у азна­ча­ны дзень і гад­зі­ну. По­тым, калі мне гэта на­да­кучы­ла, да­волі рэз­ка тлу­ма­чы­ла, што мяне не ці­ка­вя­ць ні ка­ст­рулі, ні пы­ла­со­сы, ні па­душ­кі. Калі пра­па­но­вы сталі асаб­лі­ва ча­сты­мі і на­стой­лі­вы­мі, дастат­ко­ва гру­ба прасі­ла вы­к­раслі­ць мой тэле­фон­ны ну­мар з усіх рэе­страў і ніколі не звяр­тац­ца з па­доб­ны­мі пра­па­но­ва­мі.

Але ад­ной­чы па­ду­ма­ла: я ж жур­наліст­ка – ча­му б мне не паўд­зель­ні­ча­ць у па­доб­най «пр­э­зен­та­цыі» і не пас­пра­ба­ва­ць ра­за­брац­ца, на які ж «кру­чок» ча­п­ля­ю­ць ар­гані­за­та­ры па­доб­ных «ла­хатро­наў» у боль­шас­ці сва­ёй інт­элі­гент­ных, аду­ка­ва­ных, ра­зум­ных люд­зей, пе­ра­кон­ва­ю­чы іх ад­да­ва­ць ша­лё­ныя гро­шы, якіх у іх ня­ма, за рэчы, якія ім не патр­эб­ны?

Але той факт, што нека­то­рыя ар­гані­за­та­ры па­доб­ных пр­э­зен­та­цый тэле­фа­ну­ю­ць па ўсіх ну­ма­рах – на ма­біль­ны (калі ў тэле­фоне дзве сім­кі – то на абед­зве), на хат­ні, ра­бочы – дае пад­ста­вы мер­ка­ва­ць, што ў іх ёс­ць ба­зы як ста­цы­я­нар­ных, так і ма­біль­ных тэле­фо­наў. Ад­куль? На гэтае пы­танне ў мяне ня­ма ад­ка­зу, толь­кі па­да­з­р­эн­ні, якія з-за іх бяз­до­каз­на­сці агуч­ва­ць не бу­ду. до­ла­раў. Ануч­ка цу­доў­ная, слоў ня­ма – але ж якія гро­шы!

– Не, лепш па­шпарт па­кінь­це! – па­раі­ла дру­гая. – Звы­чай­на «раз­вод» там больш сур’ёз­ны, чым на 20 до­ла­раў.

– А мо­жа, ва­ша пры­сут­на­сць неа­ба­вяз­ко­вая? По­тым рас­пы­та­е­це­ся, як усё ад­бы­ва­ла­ся, – па­раі­ла вый­с­це з пат­эн­цы­яль­на небяс­печ­най для май­го ка­шаль­ка сіту­а­цыі вый­с­це тр­эцяя.

Але мы не шу­ка­ем лёг­кіх шля­хоў! Да та­го ж я збіра­ла­ся пай­с­ці на вы­пра­ба­ванне не ад­на, а з ка­ля­жан­кай – абачлі­вай, па­мяр­коў­най, якая за­ў­сё­ды ўсё пра­дум­вае-праліч­вае, – і бы­ла ўп­эў­не­на, што, калі на­ват «па­плы­ву», яна не даз­волі­ць мне «ўля­пац­ца» ў неаб­ду­ма­ную да­ра­гую па­куп­ку.

Тым не менш, ка­ле­гі пра­вод­зілі мяне на рэ­дак­цый­нае за­данне ўст­ры­во­жа­ны­мі позір­ка­мі… за­лы, дэ­ман­стра­валі, як хут­ка на­г­ра­юц­ца ка­ст­рулі і пат­эль­ні, як ім­г­нен­на і смач­на яны ва­ра­ць­сма­жа­ць-за­пя­ка­ю­ць на­ват без алею, як лёг­ка мы­юц­ца…

Усё бы­ло цу­доў­на-пе­ра­ка­наль­на – па­куль не пра­гу­ча­ла ца­на цу­да-по­су­ду: 6 250 руб­лёў (на хвілінач­ку: гэта больш за 3 ты­сячы до­ла­раў!) Пас­ля гэ­та­га тва­ры ў люд­зей вы­цяг­нулі­ся… Але тут жа пра­гу­ча­ла пры­ем­ная на­ві­на: толь­кі сён­ня і дзе­ля нас – зніж­ка ў ты­ся­чу руб­лёў! Ка­ры­стай­це­ся мо­ман­там!

Да­лей па­ча­ла­ся ін­ды­ві­ду­аль­ная «апра­цоўка» ўд­зель­нікаў пр­э­зен­та­цыі: кож­на­га за­пра­шалі да століка і рас­каз­валі пра пе­ра­ва­гі но­ва­га по­су­ду. Га­лоў­ным ар­гу­мен­там быў той, што неа­ба­вяз­ко­ва гро­шы пла­ці­ць за­раз жа, мож­на афор­мі­ць кр­эдыт уся­го пад 1,2% га­да­вых на лю­бы пры­маль­ны тэр­мін. Га­лоў­нае: пад­пі­са­ць усе да­ку­мен­ты тут жа, не вы­ход­зячы з за­лы.

Але на­ват пас­ля гэ­та­га, на­коль­кі я зра­зу­ме­ла, жа­да­ю­чых ста­ць шчаслі­вы­мі ўла­даль­ні­ка­мі цу­да-ка­ст­руль і пат­эль­няў не знай­ш­ло­ся.

Па­коль­кі я свой рэ­гістра­цый­ны квіток так і не даста­ла з сум­кі –

па праўд­зе ка­жучы, про­ста за­бы­ла­ся, то мне па­шан­ца­ва­ла: мяне на ін­ды­ві­ду­аль­ную гу­тар­ку не па­клікалі.

У шчасліўчы­каў кру­жы­ла­ся га­ла­ва ад уда­чы, астат­ніх пад­ду­шва­ла жа­ба: ча­му ж не я… Для та­го, каб аб­дым­кі яе бы­лі не та­кі­мі ўдушлі­вы­мі, ар­гані­за­та­ры на­ле­ва і на­пра­ва раз­да­валі су­ця­шаль­ныя пры­зы – тыя са­мыя пра­сы…

А тых, ка­му «па­шан­ца­ва­ла» – у іх ліку апы­ну­ла­ся і мая ка­ля­жан­ка, – зноў па­клікалі на ін­ды­ві­ду­аль­ную раз­мо­ву. Толь­кі на хвілін­ку яна вяр­ну­ла­ся да мяне, каб па­ці­кавіц­ца, ці маю я з са­бой гро­шы, – і, да­ве­даў­шы­ся пра су­му, што ля­жа­ла ў маім ка­шаль­ку, мах­ну­ла ру­кой і вяр­ну­ла­ся да ста­ла, дзе ўжо бы­лі рас­клад­зе­ны па­пе­ры…

Кан­ца дзей­ства я не да­ча­ка­ла­ся – яно за­цяг­ну­ла­ся даў­ж­эй, чым я раз­ліч­ва­ла, а мяне ча­калі спра­вы. Паз­ней да­ве­да­ла­ся га­лоў­нае: усе гэтыя шмат­лікія пры­зы «шчасліўчы­кі» ат­рым­лі­валі толь­кі пры ад­ной умо­ве: тр­э­ба бы­ло на­бы­ць той са­мы на­бор по­су­ду тр­эця­га па­ка­лен­ня за 3 650 руб­лёў. Ка­ля­жан­ка, «за­паў­шы» на ад­зін з вый­гра­ных пры­зоў, пад­пі­са­ла­ся на ўсё…

Да­га­вор і кр­эдыт афор­мілі тут жа. Усе шмат­лікія па­да­рун­кі даставілі ра­зам з іх шчаслі­вай ула­даль­ні­цай да­ха­ты. Па­ма­халі руч­кай…

І толь­кі та­ды жан­чы­на ўсвя­до­мі­ла, што ця­пер буд­зе цэ­лы год са сва­ёй пен­сіі пла­ці­ць за ка­ст­рулі, якія ёй і дар­ма не патр­эб­ны – ча­го-ча­го, а по­су­ду ў яе ха­пае.

За­тое змо­жа бяс­плат­на спа­ць на да­ра­гой і ка­рыс­най пас­целі, пры­біра­ць кват­э­ру но­вым пы­ла­со­сам, ка­ры­стац­ца ан­ты­бакт­э­ры­яль­ны­мі на­жа­мі, якія не тр­э­ба за­точ­ва­ць…

І ду­ма­ць: усё гэта і са­праў­ды бы­ло ёй так неаб­ход­на?

Мне зда­ец­ца, я зра­зу­ме­ла, на што «куп­ля­ю­ць» да­вер­лі­вых люд­зей мар­ке­то­ла­гі – у та­лен­це ім да­клад­на не ад­мо­віш! – па­доб­ных пр­э­зен­та­цый: на так лю­бі­мую ўсі­мі «ха­ля­ву», на шмат­лікія зніж­кі і па­да­рун­кі. Ад­зін мой зна­ё­мы ў свой час так­са­ма «пад­пі­саў­ся» на да­ра­ж­эн­ны по­суд толь­кі та­му, што ў па­да­ру­нак да яго ішлі на­жы, мі­ма якіх ён прай­с­ці не мог.

Зра­зу­ме­ць, што ко­шт гэтых скі­дак і па­да­рун­каў пер­ша­па­чат­ко­ва за­клад­зе­ны ў ца­ну та­ва­ру, у той мо­мант цяж­ка: шчаслі­вы ад неве­ра­год­най уда­чы ча­ла­век др­эн­на аналі­зуе сіту­а­цыю. Часу на роз­дум і на тое, каб па­раіц­ца з некім, хто за ме­жа­мі за­лы і яш­чэ «не заглы­нуў кру­чок», не да­ю­ць: «апра­цоўка» кож­на­га ід­зе тут і за­раз! «Куй гро­шы, не ады­ход­зячы ад ка­сы».

А ўжо по­тым, калі ча­ла­век зра­зу­мее, што тыя ка­ст­рулі і па­душ­кі не каш­ту­ю­ць ад­дад­зе­ных за іх гро­шай, а га­лоў­нае – што яму гэта зусім непа­тр­эб­на, ужо «позна пі­ць бар­жо­мі»: усё зроб­ле­на, і зроб­ле­на за­кон­на.

Не ду­май­це, што люд­зі, якія трап­ля­ю­ць «на кру­чок», дур­ней­шыя за вас: ня­ма нія­кай га­ран­тыі, што, апы­нуў­шы­ся на па­доб­най пр­э­зен­та­цыі, вы не выйдзе­це ад­туль з на­бо­рам ча­го-небудзь вель­мі ка­рыс­на­га і якас­на­га, але асаблют­на вам непа­тр­эб­на­га, і з да­га­во­рам, згод­на з якім буд­зе­це гэта ўсё апла­ч­ва­ць дзя­сят­кі ме­ся­цаў. Та­му лепш за ўсё не хад­зі­це ту­ды! Усё, што вам са­праў­ды патр­эб­на, сён­ня мож­на ку­пі­ць за рэаль­ную ца­ну – да прыкла­ду, тыя філь­тры для ва­ды, якія мне некалі спра­ба­валі «ўц­ю­ха­ць» за 2 000 до­ла­раў, пра­па­ноў­ва­ю­ць у інт­эр­нэт-ма­га­зі­нах за 200-300 руб­лёў.

Калі вы ўсё ж вы­ра­шы­лі схад­зі­ць «про­ста пас­лу­ха­ць», ку­піў­шы­ся на абя­цанне, што «ўсе, хто прыйдзе, ат­ры­мае па­да­рун­кі», – не бяры­це з са­бой ні гро­шай, ні тым больш па­шпарт. Калі на­ват на нешта «за­палі» – зра­бі­це «зва­нок сяб­ру»: некалі я так ура­та­ва­ла су­сед­ку-пен­сія­нер­ку ад да­ра­гой неаб­ду­ма­най па­куп­кі. Ці па­а­бя­цай­це пад­пі­са­ць да­га­вор за­ўт­ра-пас­ля­за­ўт­ра. Але я больш чым упэў­не­на: ар­гані­за­та­ры на гэта не пой­ду­ць, бо ве­да­ю­ць, што за­ўт­ра вы да іх не вер­не­це­ся.

А ўво­гу­ле – буд­зь­це піль­ны­мі: на­шы гро­шы нам над­та до­ра­га даста­юц­ца, каб, як ге­рой ад­ной дзі­ця­чай каз­кі, за­коп­ва­ць іх на полі цу­даў у вя­до­май краіне, у якую мы ўсе час ад часу трап­ля­ем. Р.S. А ка­ля­жан­ка мая, аду­маў­шы­ся, ка­ры­ста­ю­чы­ся За­ко­нам аб пра­вах спа­жы­ў­цоў, дзя­ку­ю­чы сва­ёй на­стой­лі­вас­ці, ра­шу­час­ці і кам­пет­энт­на­сці, усё ж вяр­ну­ла непа­тр­эб­ны ёй по­суд – але гэта каш­та­ва­ла ёй ня­ма­ла часу і нер­ваў.

Newspapers in Russian

Newspapers from Belarus

© PressReader. All rights reserved.