Haar­han­gen: een kunst als geen an­de­re

Fin­se ar­ties­ten doen ou­de cir­cus­dis­ci­pli­ne her­le­ven in Gent

De Standaard - - Vooran - FI­LIP TIELENS

Naast hun Fin­se na­ti­o­na­li­teit de­len koord­dan­se­res San­ja Ko­so­nen en tra­pe­zis­te Eli­ce Abon­ce Mu­ho­nen ook hun lan­ge, weel­de­ri­ge haar­dos. Ze­ven jaar ge­le­den kwa­men ze op het idee om die in een dot­je bij­een te kno­pen en er­mee te ben­ge­len aan een tra­pe­ze. Het was ‘une idée fol­le’ dat suc­ces­vol uit­draai­de: met Ca­pi­lot­rac­tées (‘aan de ha­ren ge­trok­ken’) rei­zen ze al sinds 2013 de we­reld rond.

‘Haar­han­gen is iets wat veel men­sen nog nooit ge­zien heb­ben’, zo ver­klaart Ko­so­nen hun suc­ces. ‘Al is de dis­ci­pli­ne zelf wel al dui­zen­den ja­ren oud. Er zijn muur­te­ke­nin­gen ge­von­den uit Chi­na waar­op men­sen aan hun ha­ren hin­gen. Ook in het ou­de La­tijns­Ame­ri­ka werd de kunst be­oe­fend. Als kind in Fin­land zag ik het

eens in een tra­di­ti­o­neel cir­cus.’

Om het haar­han­gen on­der de knie te krij­gen, con­tac­teer­den bei­de da­mes twee jaar lang ex­per­ten, tot in de Ver­e­nig­de Sta­ten toe. Een school om de stiel te le­ren is er niet. ‘Meest­al wordt de dis­ci­pli­ne van ge­ne­ra­tie op ge­ne­ra­tie door­ge­ge­ven’, weet Mu­ho­nen. ‘Ie­de­re fa­mi­lie heeft zo haar ei­gen tech­nie­ken. Er is niet één ge­heim.’

Bad hair day

Be­hal­ve dan: veel ge­duld en hard la­beur. Voor ie­der op­tre­den be­rei­den de vrouwen zich drie uur voor. Eerst ma­ken ze de ha­ren nat, zo­dat ze elas­ti­scher zijn en min­der snel bre­ken. Dan vor­men ze ste­vi­ge vlecht­jes, waar­door ze een ring ste­ken die ze met een mus­ke­ton er­gens aan be­ves­ti­gen.

Tech­nisch is haar­han­gen per­fect mo­ge­lijk: een ste­vi­ge haar­dos kan tot 8.000 ki­lo dra­gen. Toch ra­den bei­de da­mes het niet aan om het zo­maar thuis te pro­be­ren. Zelf gin­gen ze stap­je per stap­je de lucht in: eerst ben­gel­den ze drie se­con­den aan hun ha­ren, de dag er­op vijf, dan tien, dan twin­tig. Die lang­za­me op­bouw was no­dig om hun nek­spie­ren en wer­vel­ko­lom te trai­nen, want het is voor­al op die plek­ken dat hun strijd met de zwaar­te­kracht pijn kan doen.

Ri­si­co­vol is het niet, zelfs niet bij een bad hair day. ‘Het is niet ge­vaar­lij­ker dan an­de­re cir­cus­dis­ci­pli­nes’, al­dus Mu­ho­nen. ‘In al die ja­ren heb­ben we nog nooit een on­ge­luk ge­had.’ Toch geeft haar­han­gen vol­gens Ko­so­nen voor ‘une sen­sa­ti­on par­ti­cu­li­è­re’, om­dat het bloed in je hoofd gaat tol­len. ‘Het voelt als­of al je ha­ren er­uit ge­trok­ken wor­den (lacht).’

Fri­da Kah­lo

Ca­pi­lot­rac­tées is niet zo­maar een staal­tje van hun tech­nisch kun­nen. ‘Bij cir­cus­tech­nie­ken als tra­pe­ze of koord­dan­sen ben je al­tijd met je han­den of met je voe­ten in de weer. Nu had­den we plots on­ze vier le­de­ma­ten vrij. Dat gaf een enor­me vrij­heid om ook an­de­re din­gen te doen en te ver­tel­len’, legt Mu­ho­nen uit.

Zo be­spe­len ze in dit ko­mi­sche du­et meer­de­re in­stru­men­ten. Maar het mag ook se­ri­eu­zer, met ver­wij­zin­gen naar his­to­ri­sche vrouw­beel­den, bij­voor­beeld. Bij Fri­da Kah­lo on­der­zoch­ten ze hoe de kun­ste­na­res via het haar the­ma’s ver­werk­te in schil­de­rij­en. In het Pa­rij­se Mu­sée du Qu­ai Bran­ly be­zoch­ten ze een ex­po over haar in de kunst en de mo­de.

‘Je haar is erg gel­inkt aan je iden­ti­teit’, ver­telt Mu­ho­nen. ‘Het is de kroon op je hoofd. Via haar druk je je­zelf uit. Men­sen zijn al­tijd erg be­zig ge­weest met hun kap­sel aan te pas­sen, al moe­ten ze het wel doen met de ha­ren waar­mee ze ge­bo­ren zijn. Dat was een in­te­res­sant en ab­surd uit­gangs­punt voor ons stuk.’

De boom in

Bei­de da­mes zijn nog niet uit­ver­teld. On­der de vleu­gels van het Fran­se Ga­la­piat Cir­que wer­ken ze aan een twee­de voor­stel­ling, maar dan in de pu­blie­ke ruim­te. Ko­so­nen: ‘Op ie­de­re plek waar we spe­len, wil­len we ge­bruik­ma­ken van an­de­re ge­bou­wen, zelfs bo­men en lan­taarn­pa­len. Zo kun­nen men­sen ons ge­woon te­gen­ko­men als ze wan­de­len in het park.’

Op de vraag of er nog an­de­re min­der be­ken­de cir­cus­dis­ci­pli­nes zijn die ze wil­len be­heer­sen, heb­ben ze met­een een ant­woord klaar. Ko­so­nen: ‘In Chi­na is er een tra­di­tie waar­bij ze met pa­ra­plu’s jong­le­ren met hun voe­ten. Dat wil ik graag kun­nen!’

Mu­ho­nen: ‘Voor mij is dat “la roue de la mort”, het wiel van de dood. Met twee wie­len, een beet­je zo­als bij ham­sters.’

Dat be­looft: op Youtu­be ziet het er al­vast nóg spec­ta­cu­lair­der uit dan haar­han­gen.

‘Ca­pi­lot­rac­tées’, van 14 tot 17 ju­li in De Ex­pe­di­tie in Gent tij­dens Mi­ra­mi­ro­fes­ti­val. Try­out van hun nieu­we voor­stel­ling op 13 ju­li.

Tech­nisch is haar­han­gen per­fect mo­ge­lijk: een ste­vi­ge haar­dos kan tot 8.000 ki­lo dra­gen

© rr

San­ja Ko­so­nen en Eli­ce Abon­ce Mu­ho­nen: ‘Ie­de­re fa­mi­lie heeft zo haar ei­gen tech­nie­ken. Er is niet één ge­heim.’

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.