Gent­se zwem­ba­den mo­gen boer­ki­ni niet ver­bie­den

Mos­lima’s die de toe­la­ting wil­den af­dwin­gen om in boer­ki­ni te zwem­men, krij­gen van de recht­bank ge­lijk. ‘Een ver­bod is pu­re dis­cri­mi­na­tie.’

De Standaard - - Vooran - VAN ON­ZE REDACTRICE MARJAN JUSTAERT

BRUS­SEL I In twee sym­bool­von­nis­sen maakt de Gent­se recht­bank van eer­ste aan­leg brand­hout van het boer­ki­ni­ver­bod in het ge­meen­te­lijk zwem­bad­com­plex Ter Wal­len in Me­rel­be­ke en het ste­de­lijk zwem­bad Van Ey­ck in Gent. De twee mos­lima’s die de zaak voor de rech­ter brach­ten, ha­len hun slag thuis: zwem­men in boer­ki­ni ver­bie­den ‘van­we­ge de hy­gi­ë­ne’ of ‘om vei­lig­heids­re­de­nen’ is niet ge­recht­vaar­digd, want de over­heid zelf heeft we­ten­schap­pe­lijk be­wijs ge­le­verd dat op bei­de vlak­ken geen en­kel pro­bleem rijst stelt.

‘Mos­lima’s die een be­dek­kend zwem­pak wil­len dra­gen uit re­li­gi­eu­ze over­we­gin­gen wor­den be­na­deeld ten op­zich­te van vrou­we­lij­ke zwem­mers die min­der be­dek­ken­de zwem­kle­dij dra­gen. In geen van de aan­ge­klaag­de zwem­bad­re­gle­men­ten wordt dat on­der­scheid ob­jec­tief en re­de­lijk ver­ ant­woord’, duidt ad­vo­caat Joos Roets. ‘Bij­ge­volg is er spra­ke van dis­cri­mi­na­tie op ba­sis van ge­loof.’

In het zwem­bad van Me­rel­be­ke, waar boer­ki­ni’s let­ter­lijk wor­den op­ge­somd in het lijst­je ‘niet­toe­ge­la­ten bad­kle­dij’, is spra­ke van di­rec­te dis­cri­mi­na­tie. In Gent, waar een ogen­schijn­lijk neu­tra­le be­pa­ling in het re­gle­ment staat – ‘al­le be­dek­ken­de zwem­kle­ding is ver­bo­den’ – is vol­gens de rech­ter spra­ke van in­di­rec­te dis­cri­mi­na­tie. De zwem­ba­den in kwes­tie moe­ten hun re­gle­ment onmiddellijk aan­pas­sen, zelfs als er de ko­men­de we­ken ho­ger be­roep wordt aan­ge­te­kend. De mos­lima’s, die ano­niem wil­len blij­ven, heb­ben recht op een mo­re­le scha­de­ver­goe­ding.

Ant­wer­pen ne­geert

Het is voor het eerst dat een Bel­gi­sche bo­dem­rech­ter zich uit­spreekt over een boer­ki­ni­ver­bod in zwem­ba­den. Dat de von­nis­sen van 5 ju­li stof zul­len doen op­waai­en, staat als een paal bo­ven wa­ter. Het the­ma vormt al twee jaar hét sym­bool van het span­nings­veld tus­sen in­te­gra­tie en gods­dienst­vrij­heid. Te­gen­stan­ders – zo­als de Ant­werp­se sche­pen voor Di­ver­si­teit Fons Ducha­teau (N­VA) en zijn par­tij­ge­no­ten – noe­men de boer­ki­ni een ui­ting van on­der­druk­king, voor­stan­ders scher­men met de grond­wet­te­lijk ver­an­ker­de vrij­heid van re­li­gie en de recht­spraak van het Eu­ro­pees Hof voor de Rech­ten van de Mens (EHRM).

Toen het in­ter­fe­de­ra­le ge­lij­ke­kan­sen­cen­trum Unia, ge­heel in lijn met het EHRM, pre­cies een jaar ge­le­den aan de stad Ant­wer­pen liet we­ten dat er geen ju­ri­di­sche grond is voor een boer­ki­ni­ver­bod, leg­de het stads­be­stuur dat ad­vies naast zich neer.

Uni­ver­seel gel­dig

‘Met dit von­nis zal dat iets moei­lij­ker zijn’, ver­moedt mees­ter Roets. ‘Het geldt ui­ter­aard maar voor de twee be­trok­ken zwem­ba­den, maar de re­de­ne­ring van de rech­ter is heel pre­cies en bij­ge­volg breed toe­pas­baar. Hij geeft, net als Unia, een groot ge­wicht aan de we­ten­schap­pe­lij­ke ge­ge­vens van het Vlaam­se Agent­schap Zorg en Ge­zond­heid, die geen pro­bleem vast­stel­len op het vlak van hy­gi­ë­ne of vei­lig­heid. Dit is dus ze­ker geen ac­ti­vis­tisch von­nis.’

Men­sen­rech­ten­spe­ci­a­lis­te Eva Brems (UGent) hoopt dat ge­meen­ten hun zwem­bad­re­gle­men­ten aan­pas­sen. ‘Het erg­ste wat nu kan ge­beu­ren, is dat dui­de­lij­ke recht­spraak, die stelt dat er geen ju­ri­di­sche grond is voor een ver­bod, sim­pel­weg ge­ne­geerd wordt – net als de recht­spraak van de Raad van Sta­te over het al­ge­meen hoofd­doe­ken­ver­bod op scho­len. De da­ge­lijk­se, mas­sa­le dis­cri­mi­na­tie van meis­jes die zich re­li­gi­eus kle­den, spreidt zich uit als een olie­vlek.’

‘Mos­lima’s die een be­dek­kend zwem­pak wil­len dra­gen uit re­li­gi­eu­ze over­we­gin­gen wor­den be­na­deeld’ JOOS ROETS

Ad­vo­caat

BRUS­SEL I Ad­vo­caat Joos Roets be­reid­de de rechts­zaak voor sa­ men met de legal cli­nic on­der lei­ ding van pro­fes­sor Eva Brems (Hu­man Rights Cen­tre, UGent). Met de von­nis­sen van 5 ju­li tot ge­volg (zie voor­pa­gi­na). ‘Het erg­ste wat nu zou kun­nen ge­beu­ren, is dat ge­meen­ten de recht­spraak naast zich neer­leg­gen en dat de da­ge­lijk­se dis­cri­mi­na­tie te­gen meis­jes die zich re­li­gi­eus kle­den, zich blijft uit­brei­den als een olie­ vlek’, zegt pro­fes­sor Brems. Had­den jul­lie dit von­nis ver­wacht?

Roets: ‘Ju­ri­disch ge­zien wel, het ligt in de lijn van de Eu­ro­pe­se recht­spraak en de ana­ly­se van het in­ter­fe­de­ra­le ge­lij­ke­kan­sen­ cen­trum Unia.’

Brems: ‘Ook de Vlaam­se om­ buds­vrouw heeft zich al uit­ge­spro­ken over het boer­ki­ni­ver­bod in die zin. Kijk, een on­ge­lij­ke be­ han­de­ling kán, maar ze moet wel re­le­vant en even­re­dig zijn. Dat kan hier op geen en­ke­le mo­ment be­we­zen wor­den. Het ar­gu­ment “neu­tra­li­teit” geldt voor de over­ heid, niet voor ge­wo­ne bur­gers die ge­bruik wen­sen te ma­ken van pu­blie­ke fa­ci­li­tei­ten.’ De te­gen­par­tij ver­wijt jul­lie de zaak uit­ge­lokt te heb­ben. Roets: ‘De wens van de be­trok­

ken mos­lima’s om met een be­dek­kend zwem­pak te zwem­men, is re­ëel. Ver­der heeft de rech­ter ge­oor­deeld dat ze vrij zijn te gaan zwem­men waar ze wil­len en dat ze het recht heb­ben om zich te la­ten ad­vi­se­ren als ze dat wil­len.’ Hoe zijn de stu­den­ten te werk ge­gaan?

Brems: ‘Toen twee jaar ge­le­den

het boer­ki­nide­bat los­barst­te (tij­dens de ‘zo­mer van de vei­lig­heids­bal­lon­ne­tjes’ die de N­VA lan­ceer­de, red.), heb­ben we ons over het the­ma ge­bo­gen. Het con­tact met de vrouwen kwam op het juis­te mo­ment. Sa­men met be­ge­leid­ster Sa­ïla Ouald­Chaib heb­ben de stu­den­ten zwem­bad­re­gle­men­ten uit­ge­plo­zen en met­een viel op dat veel zwem­ba­den die een ver­bod han­te­ren, nog nooit met een vraag ge­con­fron­teerd wa­ren ge­weest.’

‘Twee: men gooit de ter­men “boer­ka” en “boer­ki­ni” (be­wust) op een hoop­je. In som­mi­ge re­gle­men­ten stond let­ter­lijk “boer­ka”, ter­wijl we uit eer­der on­der­zoek we­ten dat vrouwen die een ge­zichts­slui­er dra­gen een heel an­der pro­fiel heb­ben dan vrouwen die be­dek­ken­de zwem­kle­dij dra­gen.’ Ver­tel. Brems: ‘De écht con­ser­va­tie­ve mos­lima’s gaan niet naar het zwem­bad of het strand, hoor, om­dat de an­de­re men­sen daar te

‘Een on­ge­lij­ke

be­han­de­ling kán, maar moet wel re­le­vant en even­re­dig zijn’ EVA BREMS

Pro­fes­sor UGent,

Hu­man Rights Cen­tre

‘We heb­ben geen in­di­ca­tie dat er een mas­sa­le vraag is om boer­ki­ni’s te dra­gen’

JOOS ROETS

Ad­vo­caat

naakt zijn voor hen. Vrouwen die een boer­ki­ni wil­len dra­gen, zijn ac­tie­ve en ge­ë­man­ci­peer­de vrouwen die aan sport wil­len doen. Ze zijn niet on­der­drukt, en voor­al: ze zijn ook heel be­le­digd als ze wor­den door­ver­we­zen naar zwem­ba­den met een “vrou­wen­uur­tje”. Ze wer­ken, dus die uren ko­men slecht uit, en bo­ven­dien wil­len ze ook ge­woon eens gaan zwem­men met hun zoon­tje.’ In de Ko­ran wordt ner­gens voor­ge­schre­ven dat vrouwen een boer­ki­ni moe­ten dra­gen.

Roets: ‘Dat klopt, maar dat ar­gu­ment is niet re­le­vant. Een over­heid of zwem­bad kan zich niet moei­en met de re­li­gi­eu­ze in­ter­pre­ta­tie van de voor­schrif­ten. Dat volgt nu een­maal uit de scheiding van kerk en staat. Dat wil even­wel niet zeg­gen dat al­le re­li­gi­eu­ze ui­tin­gen toe­laat­baar zijn in een zwem­bad: mocht de boer­ki­ni niet uit zwem­pak­stof ge­maakt zijn, zo­als een on­der­broek, za­ten we met een heel an­de­re si­tu­a­tie.’ Zul­len mos­lima’s nu mas­saal naar de recht­bank stap­pen? Roets: ‘We heb­ben geen en­ke­le in­di­ca­tie dat er een mas­sa­le vraag is om boer­ki­ni’s te dra­gen. Maar door de ju­ri­disch sterk on­der­bouw­de re­de­ne­ring van de rech­ter heeft het von­nis al­licht een gro­te pre­ce­dents­waar­de.’

© rtr

‘Vrouwen met een boer­ki­ni zijn niet on­der­drukt. Het zijn ac­tie­ve en ge­ë­man­ci­peer­de vrouwen die aan sport wil­len doen’, zegt Eva Brems.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.