Niet voor dwars­fluit­ha­ters

Wie haar gre­a­test hits had ver­wacht, kwam be­dro­gen uit. Wie zich voor­af ver­diept had in Björks ‘dwars­fluit­al­bum’ werd be­loond voor die moei­te.

De Standaard - - Cultuur & Media - FLOOR DECKX

Het con­cert van Björk op het Gent­se SintPie­ters­plein was er een­tje in de ca­te­go­rie ‘lang­ver­wacht’. Het was im­mers van haar pas­sa­ge op Puk­kel­pop in 2012 ge­le­den dat de IJs­land­se su­per­ster in Bel­gië te zien was. Dat con­cert werd des­tijds niet zo goed ont­haald. Een head­liner die zich liet ver­ge­zel­len door een meis­jes­koor en slechts twee mu­zi­kan­ten? Dat was niet waar de Kie­vit­se fes­ti­val­wei op stond te wach­ten. Het ty­peert Björk: ze is nu een­maal niet de ar­tiest die geeft wat het pu­bliek vraagt. Haar gro­te hit ‘It’s oh so qui­et’, een co­ver, speelt ze bij­voor­beeld nooit li­ve.

Die re­pu­ta­tie maak­te ze woens­dag­avond waar. Björk speel­de haar door­braaks­in­gle ‘Hu­man be­ha­vi­our’ en ‘Iso­bel’ (uit haar twee­de plaat Post), maar ver­der stond het con­cert voor­al in het te­ken van haar jong­ste plaat, Uto­pia. Dat al­bum past in de reeks al­bums waar­mee Björk zich de af­ge­lo­pen 25 jaar op de kaart zet­te als avant­gar­de­mu­zi­kan­te en tech­no­lo­gie­pi­o­nier. Je zou kun­nen stel­len dat ze na De­but en Post al­maar con­cep­tu­e­ler ging wer­ken. Op die eer­ste twee al­bums stond ze nog af­ge­beeld als zich­zelf, al zag je wel met­een een ver­schil: het in­ge­to­gen meis­je van De­but was op Post plots een fem­me fa­ta­le ge­wor­den, met wap­pe­rend, lang zwart haar. Op de co­ver van Ho­mo­ge­nic stond Björk niet meer als zich­zelf af­ge­beeld maar als een gei­sha, ge­kleed in een ki­mo­no van Alexan­der McQu­een.

Van­af dat mo­ment nam de IJs­ land­se ka­me­le­on bij elk nieuw al­bum een an­de­re ge­daan­te aan én leg­de ze tel­kens een an­de­re mu­zi­ka­le fo­cus in haar pla­ten. Zo wa­ren de klan­ken die je hoor­de op Me­dul­la voor­na­me­lijk af­kom­stig van men­se­lij­ke stem­men, werd Vol­ta ge­do­mi­neerd door ko­per­bla­zers en wordt Uto­pia nu al haar ‘dwars­fluit­al­bum’ ge­noemd. De dwars­fluit­ha­ters lo­pen er gil­lend van weg, de lief­heb­bers wor­den er­door be­to­verd.

Ava­tar

Die twee­de­ling gaat ook op voor Björks con­cert in Gent. Wie de gre­a­test hits had ver­wacht, kwam be­dro­gen uit. Wie zich voor­af ver­diept had in het al­bum, werd be­loond voor die moei­te.

Het po­di­um werd be­volkt door dwars­fluit­spe­len­de my­thi­sche we­zens (in wer­ke­lijk­heid wa­ren dat de vrouwen van het IJs­land­se flui­tis­ten­sep­tet Vi­i­bra), gi­gan­ti­sche bloem­kel­ken en een rond­draai­end plan­ten­plat­form. Bij aan­vang ver­scheen een heus ma­ni­fest op het gro­te scherm ach­ter Björk en haar mu­zi­kan­ten. La­ten we niet dro­men van een toe­kom­stig Uto­pia, stond er te le­zen, maar la­ten we nu al bou­wen aan een we­reld die na­tuur en tech­no­lo­gie met el­kaar ver­zoent. Björk droomt van een uto­pisch ei­land waar­op het ma­tri­ar­chaat ze­ge­viert, de na­tuur bloeit en de lief­de zalft. Zelf ver­scheen ze in een ge­ve­derd blauw­wit kos­tuum en droeg ze, net zo­als haar mu­zi­kan­ten, een mas­ker dat haar op een fu­tu­ris­tisch na­tuur­we­zen à la Ava­tar deed lij­ken.

‘Wat klinkt ze toch schat­tig’, hoor­den we ie­mand naast ons ver­zuch­ten, toen de zan­ge­res haar pu­bliek voor de vier­de keer een wel­ge­meen­de ‘be­dankt’ toe­fluis­ter­de. Het was waar. De be­kend­ste pa­ra­dijs­vo­gel van IJs­land heeft nog al­tijd iets kin­der­lijk nai­efs over zich, ook al is ze in­tus­sen 52.

Björk lijkt niet te ver­ou­de­ren, al wordt die in­druk wel­licht ver­sterkt door het feit dat ze zich op con­cer­ten en op haar al­bums al ja­

Het vroeg wel wat van je aan­dacht, al die on­con­ven­ti­o­ne­le songs vol fluit en harp, zon­der noe­mens­waar­di­ge re­frei­nen

ren­lang in die gek­ke kos­tuums en mas­kers hult.

Unie­ke dic­tie

Dwars­fluit, harp en exotische vo­gel­ge­lui­den do­mi­neer­den de songs. Ope­ner ‘Ari­sen my sen­ses’ zet­te met­een de toon voor het con­trast dat Björk als com­po­nis­te zo ty­peert: harp­klan­ken zo licht­voe­tig als bal­le­ri­na's, zij die dwin­gend ‘I ca­re for you’ uit­riep. ‘I li­ter­al­ly think I am fi­ve mi­nu­tes

away from lo­ve’, klonk het ver­vol­gens dol­ver­liefd in ‘Fe­a­tu­res cre­a­tu­res’. De r’en in het woord ‘li­ter­al­ly’ liet ze daar­bij lek­ker lang rol­len. Björks dic­tie blijft uniek in het po­p­uni­ver­sum.

Het vroeg wel wat van je aan­dacht, al die on­con­ven­ti­o­ne­le songs vol fluit en harp, zon­der noe­mens­waar­di­ge re­frei­nen. Maar er zat een dui­de­lij­ke mu­zi­ka­le lijn in het con­cert. Naar het eind toe zwol­len de be­ats aan en za­gen we al­maar meer men­sen mee­wie­gen – ‘dan­sen’ zou een te groot woord zijn – op de sput­te­ren­de rit­mes van ‘Losss’ en af­slui­ter ‘Not­get’. Björk no­dig­de uit in haar be­to­ve­ren­de mid­zo­mer­nachts­droom. Al had die best wat lan­ger mo­gen du­ren, voor een avond­vul­lend con­cert.

Björk. Ge­zien op woens­dag 11 ju­li op het Sint­Pie­ters­plein in Gent.

© Santiago Fe­li­pe

Björk in Gent: IJs­land­se bos­nimf, tijd­lo­ze Ava­tar, com­pro­mis­lo­ze ar­ties­te.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.