NE­GA­TIE­VE PRIJ­ZEN

De Standaard - - Economie - Ru­ben Mooijman

Elek­tri­ci­teit werd dit jaar va­ker dan ooit te­vo­ren te­gen ne­ga­tie­ve prij­zen ver­han­deld. Het nieuws doet je weer be­sef­fen wat een schit­te­rend con­cept de wet van vraag en aan­bod is. Die wordt meest­al ver­taald als: hoe schaar­ser iets is, hoe ho­ger de prijs. Maar an­ders­om kan bij een enorm over­schot de prijs dus zelfs on­der nul zak­ken. De aan­bie­der is dan be­reid te be­ta­len om er­van af te ge­ra­ken.

We heb­ben al wel eni­ge er­va­ring met het ne­ga­tie­ve prijs­con­cept sinds de ECB in 2016 de ne­ga­tie­ve ren­te in­tro­du­ceer­de. Aan­van­ke­lijk leek dat te bi­zar om waar te zijn. Wie gaat er nu be­ta­len om zijn geld op een re­ke­ning te mo­gen plaat­sen? In­tus­sen zijn we al ge­wend ge­raakt aan het fe­no­meen. En we ken­nen het ant­woord: fi­nan­ci­ë­le in­stel­lin­gen zijn daar in­der­daad toe be­reid, als ze geen blijf meer we­ten met hun geld. Net zo­als een te­veel aan stroom de prij­zen ne­ga­tief kan ma­ken, zo gaat bij een te­veel aan geld de ren­te on­der nul. Ren­te is im­mers niets an­ders dan de prijs van geld.

Niet el­ke markt zal zich le­nen tot ne­ga­tie­ve prij­zen. Het lijkt voor­al iets voor heel spe­ci­fie­ke si­tu­a­ties. De­ze week deed zich zo’n si­tu­a­tie voor. Het zon­ni­ge weer had een over­vloed van vers ge­oog­ste to­ma­ten ver­oor­zaakt. Te veel om de nor­ma­le vraag te be­ant­woor­den. Om­dat de vei­lin­gen geen blijf wis­ten met de to­ma­ten, wer­den ze als af­val ge­stort of tot mest­stof ver­werkt.

Het was een per­fec­te ge­le­gen­heid ge­weest om de ne­ga­tie­ve prij­zen ook in de su­per­markt uit te tes­ten. Als men­sen be­taald wor­den om to­ma­ten te eten, zal je zien dat de con­sump­tie fors om­hoog schiet. To­ma­ten­soep, to­ma­ten­sa­la­de, to­ma­ten­sap, to­maat op brood – ma­nie­ren ge­noeg om ze te nut­ti­gen. Ik zie het al he­le­maal voor me: bij de kas­sa wordt de prijs van de melk, ba­na­nen, corn­fla­kes en spa­ghet­ti op­ge­teld en ver­vol­gens wordt de prijs van de to­ma­ten er weer van­af ge­trok­ken.

De kans dat dit sce­na­rio zich zal voor­ doen is, toe­ge­ge­ven, mi­ni­maal. De kos­ten van het trans­port en de dis­tri­bu­tie blij­ven wat ze zijn, ter­wijl de op­brengst la­ger is dan bij de ver­wer­king tot af­val of mest­stof. Daar is de prijs im­mers nul. Toch blijft het een mooi con­cept om vraag en aan­bod in over­een­stem­ming te bren­gen. Want het ver­nie­ti­gen van per­fect eet­ba­re to­ma­ten blijft iets te­gen­na­tuur­lijks. De pro­du­cent heeft er zijn ener­gie in ge­sto­ken, de con­su­ment weet er wel weg mee en dat die twee par­tij­en er on­der­ling niet uit­ko­men, blijft wrin­gen.

Zou ne­ga­tie­ve prijs­vor­ming ook op an­de­re ter­rei­nen wer­ken? Ik noem maar iets: de vast­goed­markt. In af­ge­le­gen dorp­jes op Sar­di­nië kan je hui­zen ko­pen voor 1 eu­ro. In De­troit, Chi­ca­go en Kansas Ci­ty gin­gen en­ke­le ja­ren ge­le­den hui­

Bij een enorm over­schot van to­ma­ten kan de prijs zelfs on­der nul zak­ken. De aan­bie­der wil dan be­ta­len om er­van af te ge­ra­ken

zen van de hand voor nog min­der: 1 dol­lar. Het ging tel­kens om half in­ge­stor­te krot­ten die nie­mand wil­de om­dat de re­no­va­tie een klein ver­mo­gen zou kos­ten. In dat ge­val lijkt het niet zo gek dat je als ko­per geld toe zou krij­gen.

En de ar­beids­markt? Som­mi­ge ceo’s doen hun werk nu al gratis. Luc Tack van Pi­ca­nol be­taal­de zich­zelf een tijd­lang geen sa­la­ris uit. Ste­ve Jobs van Ap­ple even­min. In fei­te be­staan jobs met een ne­ga­tief sa­la­ris al. Jon­ge­ren die in de zo­mer als vrij­wil­li­ger aan de slag gaan in een ont­wik­ke­lings­land, zijn maar al te vaak be­reid om daar­voor te be­ta­len. Het kost ze geld en toch kun­nen ze er rijk mee wor­den. Rijk aan er­va­rin­gen, meer be­paald. En dat is ook wat waard.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.