De oor­log rond In­fo­wars

De Standaard - - Column - DOMINIQUE DECKMYN

Eén ding moet je Jack Dor­sey, de baas van Twit­ter, na­ge­ven: hij durft. Ter­wijl de rest van het in­ ter­net de recht­se sa­men­zwe­rings­web­si­te In­fo­wars de af­ge­lo­pen da­gen in de ban sloeg, ver­de­dig­de Dor­sey hals­star­ rig zijn be­slis­sing om Alex Jo­nes zijn knet­ter­gek­ke com­plot­the­o­rie­ën voort te la­ten spui­en op Twit­ter. Jo­nes en zijn In­fo­wars heb­ben de ge­bruiks­re­gels van Twit­ter niet ge­schon­den, en daar­mee uit. (Nou ja, zo klonk het vrij­dag­ mor­gen nog ...)

Fa­ce­book, Goog­le, Twit­ter, Ap­ple, ze doen al­le­maal hun ui­ter­ste best om hel­der en recht­lij­nig te zijn in­za­ke vrije me­nings­ui­ting. Of toch zo te klin­ ken. Maar in fei­te re­geert de im­pro­vi­sa­tie. In het ver­le­den lie­ten de in­ter­net­be­drij­ven ie­der­een be­gaan. Dat strook­te met free­dom of speech, maar was voor­al heel mak­ke­lijk. De af­ge­lo­pen twee jaar werd die po­si­tie steeds moei­lij­ker houd­baar en wordt er steeds ver­der van af­ge­we­ken. Als een be­paal­de per­soon of me­ning te veel te­gen­wind krijgt in de pu­blie­ke opi­nie, de me­dia en/of de po­li­tiek, dan vin­den ze wel een ma­nier om die per­soon of me­ning weg te mof­fe­len. Maar daar pra­ten ze niet graag over – waar­schijn­ lijk uit schrik om te wor­den be­trapt op on­ver­mij­de­lij­ke maar wei­nig ele­gan­te com­pro­mis­sen en kunst­gre­pen.

Zo heeft Fa­ce­book zijn ge­bruiks­re­gels al­tijd in heel al­ge­me­ne ter­men ge­ for­mu­leerd. De veel spe­ci­fie­ke­re, ge­de­tail­leer­de richt­lij­nen die de in­ge­huur­de mo­de­ra­to­ren han­teer­den, wer­den tot voor kort ge­heim­ge­hou­den. Daar­uit blijkt hoe ar­bi­trair het al­le­maal is. Fa­ce­book, Goog­le en an­de­ren rich­ten ook niet graag te veel aan­dacht op de ma­nier waar­op ze hun ei­gen ge­bruiks­re­gels sub­tiel (of min­der sub­tiel) aan­pas­sen aan de plaat­se­lij­ke wet­ge­ving. Alex Jo­nes (de bood­schap op zijn T­shirt is: ‘Hil­la­ry for pri­son’).

De con­tro­ver­se rond In­fo­wars was de voor­bije we­ken zo hoog op­ge­laaid, dat de in­ter­ne­treu­zen zich niet meer kon­den weg­stop­pen. In­fo­wars gros­siert noch­tans al sinds 1999 gro­ten­deels on­ge­hin­derd in sa­men­zwe­rings­the­o­rie­ën. Twee we­ken ge­le­den kwam toch een waar­schu­wings­schot van Goog­le: het Youtu­be­ka­naal werd tij­de­lijk ge­schorst. Fa­ce­book greep haast ge­lijk­tij­ dig in, even voor­zich­tig. Vo­rig week­end ging Ap­ple ver­der: het ban­de de In­fo­wars­pod­casts van iTu­nes. Haast on­mid­del­lijk gin­gen ook Youtu­be en Fa­ce­book over naar een vol­le­di­ge ban.

Ze za­ten dus al­le­maal naar el­kaar te kij­ken. De in­druk ont­stond dat Ap­ple als eni­ge door­tas­tend op­trad en zo de an­de­ren tot ac­tie dwong. Maar dat klopt niet he­le­maal: Ap­ple liet de app van In­fo­wars in zijn App Sto­re staan, en die werd ver­vol­gens mas­saal ge­down­load.

Om hun in­grij­pen te ver­ant­woor­den, han­te­ren de in­ter­net­be­drij­ven het ge­brui­ke­lij­ke ach­ter­poort­je: dit gaat niet over de ge­ui­te me­ning, nee, het gaat over aan­zet­ten tot haat en ge­weld. Want dat mag niet vol­gens de ge­bruiks­re­gels van de mees­te so­ci­a­le net­wer­ken. Maar hoe kan een vi­deo die twee we­ken ge­le­den wél nog in over­een­stem­ming was met die

Het ech­te pro­bleem is hoe­veel men­sen de ab­sur­de the­o­rie­ën van Alex Jo­nes ge­lo­ven

ge­bruiks­re­gels dat van­daag plots niet meer zijn? Laat ons het maar ‘voort­schrij­dend in­zicht’ noe­men. Als blijkt dat be­lie­vers de ou­ders van dood­ge­scho­ten kin­de­ren gaan stal­ken, of met het ge­weer in de aan­slag een piz­za­res­tau­rant bin­nen­stor­men, dan moet je con­clu­de­ren dat de free speech van Jo­nes, ach­ter­af be­ke­ken, wel de­ge­lijk aan­zet tot haat en ge­weld. Zo­dat hij toch kan wor­den ge­cen­su­reerd. Maar pas na­dat die val­se be­rich­ten hun per­fi­de ef­fect al heb­ben ge­had. Ele­gant is dat niet – en werk­baar even­min.

Nie­mand komt met blin­kend bla­zoen uit de­ze in­for­ma­tie­oor­log rond In­fo­wars. Niet de in­ter­net­be­drij­ven, die op­nieuw aan­to­nen hoe ze ach­ter de fei­ten blij­ven aan­hol­len. Niet de Ame­ri­kaan­se po­li­ti­ci, van wie er ve­len on­langs nog het om­ge­keer­de eis­ten: Fa­ce­book moest on­mid­del­lijk stop­pen met het hei­me­lijk cen­su­re­ren van recht­se opi­nies. En ze­ker niet de Ame­ri­kaan­se sa­men­le­ving. Het ech­te pro­bleem is na­me­lijk het aan­tal men­sen dat naar Jo­nes wil luis­te­ren en zijn ab­sur­de the­o­rie­ën ge­looft. Blijk­baar heeft nie­mand – niet de po­li­ti­ci, niet de me­dia – nog de ge­loof­waar­dig­heid om die the­o­rie­ën te ont­krach­ten. En dus kij­ken ze naar Fa­ce­book en Twit­ter om de boos­doe­ner te muil­kor­ven. Faal­de hier een mo­de­ra­tie­sys­teem of een

maat­schap­pij­mo­del?

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.