‘Het blijft toch wij ver­sus zij’

De Standaard - - Cultur & Media - FI­LIP TIELENS De mu­si­cal ‘Ie­der­een be­roemd’ van Ju­das The­a­ter­pro­duc­ties.

Met ‘40­45’ cre­ëer­de Stu­dio 100 vol­gens de­ze krant ‘een schot in de roos’. Maar hoe staat het met de rest van het com­mer­ci­ë­le the­a­ter in Vlaan­de­ren? Reikt het ver­der dan spek­ta­kel­mu­si­cals en dij­en­klet­sers? En is het vrije cir­cuit er wel echt voor ie­deréén?

Het re­gent su­per­la­tie­ven over 40­45. On­ze re­cen­sent sprak over ‘in­ti­mi­teit op gro­te schaal’. Gert Ver­hulst vindt het ‘een hoog­te­punt uit de ge­schie­de­nis van Stu­dio 100’. Re­gis­seur Frank Van Laec­ke – al twintig jaar in het vak – noemt het ‘next le­vel’ voor Vlaan­de­ren. Het gro­te pu­bliek volgt: er zijn al meer dan 250.000 tic­kets ver­kocht, waar­door ge­ga­ran­deerd het com­mer­ci­ë­le suc­ces zal eve­na­ren van 14­18, dat door 1 op de 20 Vla­min­gen werd ge­zien.

Is dit pres­ti­ge­pro­ject re­pre­sen­ta­tief voor de rest van het com­mer­ci­ë­le the­a­ter­cir­cuit, dat in de­ze krant door­gaans min­der aan­dacht krijgt dan de ge­sub­si­di­eer­de col­le­ga’s? Ja en nee. Door de uit­brei­ding van de taxs­hel­ter naar po­di­um­kun­sten ne­men de mo­ge­lijk­he­den voor pro­du­cen­ten spec­ta­cu­lair toe. Vroe­ger was er om­zeg­gens al­leen Mu­sic Hall, nu ver­schijnt de ene nieu­we spe­ler na de an­de­re. Daar­door dreigt er wel een over­aan­bod, ze­ker qua mu­si­cals en ko­me­dies. Te­ge­lijk kan het vrije cir­cuit nog een in­haal­be­we­ging ma­ken, on­der meer op het vlak van ar­tis­tie­ke ri­si­co’s, the­a­ter­in­fra­struc­tuur en di­ver­si­teit van ar­ties­ten en pu­bliek.

De nieuw­ko­mers

Maar de on­der­ne­mings­zin, die zit snor. De meest am­bi­ti­eu­ze nieuw­lich­ter is Deep Bridge, op­ge­richt in 2017. Hun ho­ri­zon stopt niet aan taal­ en dis­ci­pli­ne­gren­zen. Deep Bridge wil ei­gen ti­tels ont­wik­ke­len en die in­ter­na­ti­o­naal ex­ploi­te­ren, maar hun mu­si­cals ook – lek­ker cross­me­di­aal – la­ten voort­le­ven als film, con­cert of te­le­vi­sie­reeks.

Huis­re­gis­seur Sta­ny Crets voelt zich er als een vis in het wa­ter. ‘Ik maak graag pro­duc­ties die niet bin­nen de lijn­tjes kleu­ren en wat meer ri­si­co’s ne­men, zo­als Roc­ky hor­ror show of vol­gend jaar een nieu­we ver­sie van Spama­lot. Dat kan bij hen.’

Deep Bridge wist in kor­te tijd gro­te na­men te strik­ken: Ray­mond van het Groe­ne­wouds mu­ziek staat cen­traal in Meis­kes & jon­gens (die nu loopt), in 2019 volgt nog Hou­di­ni door Ko­be Van Her­we­gen en een mu­si­cal rond Ur­ba­nus.

Een heel an­der seg­ment van de markt be­speelt de kers­ver­se Sven De Rid­der Com­pa­ny, waar­voor Sven zich na 36 jaar af­scheur­de van het Echt Ant­waarps Te­a­ter van va­der Ruud. Het nieu­we ge­zel­schap wil bre­de kwa­li­ta­tie­ve ko­me­dies bren­gen voor 8 tot 88 jaar, ver­telt De Rid­der. ‘Al on­ze stuk­ken schrij­ven we zelf. Daar­mee blij­ven we be­wust uit het vaar­wa­ter van De Ko­me­die Com­pag­nie, die en­kel be­staan­de stuk­ken speelt(denk Taxi taxi, La­dies night en Boei­ng Boei­ng, red.).’

Wie je niet moet le­ren hoe te­le­vi­sie werkt, is Ja­mes Coo­ke. Met zijn be­drijf Uit­ge­zon­derd heeft hij nu ook een gat in de the­a­ter­markt ge­von­den: per­si­fla­ges van be­ken­de tv­for­mats. Na Boer zocht vrouw, Ko­men (vr)eten en Sound­mix­show loopt mo­men­teel Wie wordt de man van Wen­dy?, waar­in Van Wan­ten op het po­di­um haar ei­gen da­ting­pro­gram­ma pa­ro­di­eert. Be­le­ving is al­les: naast hun stuk­ken biedt Uit­ge­zon­derd ver­wen­pak­ket­ten voor vrou­we­lij­ke be­zoe­kers, zo­als bij Va­peurs.

Geen Broad­way

Bo­ven­staan­de op­som­ming be­wijst het: la­chen loont. ‘Men­sen zet­ten graag hun ver­stand even op nul’, meent Sam Verhoeven, di­rec­teur van het Fak­kel­the­a­ter in Ant­wer­pen en be­zie­ler van Ju­das The­a­ter­pro­duc­ties, dat klein­scha­li­ge mu­si­cals maakt. ‘Er is een héél groot aan­bod ko­me­dies. Dra­ma’s en stuk­ken die min­der op de lach mik­ken, vin­den in het vrije cir­cuit moei­lij­ker hun pu­bliek – spij­tig ge­noeg. Dat is an­ders bij de cul­tuur­cen­tra, waar toe­schou­wers ge­rich­ter op zoek gaan naar se­ri­eu­ze­re stuk­ken.’

Re­per­toi­re­the­a­ter en het com­mer­ci­ë­le cir­cuit: het is geen ge­luk­kig hu­we­lijk. Ste­ven De Le­lie pro­beer­de het van 2008 tot 2016 met The­a­ter aan de Stroom op de Ant­werp­se Lin­ker­oe­ver, tot sub­si­die­ver­lies en fi­nan­ci­ë­le pro­ble­men hen de das om­de­den. ‘Er is echt een la­cu­ne nu’, denkt De Le­lie. ‘Als je een stuk van Arthur Mil­ler, Ten­nes­see Wil­li­ams of Hu­go Claus wil zien, moet je al naar een ama­teur­ge­zel­schap gaan. Toch vreemd?’

De Spe­le­rij van re­gis­seur Pau­la Ban­gels, met Mat­thi­as Ser­cu en Maai­ke Caf­mey­er on­der de ac­teurs, pro­beert het wel: zon­der sub­si­dies klas­sie­ke ti­tels bren­gen zo­als Oom Wan­ja en Kat op een heet zin­ken dak. Maar vol­gens Sta­ny Crets mag er best meer re­per­toi­re zijn. ‘Ik zou niet lie­ver wil­len dan bij De Ko­me­die Com­pag­nie De meeuw van Ts­je­chov re­gis­se­ren, maar zij vre­zen dat hun pu­bliek dan zal af­ha­ken. Jam­mer.’

Vlaan­de­ren blijft een klei­ne markt, waar­door pro­du­cen­ten graag op sa­fe spe­len. Shows die af­ge­leid zijn van be­ken­de boe­ken (Ben X, Kuif­je, Daens) of films (Pauline & Pau­let­te, of be­gin 2019 Ie­der­een be­roemd) trek­ken mak­ke­lij­ker pu­bliek. Mu­si­cals, zo­als al­le voor­gaan­de ti­tels, mar­che­ren in Vlaan­de­ren be­dui­dend be­ter dan to­neel­stuk­ken. Wat ook al­tijd aan­slaat, zijn oor­logs­ver­ha­len. Je merkt het aan het suc­ces van en bij ons, maar even­goed in Ne­der­land: daar liep een voor­stel­ling over An­ne Frank an­der­half jaar, ter­wijl Sol­daat van Oran­je sinds 2010 al 2,7 mil­joen (!) be­zoe­kers lok­te.

Zul­ke ja­ren­lan­ge runs, zo­als gang­baar op het Lon­den­se West End en Broad­way in New York, zijn in Vlaan­de­ren on­denk­baar. Stu­dio 100 en re­gis­seur Frank Van Laec­ke ko­men het dichtst in de buurt, met Daens, 14­18 en (tel­kens zo’n half­jaar te zien). Daar­voor moesten ze trou­wens steeds een pop­up­the­a­ter op­trek­ken we­gens ge­brek aan an­de­re in­fra­struc­tuur.

Exit Stadsschouwburg?

De com­mer­ci­ë­le sec­tor zit in­der­daad krap be­me­ten. Neem dat ge­rust let­ter­lijk: al­le the­a­ters en

© rr

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.