De­mo­cra­tie be­gint bij de (be­wust ge­ko­zen) ge­boor­te

De Standaard - - Op Scherp -

We ste­ve­nen met een rot­ vaart af op een we­reld­ be­vol­king van tien mil­ jard. In 1927 wa­ren er twee mil­jard be­wo­ners op aar­de, dub­bel zo­veel als in 1800. Am­per 33 jaar la­ter wa­ren we al met drie mil­jard. Nu zijn we met 7,5 mil­jard. De groei is sinds de eeuw­wis­se­ling aan het ver­tra­ gen, maar toch zul­len we in 2055 de kaap van de tien mil­jard ron­den.

Je hoeft geen ge­nie te zijn om de link te zien met pro­ble­men als mi­gra­tie, kli­ maat­op­war­ming of ar­moe­de. Er wor­den nu al oor­lo­gen ge­voerd om wa­ter en land­ bouw­grond. Men­sen die in hun land geen werk, on­der­wijs of ge­zond­heids­zorg vin­ den, pro­be­ren op wel­ke ma­nier dan ook Eu­ro­pa of Noord­Ame­ri­ka te be­rei­ken. We krij­gen de gro­te pro­ble­men van de­ze tijd niet op­ge­lost als we de be­vol­kingsex­ plo­sie niet in­dam­men. En dat be­te­kent al­ le vrou­wen vol­le­di­ge sek­su­e­le en re­pro­duc­tie­ve rech­ten ge­ven.

Het om­ge­keer­de ge­beurt op dit mo­ ment. On­der het mom van re­li­gi­eu­ze vrij­heid of tra­di­ti­o­ne­le waar­den wordt het vrou­wen steeds moei­lij­ker ge­maakt om te be­slis­sen met wie ze een kind gaan krij­gen. En of ze een kind wil­len. Of ze eerst wil­len stu­de­ren of wer­ken. Of ze een bij­ko­mend kind vol­doen­de kan­sen kun­nen ge­ven. Die ‘con­tra­re­for­ma­tie’ te­gen de sek­su­e­le re­vo­lu­tie van de ja­ren zes­tig, wordt in het Mid­den­Oos­ten ge­voerd door fun­da­men­ta­lis­ti­sche mos­lims en ul­tra­or­tho­doxe Jo­den, in de Ver­e­nig­de Sta­ten door evan­ge­li­sche ker­ken, in Eu­ro­pa door ka­tho­lie­ke en/of recht­se par­tij­en en groe­pe­rin­gen, in Zuid­Ame­ri­ka door de ka­tho­lie­ke kerk.

Hun be­leid heeft vaak in­ter­na­ti­o­na­le ten­ta­kels. De eer­ste maat­re­gel die Do­nald Trump on­der­te­ken­de na­dat hij als pre­si­dent de eed had af­ge­legd, was de glo­bal gag ru­le, waar­mee de Ver­e­nig­de Sta­ten hun fi­nan­ci­ë­le steun stop­zet­ten aan ngo’s die vrou­wen sek­su­e­le voor­lich­ting ge­ven als ze ook in­for­me­ren over abor­tus. Dat be­te­kent in prak­tijk dat mil­joe­nen vrou­ wen in La­tijns­Ame­ri­ka of Afri­ka hun toe­ gang tot el­ke vorm van an­ti­con­cep­tie ver­ lie­zen.

Hoe­zo, Trump in toom?

Het is een kou­de dou­che voor vrou­wen om steeds te le­zen dat de Ame­ri­kaan­se po­li­tiek vol­doen­de checks and ba­lan­ces heeft om Trumps wil­de­re maat­re­ge­len te­ gen te hou­den: de­ze is al­vast zon­der te­ gen­stand in­ge­voerd. Om­dat de glo­bal gag ru­le sinds 1984 door el­ke Re­pu­bli­kein­se pre­si­dent wordt in­ge­voerd en door el­ke De­mo­cra­ti­sche pre­si­dent weer her­roe­ pen, kon de Brit­se ngo Ma­rie Sto­pes In­ter­ na­ti­o­nal pre­cies be­re­ke­nen dat zes mil­ joen vrou­wen tij­dens Trumps pre­si­dent­ schap on­ge­wenst zwan­ger zul­len wor­den. Dat zal, pa­ra­doxaal ge­noeg, lei­den tot twee mil­joen il­le­ga­le en dus on­vei­li­ge abor­tus­sen.

In een land als Ni­ge­ria, dat te­gen 2050 het vier­de groot­ste land ter we­reld zal zijn en waar 42 pro­cent van de be­vol­king jon­ ger is dan veer­tien, komt dat neer op een ge­schat­te 661.774 il­le­ga­le abor­tus­sen tus­ sen 2017 en 2020, waar­bij 10.118 vrou­wen zul­len over­lij­den.

We wui­ven de ge­boor­te­golf in Afri­ka pseu­do­mach­te­loos af met het ar­gu­ment dat ‘men­sen daar’ veel kin­de­ren wil­len om­dat er geen pen­si­oe­nen zijn. Dat is een ar­gu­ment van vijf­tig jaar ge­le­den, dat toen mis­schien al pa­ter­na­lis­tisch was – werd ook aan vrou­wen ge­vraagd of ze kin­ de­ren als een pen­si­oen­plan be­schouw­den? Te­gen­woor­dig zet­ten zelfs on­ge­let­ ter­de Afri­kaan­se vrou­wen lie­ver twee kin­ de­ren op de we­reld die ze scho­ling kun­ nen bie­den, en dus kans op een goe­de baan, dan ze­ven kin­de­ren van wie er twee jong over­lij­den en de over­le­ven­den de­ zelf­de ar­moe­de te­ge­moet gaan als zij­zelf.

Eén licht­punt­je

Er was één licht­punt­je na Trumps gag or­der, in wat een treu­ri­ge stand van za­ken is: de in­ter­na­ti­o­na­le so­li­da­ri­teit tus­sen vrou­wen­be­we­gin­gen en fe­mi­nis­ten (m/ v). Li­li­an­ne Plou­men, de Ne­der­land­se mi­nis­ter voor Ont­wik­ke­lings­sa­men­wer­king, richt­te She De­ci­des op, een fonds dat in de ge­trof­fen lan­den de kraam­zorg, sek­su­e­le voor­lich­ting en ge­zins­plan­ning ver­der zal fi­nan­cie­ren. De Bel­gi­sche, Deen­se en Zweed­se re­ge­rin­gen zeg­den hun steun toe. In zijn eer­ste jaar haal­de She De­ci­des 450 mil­joen eu­ro op, een bud­get dat jaar na jaar zal moe­ten wor­den ge­haald.

Maar waar­om doen het Ver­e­nigd Ko­nink­rijk, Frank­rijk en Duits­land niet mee? Ook daar heb­ben ge­lij­ke rech­ten voor vrou­wen sinds de ja­ren zes­tig ge­leid tot een da­lend ge­boor­te­cij­fer, meer wel­vaart voor man­nen en vrou­wen, een be­ter op­ge­lei­de be­vol­king en een ho­ger ge­luks­ge­voel bij de bur­gers. Hoe min­der on­ge­lijk­heid in een land, hoe de­mo­cra­ti­scher het im­mers is – dat geldt niet al­leen voor de kloof tus­sen de rijk­ste en arm­ste bur­gers, maar ook tus­sen de ge­slach­ten.

Dat lijkt de lo­gi­ca zel­ve, maar el­ke week merk je dat een hoek­je van on­ze her­ se­nen on­recht te­gen vrou­wen weet te mi­ni­ma­li­se­ren. Wie kan nu op­recht ver­bijs­terd zijn als een Sau­di­sche blog­ger zweep­sla­gen krijgt om­dat hij schreef dat jo­den en athe­ïs­ten even­waar­dig zijn aan mos­lims? Een re­gime dat de helft van zijn be­vol­king ele­men­tai­re men­sen­rech­ten ont­zegt, en daar geen bui­ten­land­se kri­tiek op duldt, zal zijn min­der­he­den en dis­si­den­ten niet fijn­zin­ni­ger be­han­de­len.

Ver­ant­woor­de­lijk­heid

Vrou­wen gaan zel­den licht­zin­nig over abor­tus. Zes­tig pro­cent van de vrou­wen die in de Ver­e­nig­de Sta­ten een abor­tus on­der­gaan, heeft al een of meer­de­re kin­de­ren. Zij we­ten uit er­va­ring dat de po­li­ti­ci die het luidst te­gen abor­tus zijn, ook het meest be­zui­ni­gen op on­der­wijs, ge­zond­heids­zorg en an­de­re maat­re­ge­len die de le­vens­kwa­li­teit ver­be­te­ren. Hun recht om zich al dan niet voort te plan­ten is ook een ver­ant­woor­de­lijk­heid die ze op­ne­men.

Daar­om zijn naast re­pro­duc­tie­ve rech­ten ook sek­su­e­le rech­ten on­ont­beer­lijk. Dat mil­joe­nen man­nen in Afri­ka zijn ge­stor­ven aan aids, ligt niet aan een re­ge­ring of kerk, maar aan hun sek­su­e­le ri­si­co­ge­drag. Dat ook hun vrou­wen wer­den be­smet, daar zijn de ka­tho­lie­ke kerk en som­mi­ge pro­tes­tant­se ge­meen­schap­pen wel deels ver­ant­woor­de­lijk voor. Ener­zijds is er de ‘hu­we­lijks­plicht’ die vrou­wen niet toe­laat nee te zeg­gen te­gen een echt­ge­noot die on­be­scherm­de seks heeft ge­had met pros­ti­tu­ees, an­der­zijds is er het ver­bod op con­tra­cep­tie als con­dooms.

Het gaat niet al­leen over Afri­ka, ZuidA­me­ri­ka of de VS. In Po­len bouwt de zeer ka­tho­lie­ke re­ge­rings­par­tij PiS stel­sel­ma­tig het recht op abor­tus af. In Frank­rijk stel­de de be­roeps­ver­e­ni­ging van apo­the­kers in 2016 voor dat apo­the­kers het recht moe­ten krij­gen om ie­mand de pil of mor­ning af­ter pil niet te ver­ko­pen.

Het Fran­se par­le­ment ging niet in op de vraag van de apo­the­kers. Maar steeds va­ker wil­len po­li­ti­ci niet tus­sen­ko­men in ‘le­vens­be­schou­we­lij­ke vraag­stuk­ken’. Toch is hun steun aan re­li­gi­eu­ze of ex­treem con­ser­va­tie­ve groe­pe­rin­gen va­ker

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.