Hoe sleept pre­mier Mi­chel zich voort tot 26 mei 2019?

Wat na de – waar­schijn­lij­ke – val van Mi­chel I? Een min­der­heids­re­ge­ring ligt het meest voor de hand, maar is in ons land po­li­tiek on­be­kend ter­rein. 4. Dan toch ver­kie­zin­gen?

De Standaard - - Marrakech-­crisis - MATTHIAS VERBERGT blijft tot 26 mei.

BRUS­SEL I On­danks de im­pas­se zal pre­mier Mi­chel er nog al­les aan pro­be­ren te doen om zijn re­ge­ring recht te hou­den. De voor­uit­zich­ten na een val zijn im­mers wei­nig roos­kleu­rig.

1. Stapt N­VA er zelf uit?

Als bei­de kam­pen bin­nen de re­ge­ring tij­dens de mi­nis­ter­raad dit week­end hun stel­lin­gen aan­hou­den, kan de N­VA haast niet an­ders dan op­stap­pen. An­ders wordt ze ver­on­der­steld zich te heb­ben ge­schaard ach­ter de re­ge­rings­con­sen­sus om het pact te steu­nen. Zo’n be­slis­sing zou de N­VA zwaar val­len. Ka­bi­netsme­de­wer­kers ver­lie­zen hun baan en de kans ver­kleint dat an­de­re par­tij­en met haar in de toe­komst nog een co­a­li­tie zul­len wil­len vor­men. In the­o­rie kan Mi­chel de N­VA­mi­nis­ters zelf de laan uit­stu­ren, zo­als bij­voor­beeld CD&V’er Wil­fried Mar­tens in 1980 deed met het FDF. Maar dat zou tac­tisch on­ver­stan­dig zijn, om­dat hij de N­VA zo in een slacht­of­fer­rol duwt.

2. Neemt Mi­chel ont­slag?

Als de N­VA ver­trekt, moet Mi­chel nieu­we – Vlaam­se – mi­nis­ters in de plaats be­noe­men om de taal­pa­ri­teit in zijn re­ge­ring te ga­ran­de­ren. Maar zon­der de N­VA heeft Mi­chel geen meer­der­heid meer. Nor­maal ge­zien moet hij daar­om naar de ko­ning om zijn ont­slag aan de bie­den. ‘Je zit met een es­sen­ti­eel an­de­re co­a­li­tie, dus Mi­chel heeft geen an­de­re op­tie’, zegt grond­wets­spe­ci­a­lis­te Pa­tri­cia Po­pe­lier (Uni­ver­si­teit Ant­wer­pen). De ko­ning kan wei­ge­ren, en aan­ma­nen om ver­der naar een com­pro­mis te zoe­ken. Wel­licht houdt hij het ont­slag in be­raad, wat Mi­chel de mo­ge­lijk­heid biedt om als vol­waar­dig pre­mier, en niet in lo­pen­de za­ken, naar Mar­rak­ech te gaan – en een nieu­we par­le­men­tai­re meer­der­heid te vin­den. De ko­ning kan het ont­slag ook met­een aan­vaar­den, en dan zit Mi­chel met­een in lo­pen­de za­ken (zie in­zet).

Som­mi­ge spe­ci­a­lis­ten me­nen dat Mi­chel zijn ont­slag niet hoeft in te die­nen als hij met­een het ver­trou­wen vraagt en krijgt van het par­le­ment om ver­der te doen. Dat zal hij al­leen doen, als hij ze­ker is van een po­si­tie­ve uit­komst. Zo’n ma­noeu­vre is his­to­risch zel­den ver­toond.

3. Een nieu­we meer­der­heid Ook met een aan­vaard ont­slag vol­gen er nog niet au­to­ma­tisch nieu­we ver­kie­zin­gen. Het ge­beurt in Bel­gië zel­den dat een nieu­we re­ge­ring zon­der ver­kie­zin­gen aan­treedt, maar de om­stan­dig­he­den zijn bij­zon­der (zie stap 4). Mi­chel heeft twee op­ties. Of­wel neemt hij er in de plaats van N­VA een an­de­re par­tij bij. Maar het is haast on­denk­baar dat een op­po­si­tie­par­tij zich voor en­ke­le maan­den

Een re­ge­ring in lo­pen­de za­ken kan al­leen da­ge­lijk­se stan­daard­be­slis­sin­gen ne­men, of uit­voe­ren wat al be­slist is. Bij het pact is dat twee­de van toe­pas­sing, vin­den MR, Open VLD en CD&V. bij zijn re­ge­ring zal voe­gen – er is nau­we­lijks tijd voor pro­fi­le­ring. In zo’n ge­val zal er ook een nieuw re­geer­ak­koord moe­ten ko­men.

Meer voor de hand ligt de con­struc­tie van een min­der­heids­re­ge­ring, wat ook een breuk zou zijn met de po­li­tie­ke ge­plo­gen­he­den. De N­VA zou bij­voor­beeld kun­nen mee­stem­men voor al­le (so­ci­aal­eco­no­mi­sche) dos­siers die ze zelf nog mee heeft goed­ge­keurd. Link­se par­tij­en zou­den an­de­re dos­siers kun­nen steu­nen. Maar zo’n con­stel­la­tie is erg fra­giel. De Vlaams­na­ti­o­na­lis­ten kun­nen zich zo toch als ver­ant­woor­de­lij­ke be­stuur­ders pro­fi­le­ren, maar krij­gen ook de macht om za­ken te blok­ke­ren. Het is twij­fel­ach­tig dat de ove­ri­ge re­ge­rings­par­tij­en dat zien zit­ten. En als de re­ge­ring geen part­ner meer vindt, is een meer­der­heid voor een mo­tie van wan­trou­wen zo ge­von­den en valt de re­ge­ring. Na de breuk van het kar­tel tus­sen CD&V en N­VA in 2008 gaf N­VA al eens ge­doog­steun, maar toen was de par­tij ma­the­ma­tisch over­bo­dig.

Als dat al­les niet haal­baar blijkt, zijn er nog nieu­we ver­kie­zin­gen mo­ge­lijk. Die ko­men er als de ko­ning (lees: de re­ge­ring) en een meer­der­heid van het par­le­ment er­mee ak­koord gaan de Ka­mer te ont­bin­den. De Ka­mer kan ook im­pli­ciet haar fi­at ge­ven, wan­neer Mi­chel een ver­trou­wens­stem­ming ver­liest zon­der dat er te­ge­lijk ook een nieu­we pre­mier wordt voor­ge­dra­gen. Veer­tig da­gen la­ter vol­gen fe­de­ra­le ver­kie­zin­gen. Maar voor de mees­te par­tij­en lijkt dat geen goed voor­uit­zicht. In mei zijn het so­wie­so al re­gi­o­na­le en Eu­ro­pe­se ver­kie­zin­gen. En het the­ma van de fe­de­ra­le cam­pag­ne wordt dan wel­licht mi­gra­tie.

5. Lo­pen­de za­ken

Zelfs met ver­vroeg­de ver­kie­zin­gen is de kans groot dat Mi­chel in lo­pen­de za­ken blijft tot 26 mei, want de re­ge­rings­vor­ming zal on­ge­twij­feld aan­sle­pen tot dan. Ook wan­neer de ver­kie­zin­gen er niet ko­men, zijn lo­pen­de za­ken het lot van Mi­chel. Zo’n lan­ge re­geer­pe­ri­o­de van een ont­slag­ne­men­de re­ge­ring is niet uit­zon­der­lijk, ge­zien de lan­ge for­ma­ties die ons land al ken­de. Maar het maakt van een tan­de­lo­ze en vleu­gel­lam­me Mi­chel vijf maan­den lang – en in vol­le cam­pag­ne – een elec­to­ra­le vo­gel voor de kat.

Ook met een aan­vaard ont­slag vol­gen niet au­to­ma­tisch nieu­we ver­kie­zin­gen

© pho­to news

Zelfs met ver­vroeg­de ver­kie­zin­gen is de kans groot dat Mi­chel in lo­pen­de za­ken

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.