Gang­ster­te­le­foon ein­de­lijk ge­kraakt

Een beet­je cri­mi­neel met die­pe zak­ken neemt geen ge­noe­gen met een ge­wo­ne gsm. Hij com­mu­ni­ceert met een ‘cryp­to­foon’. Al is ook die niet wa­ter­dicht.

De Standaard - - Binnenland - NIKOLAS VANHECKE

BRUS­SEL I Van­uit hun ‘pri­va­cy sto­re’, on­der een ap­par­te­ments­ge­bouw aan een in­vals­weg in het Ne­der­land­se Arn­hem, ver­koch­ten twee man­nen van mid­del­ba­re leef­tijd aan de Ne­der­land­se on­der­we­reld hun cryp­to­foons: aan­ge­pas­te smartpho­nes waar cri­mi­ne­len tuk op zijn. Zo’n toe­stel ziet er­uit als veel an­de­re smartpho­nes, al gaat het zel­den om het nieuw­ste mo­del. Sel­fies kun je er niet mee ne­men, want door­gaans zijn de ca­me­ra’s en zelfs de mi­cro­foons er­uit ge­haald.

Daar ma­len de ge­brui­kers niet om. In­te­gen­deel: zij zijn net op zoek naar zul­ke smartpho­nes, waar je al­leen tekst­be­rich­ten mee kunt ver­stu­ren op een ma­nier die niet kan wor­den ge­tra­ceerd. De be­stu­rings­soft­wa­re op de cryp­to­foons is zo aan­ge­past dat al­le com­mu­ni­ca­tie ge­ën­cryp­teerd ver­loopt: er wordt een laag ver­sleu­te­ling rond ge­legd, waar­door de be­rich­ten on­lees­baar zijn wan­neer de po­li­tie ze on­der­schept. En ze be­ta­len er graag grof geld voor. In de ‘pri­va­cy sto­re’ kost­ten de toe­stel­len 1.500 eu­ro – per half­jaar, wel­te­ver­staan.

De ver­ko­pers had­den hun ei­gen ap­pli­ca­tie ont­wik­keld voor be­vei­lig­de chat­ge­sprek­ken: ‘IronChat’. Op de si­te waar­langs ze hun cryp­to­foons ver­koch­ten, prijk­te zelfs een ci­taat van klok­ken­lui­der Ed­ward Snow­den, die groot­scha­li­ge af­luis­ter­prak­tij­ken aan het licht bracht en zich sinds­dien en­ga­geert voor meer on­li­ne pri­va­cy. ‘Ik ge­bruik PGP (dé stan­daard­tech­no­lo­gie voor en­cryp­tie, red.) om ge­woon “hal­lo” te zeg­gen. Voor een se­ri­eus ge­sprek ge­bruik ik IronChat.’

Drugslab op­ge­rold

Al­leen is dat ci­taat vals. Snow­den heeft nooit IronChat aan­ge­pre­zen. Het geeft een idee van het lef van het duo ach­ter IronChat. De twee lie­pen en­ke­le we­ken ge­le­den te­gen de lamp. De Ne­der­land­se po­li­tie maak­te be­gin vo­ri­ge maand be­kend dat ze een 46­ja­ri­ge en een 52­ja­ri­ge man had op­ge­pakt die het he­le sys­teem op po­ten heb­ben ge­zet. Ze wor­den ver­dacht van wit­was­sen en deel­na­me aan een cri­mi­ne­le or­ga­ni­sa­tie.

Door de ac­tie te­gen de te­le­foon­ver­ko­pers kreeg de Ne­der­land­se po­li­tie naar ei­gen zeg­gen een ‘unie­ke in­kijk’ in de com­mu­ni­ca­tie on­der cri­mi­ne­len. Via een ser­ver die de man­nen ach­ter de ‘pri­va­cy sto­re’ ge­bruik­ten, zijn ruim 258.000 chat­be­rich­ten mee­ge­le­zen. Daar­door heeft de po­li­tie een drugslab in En­sche­de kun­nen op­rol­len en is er 90.000 eu­ro aan cash geld, au­to­ma­ti­sche wa­pens en MDMA en co­ca­ï­ne in be­slag ge­no­men.

Op af­stand ge­wist

Ook het Bel­gi­sche ge­recht heeft er­va­ring met cryp­to­foons. Bij­na twee jaar ge­le­den raak­te be­kend dat het Ant­werp­se ge­recht twee te­le­foon­han­de­laars had op­ge­pakt die aan­ge­pas­te BlackBer­ry­toe­stel­len ver­koch­ten aan de be­ruch­te drugs­ben­des van de ‘Mixers’ en de ‘Turt­les’

Zij spe­len een rol in de es­ca­la­tie van het drugs­ge­weld in de Koe­ken­stad. Dat on­der­zoek loopt nog. In­tus­sen blijft het ge­recht sto­ten op on­door­dring­ba­re com­mu­ni­ca­tie in al­ler­lei dos­siers.

‘We zien re­gel­ma­tig cryp­to­foons op­dui­ken in on­der­zoe­ken naar cri­mi­na­li­teit waar­in veel geld om­gaat, zo­als drugs en men­sen­han­del’, zegt Robrecht De Keersmaecker, co­ör­di­na­tor van het Na­ti­o­naal Ex­per­ti­senet­werk Cy­ber­cri­me, waar­in po­li­tie en ge­recht over­leg­gen. ‘Die toe­stel­len kos­ten snel meer dan dui­zend eu­ro per te­le­foon, en daar ko­men nog kos­ten voor het dienst­le­ve­rings­con­tract bij. De ver­ko­pers van de cryp­to­foons bie­den naast het com­mu­ni­ca­tie­net­werk na­me­lijk ook dien­sten aan zo­als de mo­ge­lijk­heid om het toe­stel va­nop af­stand he­le­maal te wis­sen.’ Dat komt van pas wan­neer het toe­stel in han­den valt van speur­ders.

‘De cryp­to­foons zijn zeer po­pu­lair, ook al zijn ze al­les­be­hal­ve han­dig’, zegt De Keersmaecker. ‘Be­rich­ten wor­den bij­voor­beeld vaak ge­wist vlak na­dat ze zijn ge­le­zen. Al­les wat een even­tu­eel lek zou kun­nen ver­oor­za­ken, is uit­ge­scha­keld. Het eni­ge wat je no­dig hebt, is een abon­ne­ment voor da­ta­ver­keer, wat op zijn beurt ook nog eens is ver­sleu­teld.’

Lam­borg­hi­ni ver­beurd ver­klaard

De ac­tie in Ne­der­land was niet de eni­ge klap voor het we­reld­je van de cryp­to­foons. Aan de an­de­re kant van de oce­aan pleit­te de baas van het Ca­na­de­se be­drijf ‘Phantom Se­cu­re’ in ok­to­ber schul­dig aan me­de­plich­tig­heid bij in­ter­na­ti­o­na­le drugs­smok­kel. Hij gaat ak­koord met de ver­beurd­ver­kla­ring van tach­tig mil­joen dol­lar aan cash geld, een Lam­borg­hi­ni en gou­den mun­ten. Net zo­als in de Bel­gi­sche en Ne­der­land­se zaak is het op­mer­ke­lijk dat het Ame­ri­kaan­se ge­recht ach­ter de le­ve­ran­ciers van de cryp­to­foons aan gaat. Op zich zijn de toe­stel­len en de en­cryp­tie­tech­no­lo­gie die er­op wordt ge­bruikt, niet il­le­gaal. ‘Wij zijn ook niet te­gen en­cryp­tie’, ver­ze­kert De Keersmaecker.

Maar door­dat de ver­ko­pers van die toe­stel­len zich in veel ge­val­len wil­lens en we­tens ex­clu­sief rich­ten op cri­mi­ne­len en zo be­trok­ken ra­ken in de or­ga­ni­sa­tie, ko­men ze ook in het vi­zier van het ge­recht.

‘We zien ge­re­geld cryp­to­foons op­dui­ken, voor­al in drugs­ en men­sen­han­del­dos­siers’ ROBRECHT DE KEERSMAECKER

Na­ti­o­naal Ex­per­ti­senet­werk Cy­ber­cri­me

© Joris Snaet

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.