Ge­zien wor­den of ge­zien zijn, dat is de kwes­tie

Er zijn veel ver­schil­len tus­sen mei ’68 en het ge­le­hes­jespro­test

De Standaard - - Binnenland - GEERT BUELENS

De be­we­ging van ’68 werd ge­dre­ven door groot­se, vaak uto­pi­sche ide­a­len. On­danks het al­om­te­gen­woor­di­ge ge­weld in de sa­men­le­ving, de ver­woes­ten­de oor­log in Viet­nam en de drei­ging van de Kou­de Oor­log had­den jon­ge­ren mas­saal het ge­loof en ver­trou­wen dat ze aan een be­te­re toe­komst aan het bou­wen wa­ren. Van­daag over­heer­sen angst, wan­hoop en het scha­me­le ver­lan­gen de scha­de te be­per­ken. Ge­le hes­jes die zich in hun con­fron­ta­tie met de or­de­troe­pen ver­schan­sen ach­ter een nep ro­tan loun­ge­set, sym­bo­li­scher kan de in­een­stor­ting van de la­ge­re mid­den­klas­se haast niet wor­den ge­ty­peerd. Het kli­maat van ’68, al­dus boeg­beeld Co­hn­Ben­dit, was re­vo­lu­ti­o­nair, het hui­di­ge pro­test toont een hang naar het au­to­ri­tai­re.

Fran­sen zijn al­tijd gek ge­weest op ge­pa­la­ver en op gro­te woor­den (‘Vrij­heid! Ge­lijk­heid! Broe­der­lijk­heid!’), maar hun re­vo­lu­ti­o­nai­re ge­schie­de­nis is er ze­ker ook een van on­uit­wis­ba­re beel­den. Lo­de­wijk XVI in 1793 op het scha­vot; Ma­ri­an­ne met ont­blo­te bor­sten en de tri­co­lo­re vlag als zin­ne­beeld van de vrij­heid waar­mee schil­der Eu­gè­ne Dela­croix de re­vo­lu­tie van 1830 her­dacht; de bar­ri­ca­de van uit­ge­bran­de au­to’s in rue Guy Lus­sac die in mei 1968 de front­pa­gi­na’s haal­de; en de­zer da­gen de niet min­der fo­to­ge­nie­ke com­bi­na­tie van rook­bom­men, Fran­se vlag­gen en ge­le hes­jes.

Al snel groei­den die hes­jes uit tot een in­ter­na­ti­o­naal sym­bool. Maar waar­van ei­gen­lijk? In Li­bé­ra­ti­on wees de ge­re­nom­meer­de me­di­ë­vist Mi­chel Pas­toureau er­op dat de kleur geel al sinds de mid­del­eeu­wen ge­as­so­ci­eerd wordt met leu­gens, hy­po­cri­sie en ver­raad. Kla­gen de dra­gers daar­mee het ge­drag van de heer­sen­de klas­se aan of zijn zij zelf de ver­ra­ders, van de de­mo­cra­tie en het over­leg­mo­del met na­me? In­tri­ge­rend daar­bij is dat eind vo­ri­ge win­ter al be­rich­ten in de Fran­se pers op­do­ken over een ac­tie waar­bij vrij­wil­li­gers in ge­le hes­jes dak­lo­zen gin­gen hel­pen; het uit­druk­ke­lijk ‘apo­li­tie­ke’ ini­ti­a­tief trok ook mi­li­tan­ten van de Par­ti So­ci­a­lis­te en het Front Na­ti­o­nal.

Ster­ke Man

Als sym­bool is het per­fect ge­ko­zen: al­le Fran­se au­to­mo­bi­lis­ten heb­ben, ver­plicht, een hes­je in de wa­gen lig­gen – wat het kle­ding­stuk ui­ter­aard ex­tra ge­schikt maakt bij ac­ties te­gen de ver­ho­ging van de ben­zin­een die­sel­prij­zen. Boven­al is het ge­le vei­lig­heids­at­tri­buut na­tuur­lijk be­doeld om op te val­len in het ver­keer, maar voor de­ze ma­ni­fes­tan­ten geldt het ver­lan­gen ge­zien te wor­den veel fun­da­men­te­ler. In een be­stel dat, naar hun aan­voe­len, en­kel aan­dacht heeft voor de no­den, ver­lan­gens en cul­tuur van de ste­de­lij­ke wel­ge­stel­den, is het ge­le hes­je het ul­tie­me ken­te­ken van de mis­ken­den uit de pe­ri­fe­rie. En het fluo func­ti­o­neert uit­ste­kend: als je er de schijn­wer­pers op richt, geeft het ex­tra licht.

Dat heb­ben de me­dia ruim­schoots ge­daan de af­ge­lo­pen we­ken, maar on­danks de dui­zen­den woor­den die er­aan zijn be­steed, blijft de­ze pro­test­be­we­ging enig­ma­tisch. Niet al­leen co­lum­nis­ten en spin­doc­tors bre­ken er zich het hoofd over, ook so­ci­o­lo­gen en po­li­ti­co­lo­gen zijn mas­saal uit­ge­rukt om het fe­no­meen te dui­den. ‘Een gi­gan­ti­sche uit­da­ging’, al­dus een Fran­se we­ten­schap­per.

© afp

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.