Som­be­ren over de Sau­di’s

De Standaard - - Hart & Hoofd - Re­dac­teur bui­ten­land © rr NPO2, 20.15 uur Bron: Me­te­oSer­vi­ces nv, Ka­pel­dreef 60, 3001 He­ver­lee www.me­te­oser­vi­ces.be / Weer­lijn: 0900­35.987

De Ne­der­land­se do­cu­men­tai­re­ma­ker Si­nan Can heeft een neus voor het juis­te ver­haal. Hij maak­te al prijs­win­nen­de re­por­ta­ges over de Ar­meen­se ge­no­ci­de, de mis­luk­te Ara­bi­sche Len­te, de gru­wel van IS en de kin­de­ren van het ka­li­faat. Voor zijn nieuw­ste, vier­de­li­ge reeks trekt hij op­nieuw naar het hart van de Ara­bi­sche we­reld. Can kreeg vo­rig jaar toe­stem­ming van het re­gime van Sau­di­Ara­bië om een jaar lang te fil­men in het land. Dat is best uit­zon­der­lijk, want meest­al blij­ven vi­sa voor wes­ter­se jour­na­lis­ten be­perkt tot een een­ma­lig be­zoek.

Maar Can kon mooie adel­brie­ven voor­leg­gen en bo­ven­dien was met kroon­prins Mo­ham­med bin Sal­man (‘MBS’) een nieu­we wind gaan waai­en in het ge­slo­ten koninkrijk van de fa­mi­lie Saud. MBS had ver­kon­digd dat Sau­di­Ara­bië moest te­rug­ke­ren naar de tijd voor 1979, toen het een meer open en gast­vrij land was ge­weest.

In dat jaar liep het goed mis. Na een mis­luk­te aan­val van fun­da­men­ta­lis­ten op de hei­li­ge stad Mek­ka trok het ko­nings­huis vol­uit de kaart van het wa­ha­bis­me. De op­stan­de­lin­gen wer­den ge­ëxe­cu­teerd, maar ze haal­den wel hun slag thuis. De fun­da­men­ta­lis­ ti­sche rol­lui­ken gin­gen naar be­ne­den.

Toen Can ver­trok, was MBS de man die Sau­di­sche vrou­wen de mo­der­ni­teit bin­nen zou lood­sen. De Han­ni­bal Lec­ ter­kant was nog niet be­kend. De reeks be­gint dan ook op­ti­mis­tisch. Sau­di­Ara­bië blijkt een land met on­ver­moed his­to­risch erf­goed, een sa­ti­ri­sche car­too­nist, en mooie, jon­ge vrou­ wen die kop­pig vech­ten voor hun plaats op de ar­beids­markt. Can slaagt er ook in op plek­ken te ra­ken waar geen wes­ter­se jour­na­list ooit komt. Een vrien­de­lij­ke on­der­ne­mer die be­ vriend is met de ko­ning neemt hem mee naar de mos­kee waar imam Ab­dul Wah­hab in de 18de eeuw het wa­ha­bis­me, die idi­o­te in­ter­pre­ta­tie van de is­lam, be­dacht.

Toch hangt de drei­ging van het ko­nings­huis over al­le ge­sprek­ken. Als kij­ker denk je voort­du­rend: ‘Pas toch op, meis­je, wat je zegt.’ Can vat per­fect dat on­der­huid­se ge­vaar van een schi­zo­freen land. Schrij­nend wordt het als de moord op Ja­mal Khas­hog­gi be­kend raakt en de rol van MBS daar­in. Can gaat op zoek naar Sau­di­sche kran­ten die er­over be­rich­ten. Hij vindt niets. Hij spreekt de voor­ma­li­ge hoofd­re­dac­teur van de krant waar­voor Khas­hog­gi ooit werk­te. Die durft wel kri­tiek ge­ven op de kroon­prins. Maar, zegt hij: ‘Als er mor­gen ver­kie­zin­gen zijn, zal hij met een ver­plet­te­ren­de meer­der­heid wor­den ver­ko­zen. Zelfs ik zou voor hem stem­men.’

Voor een tic­ket naar een beet­je mo­der­ni­teit is de Sau­di be­reid een ho­ge prijs te be­ta­len.

Als kij­ker denk je voort­du­rend: ‘Pas toch op, meis­je, wat je zegt’

Voor­bij de gren­zen van Sau­diAra­bië.

¨¨¨¨¨

Si­nan Can komt waar wei­nig an­de­re wes­ter­se jour­na­lis­ten ko­men.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.