FIS­CUS DUWT MEN­SEN MET FI­NAN­CI­Ë­LE PRO­BLE­MEN DIE­PER IN DE MI­SE­RIE

De fis­cus is soms te hard­voch­tig wan­neer hij ach­ter­stal­li­ge be­las­tin­gen int bij bur­gers met fi­nan­ci­ë­le pro­ble­men. Hij duwt hen zo die­per in de mi­se­rie.

De Standaard - - Vooran - VAN ON­ZE RE­DAC­TEUR KARSTEN LEM­MENS

Wie zijn be­las­tin­gen niet op tijd be­taalt, krijgt de fis­cus op zijn dak. Die ‘Al­ge­me­ne Ad­mi­ni­stra­tie van de In­ning en In­vor­de­ring’ (AAII) voer­de in 2017 191.144 in­di­rec­te ver­vol­gin­gen uit, zo­als loon­be­sla­gen.

Maar niet in al­le ge­val­len is er spra­ke van slech­te wil bij de wan­be­ta­lers. ‘Er zijn ook men­sen die wel wil­len be­ta­len, maar voor wie dat niet lukt’, zegt Lit­te Froon­in­ckx, woord­voer­ster van de Fe­de­ra­le Om­buds­man. ‘Dus heb­ben wij on­der­zocht hoe de fis­cus geld te­rug­haalt bij bur­gers met be­ta­lings­moei­lijk­he­den.’ De om­buds­man krijgt over die aan­pak ge­mid­deld 200 klach­ten per jaar. En dat zou slechts een tip­je van de ijs­berg zijn. De Fis­ca­le Be­mid­de­lings­dienst van de FOD Fi­nan­ci­ën zelf kreeg in 2017 1.614 ver­zoe­ken tot tus­sen­komst.

Blin­de ad­mi­ni­stra­tie

In een lij­vig rap­port, dat van­daag aan het par­le­ment wordt over­ge­maakt, stipt de om­buds­man ver­schil­len­de pijn­pun­ten aan. Zo wordt de AAII ver­we­ten ‘geen re­ke­ning te hou­den met de wer­ke­lij­ke fi­nan­ci­ë­le draag­kracht van de be­las­ting­be­ta­lers’ wan­neer er af­be­ta­lings­plan­nen wor­den op­ge­steld om schul­den te­rug te be­ta­len. ‘Er wordt met for­fai­tai­re be­dra­gen ge­werkt,’ zegt Froon­in­ckx, ‘maar niet ge­ke­ken naar za­ken zo­als huur­uit­ga­ven of hy­po­theek­le­nin­gen.’ Bo­ven­dien mo­gen af­be­ta­lings­plan­nen niet lan­ger dan 12 maan­den lo­pen.

Dat is de vzw Net­werk te­gen Ar­moe­de ook al op­ge­val­len. ‘Men­sen met schul­den wo­nen soms in slecht ge­ï­so­leer­de hui­zen met ho­ge stook­kos­ten’, zegt woord­voer­der Pe­ter Heir­man. ‘Als je dan met for­fai­tai­re be­dra­gen werkt, zit je vaak heel ver van hun re­ë­le si­tu­a­tie ver­wij­derd.’ Hij spreekt over ‘een blin­de ad­mi­ni­stra­tie, die hard­voch­tig over­komt voor men­sen die in zo’n si­tu­a­tie zit­ten’.

Bij­zon­de­re om­stan­dig­he­den, die de re­gels soe­pe­ler kun­nen ma­ken, be­per­ken zich voor­na­me­lijk tot on­voor­zie­ne me­di­sche kos­ten. Bo­ven­dien rijst er een ex­tra pro­bleem voor men­sen met een deel­tijds ar­beids­con­tract, uit­zend­krach­ten of lang­du­rig ar­beids­on­ge­schik­ten. Bij hen wordt sys­te­ma­tisch te wei­nig be­drijfs­voor­hef­fing af­ge­hou­den, waar­door ze na­dien keer op keer moe­ten bij­pas­sen. ‘Hun schuld keert jaar­lijks te­rug.’

Vol­gens het rap­port zijn de pro­ce­du­res ‘niet ge­schikt voor som­mi­ge be­las­ting­be­ta­lers, waar­door hun fi­nan­ci­ë­le si­tu­a­tie nog slech­ter wordt’.

Als de fis­cus tot ac­tie over­gaat, swin­gen de kos­ten soms de pan uit. De om­buds­dienst stelt dat ‘de AAII wel­eens be­dra­gen eist waar­door men­sen min­der over­hou­den dan het leef­loon, dat wordt be­schouwd als het mi­ni­mum om een mens­waar­dig be­staan te lei­den’.

Du­re deur­waar­ders

Het rap­port he­kelt ook het feit dat er snel deur­waar­ders wor­den in­ge­scha­keld. De kos­ten die dat mee­brengt – tus­sen 150 en 400 eu­ro – ko­men bo­ven op de uit­staan­de schuld. ‘En dat is voor die men­sen vaak heel veel geld’, al­dus Froon­in­ckx, die er­aan toe­voegt dat er am­per in­stru­men­ten zijn om toe­zicht op die deur­waar­ders te hou­den.

‘Een zin­lo­ze op­los­sing’, noemt Heir­man het. ‘De kos­ten lo­pen op die ma­nier snel op. Men­sen krij­gen het nóg moei­lij­ker om hun schuld af te be­ta­len en wor­den nog die­per in de put ge­duwd. Te­ge­lijk schiet de fis­cus zich­zelf er­mee in de voet.’

De om­buds­dienst stelt voor om eerst een be­ta­lings­her­in­ne­ring te stu­ren, zo­als de re­gi­o­na­le fis­ca­le ad­mi­ni­stra­ties doen. Dat kost 20 eu­ro en heeft tot ge­volg dat bij­na de helft van de open­staan­de be­dra­gen wordt be­taald.

Ook moet de com­mu­ni­ca­tie mak­ke­lij­ker wor­den. Zo zijn heel wat dien­sten van de fis­cus niet te­le­fo­nisch be­reik­baar. ‘Dat is een pro­bleem voor bur­gers die niet goed kun­nen le­zen of schrij­ven, of e­vaar­dig­he­den ont­be­ren’, zegt Froon­in­ckx. ‘Net in die groep kwets­ba­re bur­gers zit­ten veel men­sen met fis­ca­le schul­den.’

Men­se­lij­ke waar­dig­heid

In een re­ac­tie in het rap­port lo­ven de FOD Fi­nan­ci­ën en zijn be­mid­de­lings­dienst het ver­slag. Zij zeggen ‘de ver­schil­len­de aan­be­ve­lin­gen in over­we­ging te ne­men’. De FOD wijst er­op dat er al en­ke­le be­slis­sin­gen ter ver­be­te­ring zijn ge­no­men, zo­als het voor­ne­men te zul­len sa­men­wer­ken met OCMW’s en er­ken­de dien­sten voor schuld­be­mid­de­ling. Ook zul­len me­de­wer­kers van de in­fo­cen­tra mo­ge­lijk ‘een op­lei­ding over men­se­lij­ke waar­dig­heid’ krij­gen.

‘De fis­cus eist wel­eens be­dra­gen waar­door men­sen min­der over­hou­den dan het leef­loon’

FE­DE­RA­LE OM­BUDS­MAN

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.