Waar­om de co­me­back van ‘Tik tak’ nog zo ge­tikt niet is

De Standaard - - Het Beeld - CA­THÉ­RI­NE DE KOCK

Het meest ge­flip­te peu­ter­pro­gram­ma al­ler tij­den komt te­rug. Dit na­jaar komt er een nieu­we reeks van Tik tak op Ket­net Ju­ ni­or. En dat is ei­gen­lijk nog zo gek niet. Een be­perkt aan­tal ou­de af­le­ve­rin­ gen kon je al be­kij­ken via Play van Te­le­ net, via Youtube, VRT Nu en de web­si­te en app van Ket­net. Van die her­ha­lin­gen maak ik her­haal­de­lijk ge­bruik. Ooit al een klei­ne een ae­ro­sol­ma­s­ker pro­be­ren op te zet­ten? Zet Tik tak op en hij wordt even mak als de scha­pen die in het be­gin van el­ke af­le­ve­ring rond­jes draai­en. Eén af­le­ve­ring is één ae­ro­sol­beurt: daar kun je je klok ge­lijk op zet­ten.

De beeld­ en ge­luids­kwa­li­teit is rot­ slecht, maar dat kan voor mijn kin­de­ren van an­der­half en bij­na vier de pret niet druk­ken: ze zijn er gek op. Rond­draai­ en­de bloe­men en sneeuw­vlok­ken in fluo­kleu­ren. Dan­sen­de cle­men­ti­nes met een som­bre­ro­hoed op een ge­te­ken­de zee (we ver­zin­nen het niet). Vissen die bal­len uit­spu­wen. Een vro­lijk hup­pe­len­ de aap die een bal­lon op­pompt. En dan zijn er nog die sprin­ge­ri­ge, in­tri­ge­ren­de scha­duw­fi­guur­tjes die aan het ein­de van el­ke af­le­ve­ring hun en­tree ma­ken. ‘Tove­naars’ vol­gens mijn oud­ste zoon, Ann Ri­cour (doch­ter van Mer­li­na­ac­ teur Paul) vol­gens an­de­re bron­nen. Het slaat al­le­maal op niets, maar het is hyp­ no­ti­se­rend om naar te kij­ken.

Tik tak is Da­vid Lynch voor peu­ters en kleu­ters. Min de drugs, de seks, het ge­weld en de creepy dwer­gen ui­ter­aard. Een be­dwel­men­de, psy­che­de­li­sche trip zon­der veel ver­haal van kleu­ren, schat­ ti­ge dier­tjes en yog­hurt mor­sen­de kin­de­ren. On­schuld on acid. Het is trou­wens een pu­bliek ge­heim dat min­der on­schul­di­ge vol­was­se­nen al eens naar Tik tak kij­ken als ze gees­tes­ver­rui­men­de sub­stan­ties tot zich heb­ben ge­no­men.

De Vlaam­se re­gis­seur Mil Lens­sens, die in 2005 over­leed, kreeg het idee voor Tik tak toen hij zag hoe ge­bi­o­lo­geerd kin­de­ren naar de dan­sen­de bal­le­tjes van de lot­to­trek­king ke­ken. Ru­brie­ken, mu­ziek­jes en fi­gu­ren wor­den in Tik tak tel­kens weer her­haald, soms met klei­ne va­ri­a­ties. Voor kin­de­ren bleek de mix van ver­ras­sing en voor­spel­baar­heid on­weer­staan­baar.

Die aan­trek­kings­kracht bleef over­ eind over lands­gren­zen heen, want Tik tak werd ver­kocht aan bij­na der­tig lan­den, waar­on­der Koe­weit, Au­stra­lië, Zuid­Afri­ka, Ca­na­da, de An­til­len en Sau­di­Ara­bië. Tien jaar na de start in 1981 en 366 af­le­ve­rin­gen la­ter trok de open­ba­re om­roep de stek­ker uit het kin­ der­pro­gram­ma. In 2006 her­haal­de Ket­ net de al­ler­laat­ste her­ha­ling. Het was een van de langst lo­pen­de reek­sen uit de ge­schie­de­nis van de VRT.

De re­vi­val van Tik tak kun je niet los­ kop­pe­len van de ja­rent­ach­tig­nostal­gie. Der­ti­gers, die als kleu­ter of peu­ter naar Tik tak heb­ben ge­ke­ken, heb­ben van­daag vaak zelf kin­de­ren. Tik tak ka­ta­ pul­teert hen he­le­maal te­ rug naar hun ei­gen kin­ der­tijd. Wie van­daag naar de her­ha­lin­gen kijkt, krijgt char­man­te, ana­lo­ge knul­lig­heid in plaats van du­re, af­ge­lik­te di­gi­ta­le ef­ fec­ten. Bij de hup­pe­len­de aap zie je zelfs de ny­lon­ dra­den waar­mee men­sen­ han­den hem bui­ten beeld la­ten be­we­gen. Het Duit­ se elec­tro­duo Di­gi­ta­lism was zelfs zo ge­char­meerd dat ze in 2013 zon­der toe­ la­ting beel­den uit Tik tak ge­bruik­ten in de vi­deo­clip van ‘Fal­ling’. Er kwam een min­ne­lij­ke schik­king met de VRT.

De vraag of Tik tak de tand des tijds heeft door­staan, is uit­ein­de­lijk ir­re­le­ vant. Want zelfs in de ja­ren tach­tig voel­ de Tik tak al ge­da­teerd aan. Ele­gan­te Zet ‘Tik tak’ op en kin­de­ren wor­den even mak als de scha­pen die in het be­gin van el­ke af­le­ve­ring rond­jes draai­en. da­mes wan­del­den er in hoe­pel­rok­ken langs idyl­li­sche pri­eel­tjes, boe­ren maai­den er hun hooi nog met de zeis. Ro­co­co, 1981 of de mid­del­eeu­wen: ze wer­den vro­lijk door el­kaar ge­klutst. Tijd is re­la­tief in Tik tak. En dan is er die an­de­re ze­ker­heid: de tijd tikt traag in Tik tak.

Net dat maakt dat jon­ge ou­ders er zo fan van zijn: in een we­reld van flit­sen­de 3D­ani­ma­tie­reek­sen is het kab­be­len­de rit­me van Tik tak een ver­a­de­ming. Geen op­ge­fok­te ko­ters die he­le­maal op­ge­draaid ‘Knal­len, Bla­ze!’ naar het tv­toe­stel schreeu­wen, maar peis, vree en ver­won­der­de, sta­ren­de kin­der­ogen in de woon­ka­mer – voor even toch. Als ou­ders gas te­rug­ne­men in hun yo­gales, dan kun­nen kin­de­ren even ver­stil­len met Tik tak.

Bij Ket­net be­sef­fen ze al­vast dat ze heel voor­zich­tig zul­len moe­ten sleu­te­len aan de suc­ces­for­mu­le van de­ze kin­der­klas­sie­ker. ‘De af­wer­king en beeld­kwa­li­teit zal vol­doen aan de kwa­li­teits­nor­men van nu, maar in ma­te­ri­a­len, tex­tu­ren en ru­brie­ken wil­len we ab­so­luut trouw blij­ven aan de oor­spron­ke­lij­ke ver­sie’, kon­dig­de Maar­ten Jans­sen, de net­ma­na­ger van Ket­net, aan in een pers­be­richt. In Tik tak­taal: geen zicht­ba­re dra­den voor de pop­jes meer voor een nieu­we ge­ne­ra­tie kij­kers, wel de on­ver­mij­de­lij­ke scha­pen en scha­duw­man­ne­tjes.

‘Tik tak’ is Da­vid Lynch voor peu­ters. Een psy­che­de­li­sche trip van kleu­ren, dier­tjes en yog­hurt mor­sen­de kin­de­ren

© vrt

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.