RUT­TE LIJKT DE RE­GIE KWIJT

De Standaard - - Opinie & Analyse - PE­TER VANDERMEERSCH

Il y a un par­fum de cri­se. Het is een prach­tig zin­ne­tje dat ge­re­geld op­dook in de ja­ren waar­in ik nog van na­bij het boei­en­de Bel­gi­sche po­li­tie­ke schouw­spel volg­de. De ze­ven woor­den be­schrij­ven uit­ste­kend dat on­be­stem­de ge­voel, een klein soort nie­mands­land, in het po­li­tie­ke strijd­to­neel. Het par­fum ruik je wan­neer het niet meer bo­tert in de co­a­li­tie, maar over een ech­te cri­sis nog niet kan wor­den ge­spro­ken. Er hangt een geur­tje van cri­sis in de lucht. En neen, meest­al ver­dwijnt die geur niet zo mak­ke­lijk.

Ik heb de zin nog nooit ho­ren ge­brui­ken in Ne­der­land, dat na­tuur­lijk veel meer met het En­gels dan het Frans heeft. Maar de af­ge­lo­pen week was de par­fum de cri­se er on­mis­ken­baar. Je kunt de ge­sprek­ken in de kroe­gen rond Het Plein in Den Haag, waar po­li­ti­ci en jour­na­lis­ten el­kaar graag ont­moe­ten, de­zer da­gen sa­men­vat­ten in twee vra­gen. Valt hij of valt hij niet? En, gaat hij of gaat hij niet? Met an­de­re woor­den: valt de re­ge­ring­Rut­te III dit jaar? En ver­trekt Mark Rut­te naar Brus­sel om er mo­ge­lijk Do­nald Tusk op te vol­gen als nieu­we voor­zit­ter van de Eu­ro­pe­se Raad?

Wat dat laat­ste be­treft, maak­te Rut­te de grap dat ‘nie­mand me nog ge­beld heeft, dat is het meest pijn­lijk’. Maar ve­len den­ken dat Rut­te, die in­tus­sen ruim acht jaar pre­mier van het land is, wel de­ge­lijk zijn zin­nen heeft ge­zet op een Eu­ro­pe­se baan. Dat de weg daar­heen be­zaaid ligt met wolf­ij­zers, schiet­ge­we­ren en Bel­gi­sche con­cur­ren­ten mocht Rut­tes voor­gan­ger Jan Pe­ter Bal­ke­n­en­de er­va­ren. Hij moest voor die baan ooit de dui­men leg­gen voor Her­man Van Rom­puy.

Maar het is niet al­leen Rut­tes per­soon­lij­ke car­ri­è­re­plan­ning die een geur van cri­sis ver­oor­zaakt. De man die het voor­bije de­ cen­ni­um het on­mis­ken­ba­re boeg­beeld was van zijn par­tij en zijn drie op­een­vol­gen­de re­ge­rin­gen lijkt de re­gie over bei­de kwijt.

Eerst de par­tij. Met de VVD lijkt te ge­beu­ren wat de PvdA met Wim Kok over­ kwam en het CDA met Jan Pe­ter Bal­ke­n­en­de. De macht en het be­houd daar­van wor­den be­lang­rij­ker dan waar­voor de par­tij ook al­weer stond. Twee bur­ge­mees­ters, die van As­sen en Pur­me­rend, had­den er de af­ ge­lo­pen tijd zo ge­noeg van dat ze na res­pec­tie­ve­lijk 50 en 25 jaar hun VVD­lid­maat­schap op­zeg­den. Hun col­le­ga van Den Hel­der ging nog net niet zo ver, maar schreef in een opi­nie­stuk in NRC over de ‘schaam­te’ die hij voel­de over zijn par­tij en de ve­le schan­da­len, en over het ‘ge­brek aan mo­reel be­sef’. De drie, en met hen naar ver­luidt ve­le an­de­ren, voe­len zich niet meer thuis in een par­tij waar­in de li­be­ra­le waar­den en het idee van de per­soon­lij­ke vrij­heid plaats moesten ma­ken voor macht zon­der vi­sie en waar de nei­ging tot plat op­por­tu­nis­me hoog­tij viert.

Dan het ka­bi­net. Rut­te III, een in Ne­der­land erg on­ge­brui­ke­lij­ke co­a­li­tie van vier par­tij­en, heeft in de Twee­de Ka­mer een meer­der­heid van am­per één ze­tel. Maar wat nog nij­pen­der is: ook in de Eer­ste Ka­mer heb­ben de vier sa­men de klein­ste meer­der­heid van 38 van de 75 ze­tels. Na de

Klaas Dijk­hoff (VVD) haal­de snoei­hard uit naar ‘kli­maat­dram­mer’ D66

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.