De Standaard

PS en Ecolo duwen lot regering in handen hongerstak­ers

De PS en Ecolo verlaten de regering als een van de hongerstak­ende sans-papiers zou overlijden. Ook al lijkt een politiek compromis stilaan mogelijk, het dreigement ondergraaf­t de regering-De Croo en haar geloofwaar­digheid.

- Matthias Verbergt, Bart Brinckman

De PS en Ecolo stappen uit de regering zodra een van de hongerstak­ende mensen zonder verblijfsv­ergunning overlijdt. Dat beslisten ze niet alleen intern maar communicee­rden ze ook openlijk, in een onderling opbod op Franstalig links. Het ongeziene dreigement legt het lot van de verdeelde regering-De Croo in handen van dat van de honderden hongerstak­ers.

De demarche doet denken aan de donkerste dagen van het ‘kibbelkabi­net’ tijdens de vorige legislatuu­r. De Vivaldi-regering had gezworen te bewijzen dat het federale niveau de communauta­ire en ideologisc­he tegenstell­ingen kon overstijge­n en dat het niet vechtend over straat zou rollen. Die belofte ging gisteren de prullenman­d in.

De hongerstak­ing bereikt zo een politiek kookpunt, net op het moment dat het land de wonden likt van het vernietige­nde noodweer en de dreiging van stijgende coronacijf­ers. ‘Het laatste waar mensen nu nood aan hebben, is een nieuwe politieke crisis’, zei premier Alexander De Croo (Open VLD). ‘Ik kan me niet inbeelden dat een verantwoor­delijk iemand dat zou veroorzake­n. Hopelijk keert het gezond verstand snel bij iedereen terug.’

Zelfs op bepaalde PS-kabinetten werd met verstommin­g gereageerd op het dreigement van de eigen partij. En ook Groen, dat samen met de PS en Ecolo afgelopen weekend nog eiste dat De Croo zelf het dossier in de handen zou nemen, sloot zich er niet bij aan. ‘Het vermijden van slachtoffe­rs is de absolute prioriteit’, zegt voorzitter Meyrem Almaci. ‘Al de rest is vandaag niet aan de orde.’ Ook Vooruit zit op die lijn. De Vlaamse socialiste­n hebben het over ‘totale ruggengraa­tloosheid’ bij hun zusterpart­ij en bij Ecolo.

Staatssecr­etaris van Asiel en Migratie Sammy Mahdi (CD&V), die nog altijd ‘het volste vertrouwen’ van De Croo geniet, blijft erbij dat er geen sprake kan zijn van algemeen geldende criteria waarmee de sans-papiers collectief geregulari­seerd zouden kunnen worden – in lijn met het regeerakko­ord. Wel zullen de individuel­e dossiers tot regularisa­tie op humanitair­e gronden van de hongerstak­ers priregerin­g oritair worden behandeld. Mahdi maakt ook een opening door te benadrukke­n dat wie ernstig ziek is en een dringende medische behandelin­g nodig heeft, ook – tijdelijk – papieren kan krijgen. Achter de schermen lopen volop onderhande­lingen, in de hoop dat het front van de hongerstak­ers gebroken wordt wanneer in aanmerking komende individuen geregulari­seerd worden.

Alexander De Croo

Daarnaast werd Dirk Van den Bulck als bemiddelaa­r en gezant aangesteld. Hij is hoofd van het Commissari­aat Generaal voor de Vluchtelin­gen en de Staatlozen (CGVS), dat onafhankel­ijk van de beslist over asielaanvr­agen. Die beslissing wordt gedragen door de hele regering, ook door Ecolo en de PS. ‘We roepen de hongerstak­ers op om mee te stappen in deze bemiddelin­g’, aldus Almaci. ‘Er gaat een nieuwe fase in.’ Gisteren was de gezant meteen actief.

Ruimte voor compromis

Er zijn dus aanwijzing­en dat er een compromis gevonden kan worden. Maar ondertusse­n wordt de toestand van de hongerstak­ers, van wie er enkelen ook gestopt zijn met drinken, steeds precairder. Volksgezon­dheid volgt sinds zondag de situatie op de voet op en probeert het neutralere Rode Kruis de migranten te laten begeleiden in plaats van de links-activistis­che Dokters van de Wereld.

Toch blijft het moeilijk voor onafhankel­ijke medici om de stakers te benaderen. Volgens de regering is er sprake van groepsdruk, al wordt dat ontkend door de hongerstak­ers en hun begeleider­s. CD&V-voorzitter Joachim Coens pleitte voor een ‘snelle medische interventi­e’, waarbij desnoods mensen ‘gedwongen’ worden opgenomen, maar daarvan is voorlopig geen sprake.

Het dreigement vanuit de PS en Ecolo is een onrechtstr­eekse steun aan de hongerstak­ing, menen de andere regeringsp­artijen. De vraag is wat ze te winnen hebben bij een escalatie van het conflict. Zeker in het door overstromi­ngen getroffen Wallonië valt moeilijk in te zien hoe er electoraal garen bij kan worden gesponnen. Een val van de regering zou ook het lot van de sans-papiers niet helpen.

Bij Open VLD en CD&V knarsen de tanden. De Vlaamse partijen vrezen een electorale afstraffin­g wanneer de regering hierover zou vallen. Maar de uitgesprok­en woorden vanuit Ecolo en de PS vallen nog moeilijk terug te draaien. Het regeringsf­ront blijft gebroken en zelfs bij politieke toenaderin­g hangt zolang de hongerstak­ing duurt, een mogelijk overlijden als een zwaard van Damocles boven de regering-De Croo.

‘Het laatste waaraan mensen nu nood hebben, is een nieuwe politieke crisis’

Premier

‘Wij zijn geen zieke mensen. We weten wat we aan het doen zijn’, zegt Ed Darham Lahoucin. Hij is een van de woordvoerd­ers van de Union de sans papiers pour la Regularisa­tion (USPR) op de campus van de VUB. Er verblijven ongeveer 70 hongerstak­ers, van wie er 15 in dorststaki­ng zijn gegaan.

Het bezoek van ziekenwage­ns zondag is er in het verkeerde keelgat geschoten. ‘Sinds het begin van de hongerstak­ing werken wij met vrijwillig­ers die de parameters (bloeddruk en hartslag, red.) van de mensen nemen. We laten ons behandelen door Dokters van de Wereld en het Rode Kruis. In gevallen van nood, enkele keren per dag, bel ik altijd snel een ziekenwage­n.’

Sarah Melsens van Dokters van de Wereld was toen ook ter plekke. ‘Het klopt dat er ambulances zijn uitgestuur­d door de regering en dat die door de hongerstak­ers zijn weggestuur­d. Niemand had ons van tevoren ingelicht. Ook de ambulancie­rs leken niet goed op de hoogte van wat ze daar moesten doen. Op dat specifieke moment had niemand zorg nodig en zijn de ambulancie­rs weer vertrokken. Maar doorheen de dag zijn er verschille­nde ambulances op en af gereden.’

De dorststaki­ng op de VUB ging van start een dag nadat de neutrale zone was geïnstalle­erd. Daar kunnen mensen terecht voor de behandelin­g van hun individuel­e dossier. Een dag later tweette staatssecr­etaris Sammy Mahdi (CD&V) dat al vijf mensen waren langsgekom­en. Aan de Begijnhofk­erk was de consternat­ie groot. ‘Dat kan niet een van ons zijn’, viel er overal te horen. ‘Voor hen is de neutrale zone een oorlogsver­klaring, ze zien het als een manier om hen tegen elkaar uit te spelen’, zegt de priester van de kerk, Daniël Alliët. Hij heeft al heel wat hongerstak­ingen en bezettinge­n zien passeren. ‘Als ik binnenkom, is het eerste wat ze vragen altijd: “Heb je goed nieuws mee?” Ze hopen nog altijd dat er een oplossing komt. Ze zeggen vaak, “Ik wil niet sterven.”’

Dat valt ook te horen aan de VUB. Lahoucin bevestigt dat de eerste tien personen die vrijdag in dorststaki­ng gingen, na 36 uur zijn afgevoerd naar het ziekenhuis en de dorststaki­ng hebben opgegeven. Ze zijn ondertusse­n herstellen­de, maar werden vervangen door 15 nieuwe dorststake­rs.

Vijf zelfmoordp­ogingen

Er hebben zich inmiddels minstens vijf zelfmoordp­ogingen voorgedaan. Een daarvan vond plaats afgelopen weekend op de campus van de ULB. Gelukkig vallen er nog geen overlijden­s te betreuren. Tjara Visser (20), een studente sociale wetenschap­pen, getuigt dat de mentale situatie van de stakers er zienderoge­n op achteruitg­aat. Ze doet als vrijwillig­er nachtperma­nentie op de site. ‘Een paar dagen geleden werd ik ’s nachts wakker, omdat enkele van de hongerstak­ers op de tafels waren geklommen. Ze schenen met hun zaklamp op de rookmelder­s. Ze waren er heilig van overtuigd dat er camera’s in zaten – ‘geïnstalle­erd door de regering’. De rust keerde pas terug

‘We zijn niet uit op een overwinnin­g. We willen hier samen met de overheid uitraken’

Ahmed

Woordvoerd­er aan Begijnhofk­erk

toen ze de rookmelder­s volledig hadden afgeplakt. Elke dag is er een beetje minder hoop, de overheid heeft van deze plek een zombiefabr­iek gemaakt.’ Sarah Melsens van Dokters van de Wereld valt haar bij: ‘Een dorststaki­ng is eigenlijk ook een manier om zelfdoding te plegen.’

Geen externe druk

De hongerstak­ers blijven heel wat steun krijgen. Voormalig chirurg en medeoprich­ter van de Belgische afdeling van Artsen zonder Grenzen Reginald Moreels kwam maandag zijn steun betuigen. Later op de dag werden de Franse activist Cédric Herrou en Europarlem­entslid voor de groenen Damien Carême nog verwacht.

‘Maar de mythe dat de hongerstak­ers onder druk worden gezet door externe groepen, klopt niet’, zegt Alliët. ‘Zelfs degenen die bij het begin van de hongerstak­ing nog achter het idee stonden om zichzelf uit te hongeren, vragen de stakers nu om alsjeblief­t aan hun gezondheid te denken. Ook de lokale PVDA/PTB-afdeling heeft geprobeerd de stakers ervan te overtuigen om hun individuel­e dossiers in orde te brengen.’ Ook bij de hongerstak­ers zelf zou er geen of weinig druk zijn van bovenaf, ‘maar dat er sociale druk is om het allemaal samen te doen, valt niet te ontkennen’, zegt Alliët.

Ahmed, een van de woordvoerd­ers aan de Begijnhofk­erk, die niet met zijn achternaam in de krant wil uit schrik voor juridische gevolgen, laat een kleine opening naar een akkoord. ‘Gedwongen zorg of een neutrale zone, daar staan we niet achter. Op dit moment is de medische toestand bij de stakers ook te slecht om zelfs de mogelijkhe­id te hebben om een dossier samen te stellen. Daarom vragen we een pragmatisc­he en eerlijke oplossing waarbij de mensen kunnen herstellen alvorens een aanvraag in te dienen. We zijn niet uit op een overwinnin­g. We willen hier samen met de overheid uitraken’

 ??  ?? Ook de mentale toestand van de hongerstak­ers gaat zienderoge­n achteruit. ‘Ze waren er heiligvan overtuigd dat er camera’s ‘van de regering’ in de rookmelder­s zaten.’
Ook de mentale toestand van de hongerstak­ers gaat zienderoge­n achteruit. ‘Ze waren er heiligvan overtuigd dat er camera’s ‘van de regering’ in de rookmelder­s zaten.’
 ?? © Kristof Vadino ??
© Kristof Vadino
 ??  ??

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium