“Duur­za­me stad heeft wa­ter no­dig”

Gazet van Antwerpen Metropool Stad - - Dossier -

De Vlaam­se ste­den, ook de klein­tjes, heb­ben het wa­ter her­ont­dekt. Ri­vie­ren die al de­cen­nia over­dekt zijn, wor­den op­nieuw open­ge­legd en de wa­ter­kant is een plek ge­wor­den om aan­ge­naam te wo­nen en te ge­nie­ten. Daar­mee volgt Vlaan­de­ren de rest van de Eu­ro­pe­se ste­den waar het wa­ter­front een pla­ce to be is. Net zo­als in Ant­wer­pen.

“In Vlaan­de­ren heb­ben we ons wa­ter lang ver­stopt. Een aan­tal wa­ter­lo­pen en ri­vie­ren zijn de vo­ri­ge eeu­wen ge­dempt of on­der de grond ge­stopt. Nu is er een ten­dens om dat wa­ter op­nieuw een rol te la­ten spe­len in on­ze ste­den”, zegt Vlaams bouw­mees­ter Leo Van Broeck. Hij ver­wijst on­der meer naar Brus­sel, waar er plan­nen zijn om een deel van de Zen­ne op­nieuw bloot te leg­gen. En ook in Leu­ven is er het voor­ne­men om het wa­ter op­nieuw naar de Vis­markt te bren­gen.

On­zicht­baar

“Veel van het wa­ter in Vlaan­de­ren is wel­is­waar on­zicht­baar, maar nog wel aan­we­zig. On­der meer in de acht­tien­de eeuw heb­ben stads­be­stu­ren veel vlie­ten, ha­ven­tjes en ri­vie­ren ge­dempt of over­kapt. Dat was voor­al om hy­gi­ë­ni­sche re­de­nen. Veel wa­ter­lo­pen wa­ren open ri­o­len en een ge­vaar voor de volks­ge­zond­heid”, zegt Van Broeck. De Vlaam­se bouw­mees­ter vindt het een po­si­tie­ve ont­wik­ke­ling dat wa­ter op­nieuw een pro­mi­nen­te­re plek krijgt in ons le­ven. “Een stad waar wa­ter is, is nu een­maal ge­zel­li­ger. Ri­vie­ren, dok­ken en vlie­ten zijn een meer­waar­de. Het zijn plek­ken voor re­cre­a­tie en steeds va­ker ook om te wo­nen. Wat dat be­treft is de ont­wik­ke­ling van het Ei­land­je in Ant­wer­pen een mooi voor­beeld.”

Kie­zen voor duur­zaam­heid

Het her­waar­de­ren van erf­goed en zelfs ci­ty­mar­ke­ting zijn re­de­nen waar­om ste­den hun wa­ter­kant op­nieuw meer aan­dacht ge­ven. “Maar er is ook een an­de­re be­lang­rij­ke re­den waar­om ste­den op­nieuw meer aan­dacht aan hun wa­ter be­ste­den. Er zul­len in de toe­komst steeds va­ker lan­ge pe­ri­o­des van droog­te zijn. Ter­wijl we ook met meer neer­slag te ma­ken gaan krij­gen. Daar moe­ten we ons te­gen wa­pe­nen en dat kan door meer plek­ken voor wa­ter te cre­ë­ren.” Leo Van Broeck denkt daar­bij aan buf­fers waar­in neer­slag wordt op­ge­van­gen. Dat wa­ter kan dan in dro­ge pe­ri­o­des ge­bruikt wor­den. “Ste­den zijn daar mee be­zig, maar het mag iets snel­ler gaan. Als we voor­be­reid wil­len zijn op de kli­maat­ver­an­de­ring, heb­ben we geen keu­ze.” Vol­gens de Vlaam­se bouw­mees­ter kun­nen der­ge­lij­ke buf­fers in al­le vor­men op­dui­ken. “Bas­sins waar­in wa­ter wordt op­ge­sla­gen, maar ook dok­ken en over­stro­mings­ge­bie­den zijn mo­ge­lijk. In dat laat­ste ge­val kan der­ge­lijk ge­bied trou­wens dienst doen als park. Het op­slaan van wa­ter is func­ti­o­neel, maar kan ook es­the­tisch een meer­waar­de zijn in de stad.

Le­ven­di­ge plek­ken

An Rek­kers, de di­rec­teur van de Vlaam­se Ver­e­ni­ging voor Ruim­te en Plan­ning, deelt die me­ning. “We zien twee din­gen ge­beu­ren in ste­den. Ou­de in­du­strie­ge­bie­den aan het wa­ter die ver­la­ten zijn, wor­den ge­her­waar­deerd. On­der meer door er wo­nin­gen en kan­to­ren te bou­wen. Dat is lo­gisch, want de be­hoef­te aan woon- en werk­ruim­te is groot. Te­ge­lij­ker­tijd wor­den ou­de wij­ken op die ma­nier op­nieuw le­ven­di­ge plek­ken.” An Rek­kers waar­schuwt er wel voor dat ver­la­ten ha­ven­ge­bie­den niet uit­slui­tend voor wo­nen mo­gen ge­bruikt wor­den. “Een stad leeft pas als er ge­werkt wordt en je ziet nu al dat men­sen met be­roe­pen als tim­mer­man moei­lijk ge­schik­te ruim­te vin­den in de stad. We moe­ten er­voor zor­gen dat de­ze men­sen de stad niet ver­la­ten we­gens plaats­ge­brek.” Een twee­de zaak is wa­ter in­zet­ten om ste­den leef­baar te hou­den. “On­der meer in Ant­wer­pen, maar ook el­ders, is men daar mee be­zig. Ste­den zijn war­me plek­ken en dat hit­te-ef­fect kan al­leen wor­den aan­ge­pakt door een groen­blau­we door­a­de­ring te cre­ë­ren. Dat wil sim­pel­weg zeg­gen dat we zor­gen voor meer groen, bo­men, gras­plei­nen of perk­jes, en dat wa­ter ook te­rug zicht­baar ge­maakt wordt.”

Vol­gens Rek­kers kan de tem­pe­ra­tuur in een stad voel­baar da­len als er vol­doen­de groen en wa­ter is. “Daar zijn we­ten­schap­pe­lij­ke stu­dies over en je voelt het ook. In een om­ge­ving die vrij­wel uit­slui­tend uit steen be­staat, is het war­mer dan langs de dok­ken.” Spe­ci­a­lis­ten voor­spel­len steeds va­ker lan­ge pe­ri­o­des van droog­te

FO­TO PA­TRICK DE ROO

Ant­wer­pen her­waar­deert het wa­ter in de stad. En dat is no­dig zeg­gen spe­ci­a­lis­ten. Niet al­leen om­dat het mooi is, maar ook om de kli­maat­ver­an­de­ring aan te pak­ken.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.