Unie­ke top­stuk­ken in Plan­tin-Mo­re­tus

Unie­ke top­stuk­ken te be­zich­ti­gen in Mu­se­um Plan­tin-Mo­re­tus

Gazet van Antwerpen Metropool Stad - - VOORZIJDE PAGINA - IL­SE PRINSEN

De col­lec­tie van het Mu­se­um Plan­tin-Mo­re­tus is en­ke­le uit­zon­der­lij­ke aan­win­sten rij­ker. Het eni­ge res­te­ren­de exem­plaar van de Uto­pi­a­kaart van Or­te­li­us en drie schets­boe­ken van de Ant­werp­se ba­rok­beeld­hou­wer Pe­ter Ver­brug­gen de Jon­ge wer­den za­ter­dag ont­huld.

De Uto­pi­a­kaart van Abra­ham Or­te­li­us is let­ter­lijk uniek. “Ze werd in twaalf exem­pla­ren ge­drukt, maar er is we­reld­wijd nog slechts één exem­plaar be­kend, de kaart die nu te­rug­keert naar de plek waar ze eeu­wen ge­le­den werd ge­drukt”, ver­klaart Iris Koc­kel­bergh, di­rec­teur van het Mu­se­um Plan­tinMo­re­tus. “Ik heb acht jaar op dit mo­ment ge­wacht, zo­dra ik ver­nam dat die zeld­za­me kaart in Ne­der­lands be­zit was. Mijn hart sloeg even over toen de ei­ge­naar ons vo­rig jaar con­tac­teer­de met de vraag of wij die niet wil­den ko­pen.” Het prijs­kaart­je lag voor het mu­se­um te hoog, maar de Ko­ning Bou­de­wijn­stich­ting kon de kaart ver­wer­ven voor 175.000 eu­ro.

At­las­sen

Het pronk­stuk wordt in lang­du­ri­ge bruik­leen ge­ge­ven aan het Mu­se­um Plan­tin-Mo­re­tus, waar het een pro­mi­nen­te plaats krijgt. “Hoe­wel Or­te­li­us de kaart zelf als een spie­le­rei be­stem­pel­de, is die voor ons mu­se­um een ui­terst be­lang­rij­ke aan­winst”, legt Koc­kel­bergh uit. “Or­te­li­us start­te zijn loop­baan als in­kleur­der bij Chris­tof­fel Plan­tijn, maar ont­wik­kel­de zich tot car­to­graaf en hu­ma­nist en werd een van de gro­te au­teurs, ver­bon­den aan de druk­ke­rij. Hij ver­wierf voor­al roem als uit­vin­der van de mo­der­ne at­las en het over­gro­te deel van zijn at­las­sen werd ge­drukt bij Plan­tijn.”

De car­to­graaf maak­te de kaart in 1595- 1596 op ba­sis van het be­roem­de boek

Uto­pia van de hu­ma­nist Tho­mas Mo­re, gro­ten­deels ge­schre­ven toen die in Ant­wer­pen ver­bleef. In de­ze sa­ti­re op het Eu­ro­pa van zijn tijd be­schrijft Mo­re het ide­a­le, denk­beel­di­ge ei­land Uto­pia, dat uit­slui­tend wordt ge­re­geerd door de re­de en waar­uit ego­ïs­me is ge­ban­nen. “Or­te­li­us te­ken­de de kaart zo­als Uto­pia er zou heb­ben uit­ge­zien, een beet­je als een re­bus, waar­in veel te ont­dek­ken valt.”

Ook drie schets­boek­jes van de ba­rok­beeld­hou­wer Pe­ter II Ver­brug­gen zijn van gro­te waar­de voor het mu­se­um. “Het zijn de eni­ge ge­ken­de schets­boe­ken van een Ant­werp­se beeld­hou­wer uit de 17de eeuw”, ver­telt Koc­kel­bergh. “Daar­op heb ik zelfs nog lan­ger ge­wacht, ruim twin­tig jaar. Toen wij des­tijds een aan­tal te­ke­nin­gen van de­ze beeld­hou­wer koch­ten bij een pri­vé­ver­za­me­laar, deed die tot mijn gro­te spijt de schets­boek­jes niet van de hand. Het is ge­wel­dig dat de Vlaam­se over­heid die nu wel heeft ver­wor­ven en in bruik­leen geeft aan ons mu­se­um.”

De­ze boek­jes reis­den mee met de Ant­werp­se kun­ste­naar op zijn reis door Rome. Er staan voor­al ont­wer­pen in voor zui­len, fron­tons en al­ta­ren. “Ze vor­men een unie­ke bron voor de stu­die van de­ze mees­ter en van de in­vloed die de Ita­li­aan­se ba­rok had op de al­ta­ren, ge­maakt door zijn jon­ge­re broer Hen­drik-Frans voor on­der meer de Ant­werp­se Sint-Au­gus­ti­nus­kerk.”

De­ze top­stuk­ken wer­den za­ter­dag plech­tig ont­huld in aan­we­zig­heid van Vlaams mi­nis­ter van Cul­tuur Sven Gatz (Open Vld), kers­vers Ant­werps cul­tuur­sche­pen Na­bil­la Ait Da­oud (N-VA) en Tho­mas Ley­sen, voor­zit­ter van de Ko­ning Bou­de­wijn­stich­ting. De schets­boe­ken zijn op za­ter­dag 19 en zon­dag 20 ja­nu­a­ri te be­won­de­ren in de nieu­we lees­zaal van het mu­se­um. Na­dien krij­gen ze sa­men met de Uto­pi­a­kaart een plek in de pu­blie­ke col­lec­tie van het Mu­se­um Plan­tin-Mo­re­tus.

Mu­se­um Pla­tin-Mo­re­tus, Vrij­dag­markt 22-23, Ant­wer­pen

Iris Koc­kel­bergh Di­rec­teur Mu­se­um Plan­tin-Mo­re­tus

“We­reld­wijd is nog slechts één exem­plaar be­kend, de kaart die nu te­rug­keert naar de plek waar ze eeu­wen ge­le­den werd ge­drukt.”

Van linksaf: Tho­masLey­sen, Sven Gatz, Na­bil­la Ait Da­oud enIris Koc­kel­bergh

FOTO'S MU­SE­UM PLAN­TIN-MO­RE­TUS

Links: Een frag­ment uit een van de schets­boek­jes van Pe­ter II Ver­brug­gen. Rechts: Uto­pia vol­gens Or­te­li­us. “Het is als een re­bus, waar­in veel te ont­dek­ken valt.”

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.