“So­ci­a­le me­dia zijn geen be­drei­ging voor je kind, maar bie­den net kan­sen”

Waar­om u uw kroost be­ter vroeg dan laat kunt in­tro­du­ce­ren in de on­li­ne we­reld

Gazet van Antwerpen Wass & Dender - - Voorzijde Pagina - PATRICK VIN­CENT

Ja, als ze niet be­ge­leid wor­den, ra­ken kin­de­ren soms be­scha­digd in de di­gi­ta­le we­reld. Maar de po­si­tie­ve kan­ten van de on­li­ne we­reld over­vleu­ge­len de ne­ga­tie­ve. Dat be­toogt de Ant­werp­se Kat­ja Schip­per­heijn in haar pas ver­sche­nen boek Di­gi­ta­le

Bur­ger­tjes.

Vier jaar ge­le­den vroeg Kat­ja Schip­per­heijns toen 10-ja­ri­ge doch­ter Fa­rah aan haar moe­der of ze ook een ac­count mocht aan­ma­ken op so­ci­a­le me­dia. Schip­per­heijn zei dat daar ab­so­luut geen spra­ke van kon zijn. De of­fi­ci­ë­le leef­tijd­grens in Bel­gië was im­mers 13 jaar. “Maar toen ik de wan­hoop zag in haar ogen, heb ik door­ge­vraagd”, ver­telt ze. “Bleek dat Fa­rah er niet meer bij hoor­de op school. Om­dat ze niet on­li­ne was, mis­te ze een hoop din­gen die haar vrien­den en vrien­din­nen on­der el­kaar de­den en af­spra­ken. Dat ik haar toe­liet een ac­count aan te ma­ken, was be­lang­rijk voor haar so­ci­aal le­ven.”

Sinds­dien is haar kijk op de kwes­tie vol­le­dig ge­draaid. “Als vol­was­se­nen zijn we ge­neigd om de toe­ne­men­de di­gi­ta­li­se­ring voor­al als een be­drei­ging te zien voor on­ze kin­de­ren”, ver­telt ze. “Maar ik zie voor­al kan­sen. We mo­gen er niet bang voor zijn. We ver­ge­ten dat men­sen door de ge­schie­de­nis pre­cies het­zelf­de zei­den over elk nieuw me­di­um. De te­le­vi­sie? Dat was de boe­man, die hield kin­de­ren dom. Vier eeu­wen voor Chris­tus be­weer­de Pla­to al dat de uit­vin­ding van het schrift de men­sen ver­geet­ach­tig maak­te.”

“Fa­rah gaat naar de bal­let­school. Al van jon­ge leef­tijd zocht ze op een ta­blet be­wust naar film­pjes van het Zwa­nen­meer en zo. Mijn moe­der werd daar on­no­zel van. Die zei: ‘Dat kind zit al­tijd maar op dat stom­me scherm te sta­ren.’ Maar nee, on­be­wust was ze aan het le­ren. Als een kind veer­tig jaar ge­le­den met een boek in de ze­tel zat, zei­den de men­sen: ‘Dat zal wel een slim kind wor­den.’ Maar als het zich van­daag in de on­li­ne we­reld be­geeft, zou het ge­doemd zijn. Dat gaat er bij mij niet in. Niet de dra­ger is be­lang­rijk, maar de in­houd.”

Pest­ge­drag

We mo­gen niet blind zijn voor de ge­va­ren. Er is on­li­ne pest­ge­drag, er zijn ver­sla­vings­pro­ble­men en er is de vaak ne­fas­te in­vloed van de In­st­agram-sel­fie­cul­tuur op het zelf­beeld van jon­ge kin­de­ren, maar Schip­per­heijn fo­cust doel­be­wust op de po­si­tie­ve as­pec­ten van de di­gi­ta­le ge­let­terd­heid voor kin­de­ren. “Een tijd ge­le­den ging ik mee met de on­der­wijs­spe­ci­a­lis­ten van de stad Ant­wer­pen op een mis­sie naar Tor­on­to in Ca­na­da. Daar staat ‘di­gi­taal bur­ger­schap’ cen­traal in het on­der­wijs. Ze heb­ben er be­gre­pen dat in de toe­komst elk be­roep in gro­te ma­te ge­di­gi­ta­li­seerd zal zijn, dat er over tien tot vijf­tien jaar be­roe­pen zul­len zijn waar we nu nog nooit van ge­hoord heb­ben. En daar be­rei­den ze de leer­lin­gen op voor. Dat moe­ten we hier ook pro­be­ren. Het is goed dat we kin­de­ren al van in de kleu­ter­klas le­ren co­de­ren met heel een­vou­di­ge pro­gram­ma’s. Dat zal hun di­gi­ta­le vaar­dig­heid la­ter ook hel­pen, net zo­als het le­ren van een an­de­re taal de al­ge­me­ne taal­vaar­dig­heid be­vor­dert.”

Kri­tisch, cre­a­tief en po­si­tief

On­danks de doem­den­kers die toe­te­ren dat ons on­der­wijs niets voor­stelt op het vlak van di­gi­ta­le ge­let­terd­heid, vindt de Ant­werp­se dat de Vlaam­se scho­len het re­de­lijk goed doen. Ze be­zocht de voor­bije ja­ren tus­sen vijf- en zes­hon­derd scho­len met haar pro­ject De So­ci­aal­ste School, dat kin­de­ren kri­tisch, cre­a­tief en po­si­tief leert om­gaan met di­gi­ta­le in­no­va­tie.

“Die leef­tijd­grens van 13 jaar is bull­shit”, zegt Kat­ja Schip­per­heijn. “Je leert er kin­de­ren al­leen maar mee lie­gen. Over hun leef­tijd in dit ge­val. Hoe jon­ger je kin­de­ren op een goe­de ma­nier met on­li­ne me­dia leert om­gaan, hoe ge­mak­ke­lij­ker ze het op­pik­ken. La­ge­re­school­kin­de­ren snap­pen veel snel­ler dat ze niet al­les zo­maar mo­gen li­ken of aan­klik­ken, ter­wijl mid­del­ba­re­school­kin­de­ren daar al­tijd met­een over in dis­cus­sie gaan. Ik ver­ge­lijk het graag met le­ren fiet­sen. De di­gi­ta­le snel­weg is ook een soort straat. Als je daar on­voor­be­reid je weg op pro­beert te vin­den, crash je bin­nen de kort­ste ke­ren. Maar als je ou­ders en je leer­kracht over je schou­ders mee­kij­ken en je rich­ting ge­ven, is het een ze­gen. Pak de hand van je kind en ga sa­men die weg op.”

Het boek schreef ze om al die leer­krach­ten een hart on­der de riem te ste­ken en te in­spi­re­ren met po­si­tie­ve voor­beel­den. Maar ook ou­ders kun­nen er dus veel van op­ste­ken. “Vol­was­se­nen doen bij­voor­beeld vaak ne­ga­tief over ga­men. Maar Fort­ni­te bij­voor­beeld is ook een so­ci­aal me­di­um. Kin­de­ren le­ren er sa­men­wer­ken, kri­tisch den­ken en ze kun­nen er hun cre­a­ti­vi­teit in bot­vie­ren. En wist je dat chi­rur­gen vaak goe­de ga­mers zijn? Het doet won­de­ren voor je fij­ne mo­to­riek.”

Bo­ven­dien kun­nen kin­de­ren hun le­raars en hun ou­ders ook nog wel een din­ge­tje of twee bij­le­ren, zegt Schip­per­heijn. “Er zijn scho­len waar de leer­lin­gen zelf de ‘di­gi­ta­le’ les­sen ge­ven. Ik ken kin­de­ren uit het vijf­de leer­jaar die ou­de­ren in rust­hui­zen weg­wijs ma­ken op so­ci­a­le me­dia als Fa­ce­book. Voor vol­was­se­nen die niet op­ge­groeid zijn met so­ci­a­le me­dia en vaak zelfs niet met het in­ter­net, is het veel moei­lij­ker. Bij de kin­de­ren is het bij­na aan­ge­bo­ren.”

Kat­ja Schip­per­heijn en doch­ter Fa­rah. Moe­der Kat­ja helpt haar doch­ter de on­li­ne we­reld te ont­dek­ken. “Be­ter dat, dan haar er­van af te scher­men.”FOTO PATRICK DE ROO

Di­gi­ta­le Bur­ger­tjes, Kat­ja Schip­per­heijn, Lan­noo, 24,95 eu­ro

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.