Lui­paard­man ver­ban­nen naar de kel­der

TERVUREN - Na een op­knap­beurt die maar liefst vijf jaar ge­duurd heeft, gaat het ver­nieuw­de Afri­caMu­se­um in Tervuren zon­dag op­nieuw open. De­cen­nia­lang een uit­stal­raam van het Bel­gi­sche “be­scha­vings­werk” in Con­go, wil het mu­se­um nu met een kri­ti­sche blik t

Het Belang van Limburg - - Nieuws - Joos MEESTERS

res­tau­ra­tie - to­ta­le kost­prijs 66,5 mil­joen eu­ro - was hoog­no­dig. Het Ko­nink­lijk Mu­se­um voor Mid­den-Afri­ka was in al­le op­zich­ten ver­ou­derd. Niet al­leen van­we­ge de ou­bol­li­ge pre­sen­ta­tie van op­ge­zet­te die­ren en Afri­kaan­se voor­wer­pen, maar ze­ker ook van­we­ge het ach­ter­haal­de per­spec­tief. Het Afri­caMu­se­um werd in 1910 door ko­ning Le­o­pold II ge­o­pend als een pro­pa­gan­da­ma­chi­ne van zijn ko­lo­ni­a­le pro­ject en kreeg zelfs een eeuw la­ter nau­we­lijks een kri­tisch woord over de lip­pen. Het be­staan­de, ma­jes­tu­eu­ze mu­se­um­ge­bouw in het park van Tervuren is weer als nieuw. Daar­naast heeft ar­chi­tect Stép­ha­ne Beel een gla­zen pa­vil­joen op­ge­trok­ken dat on­der­dak geeft aan het ont­haal, een mu­se­um­win­kel en res­tau­rant. Bei­de ge­bou­wen zijn ver­bon­den met een on­der­grond­se gang met twee lan­ge ruim­tes voor tij­de­lij­ke ten­toon­stel­lin­gen. De op­per­vlak­te van de pu­blieks­ruim­te is ver­dub­beld naar 11.000 vier­kan­te me­ter.

Cu­ri­o­sum

Maar min­stens even in­grij­pend is de in­hou­de­lij­ke koers­wij­zi­ging van het Afri­caMu­se­um. “We heb­ben twee be­lang­rij­ke uit­gangs­pun­ten ge­han­teerd”, zegt Bru­no Ver­bergt, ope­ra­ti­o­neel di­rec­teur pu­blieks­ge­rich­te dien­sten. “Ener­zijds kij­ken we met een kri­ti­sche blik naar het ko­lo­ni­a­le ver­le­den, an­der­zijds den­ken we na over een ge­za­men­lij­ke toe­komst van Afri­ka en Eu­ro­pa in een ge­glo­ba­li­seer­de we­reld.” Eén zaal, het kro­ko­dil­len-di­o­ra- ma, is als cu­ri­o­sum in zijn oor­spron­ke­lij­ke staat be­waard. De rest van het mu­se­um is naar de 21ste eeuw ge­ka­ta­pul­teerd. “Een kwart tot de helft van het nieu­we mu­se­um zijn col­lec­tie­stuk­ken die vroe­ger niet ge­toond wer­den. We to­nen nu ook meer he­den­daag­se wer­ken van Afri­kaan­se kun­ste­naars”, zegt Ver­bergt. Fou­te sculp­tu­ren zo­als de Lui­paard­man, een ver­mom­de man in drei­gen­de hou­ding bo­ven een sla­pend slacht­of­fer, zijn ver­ban­nen naar een beel­den­de­pot in de kel­der met een be­ge­lei­den­de tekst: ‘De beel­den die je hier ziet, maak­ten vroe­ger deel uit van de per­maDie ten­toon­stel­ling, maar ho­ren daar niet meer thuis.’ De toe­schou­wer krijgt niet meer uit­slui­tend een blan­ke bril op de neus, maar ook de Afri­kaan­se stem is hier en daar na­druk­ke­lijk aan­we­zig.

Huis­vuil

Het Afri­caMu­se­um heeft niet al zijn ico­nen van wel­eer bij het grof huis­vuil ge­zet. De op­ge­zet­te gi­raf en oli­fant blij­ven op post. Die laat­ste, King Ka­sai, werd in 1957 ge­scho­ten in Zuid-Kasaï en ver­bleef tij­dens de op­knap­beurt van het mu­se­um in Tech­no­po­lis. Ei­gen­lijk is het 1.500 ki­lo zwa­re dier niet een maar twee oli­fan­ten: één slacht­tand is af­kom­stig van een an­der dier. Ook de be­ken­de prauw van 22,5 me­ter en 3,5 ton, een ca­deau van de in­wo­ners van Ubun­du aan ko­ning Le­o­pold III, heeft zijn plek be­hou­den in het nieu­we mu­se­um.

In to­taal wordt slechts 1 pro­cent van de gi­gan­ti­sche we­ten­schap­pe­lij­ke col­lec­tie van het Afri­caMu­se­um ge­toond. Een ra­dio­ac­tie­ve blok ura­ni­um­erts uit een mijn in Ka­tan­ga lag ooit ge­woon te stra­len in het mu­se­um, maar zit nu op­ge­bor­gen in een bun­ker on­der het Ko­lo­ni­ën­pa­leis. Een lu­gu­ber raad­sel in de col­lec­tie zijn twee ge­n­en­te mum­mi­fi­ceer­de lij­ken van Con­go­le­zen die het mu­se­um in de ja­ren der­tig kreeg toe­ge­stuurd. Waar­om en door wie weet nie­mand. Ze wer­den nooit ten­toon­ge­steld.

Ko­ning Fi­lip

Blijft de vraag: hoe ga je om met de bloe­de­ri­ge er­fe­nis van Le­o­pold II in een mu­se­um dat door de man zelf werd op­ge­richt en wiens acro­niem LL 45 keer in de mu­se­um­mu­ren ge­bei­teld is? Een bus­te van de voor­ma­li­ge vorst in de ro­ton­de werd ver­van­gen door een Con­go­lees kunst­werk.

“On­ze taak is voor­al uit­leg­gen wat ko­lo­ni­a­lis­me is en wat er ge­beurd is”, zegt Ver­bergt. “De dis­cus­sie of dat een goe­de zaak was of net een ge­no­ci­de ver­oor­zaakt heeft, hoe­ven wij niet te voe­ren. Wij bie­den een fo­rum voor het de­bat.” En dat zal de ko­men­de we­ken ze­ker nog op­laai­en. Ko­ning Fi­lip neemt al­vast het ze­ke­re voor het on­ze­ke­re en stuurt zijn kat naar de ope­ning.

Bru­no Ver­bergt er­kent dat ook het ver­nieuw­de mu­se­um voor dis­cus­sie vat­baar blijft: “Wij zien de her­o­pe­ning van het mu­se­um niet als het eind­punt van de de­ko­lo­ni­sa­tie maar als het be­gin van een nieuw tijd­perk.” Het ver­nieuw­de Afri­caMu­se­um re­kent op een ver­dub­be­ling van het aan­tal be­zoe­kers, tot zo’n 250.000 per jaar. Als u een be­zoek plant, checkt u best eerst op de web­si­te of er nog dag­tic­kets be­schik­baar zijn.

→ www.afri­camu­se­um.be

KETS/GEERT VAN DE VEL­DE/BELGA FO­TO'S JO VAN DE VYVER/JIM­MY

Lui­paard­man, een ver­mom­de man in drei­gen­de hou­ding bo­ven een sla­pend slacht­of­fer.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.