Het Belang van Limburg

“Ik heb Bill Gates een rondleidin­g gegeven”

In Arles openden onlangs de deuren van nieuwe culturele hotspot Luma. De opvallende toren komt uit de pen van de wereldbero­emde architect Frank Gehry. Genkenaar Jan Boelen kon hem overtuigen om voor de inrichting met lokale materialen en mensen te werken.

- Christof Rutten

Eind juni opende Luma de deuren in de stad waar Van Gogh misschien wel zijn meest felgekleur­de doeken schilderde. Het is het fysieke visitekaar­tje van de stichting Luma Foundation, een initiatief van de Zwitserse kunstverza­melaar en mecenas Maja Hoffmann. Die vroeg aan Frank Gehry (92, bekend van het Guggenheim in Bilbao) een toren te ontwerpen. Het ding is 56 meter hoog, heeft de grillige vormen van de plaatselij­ke rotspartij­en en blinkt genadeloos in het overvloedi­ge zonlicht van het zuiden. De binnenkant van het gebouw kreeg mee vorm door het advies van Jan Boelen (Genk, 1967). Na zijn vertrek als artistiek directeur van Z33 in Hasselt, is hij als curator en lector almaar meer actief op het internatio­nale toneel. Boelen, die nu nabij het Italiaanse Como woont, verdeelt zijn werk fiftyfifty tussen Luma en freelance opdrachten.

Zon en wind

“Maja Hoffmann had gezien hoe ik de biënnale van Ljubljana in Slovenië had gecureerd en zocht contact met me. Luma in Arles legt linken tussen kunst en onderzoek. Ik geloof sterk in hybride projecten waarin kunst, wetenschap en educatie samenvloei­en. Kunst en cultuur kunnen een positieve impact hebben op ons dagelijkse leven. Vanuit die filosofie ben ik in Arles begonnen met het Luma Research Lab. Kort samengevat draait dat rond circulair design. Hoe kunnen we met plaatselij­ke materialen en lokale mensen iets creëren zonder energie te verspillen? Bijvoorbee­ld met het zout dat in de Camargue gewonnen wordt. Grotendeel­s gaat dat nu naar Zwitserlan­d om op besneeuwde wegen te strooien. In ons labo hebben we nieuwe manieren gevonden om dat zout te gebruiken. Als je het proces van de droging van het zout stuurt, kan je er decoratiev­e tegels mee maken. Hele wanden van die tegels zijn gebruikt in het gebouw van Gehry. Het enige wat nodig was om ze te maken, was wind, zon en lokale mensen.”

Gehry bleek aanvankeli­jk niet helemaal overtuigd. “Het is een enorm vitale man, maar hij heeft zo zijn ideeën voor de afwerking. Toen hij in ons atelier kwam kijken en we samen aan tafel hebben gezeten, heeft hij ingezien dat er andere mogelijkhe­den waren. Maja Hoffmann heeft de bouw enkele maanden stilgelegd om de aanpak van het interieur te herdenken. Met succes.”

De toren zal zo wel zijn tegenstand­ers hebben, vermoeden we. “Zeker, maar het is als de Deux Chevaux. Eerst vond iedereen dat het lelijke eendje, daarna werd het een icoon. Mijn landgenoot Bas Smets heeft ook een enorme klus gerealisee­rd door rond Luma een park aan te leggen van 5.000 m2 met 80.000 planten. Dat was allesbehal­ve evident op stugge rotsgrond. Maar nu voel je dat het er 8 graden frisser is dan in de vlakke zon. Op het moment dat ik met je spreek, zie ik hier nu mensen picknicken of een dutje doen.”

Bill Gates

Deze week kreeg Boelen een wel erg bekende gast over de vloer. “Ik heb Bill Gates een rondleidin­g gegeven. Het geeft je een idee van de schaal van het netwerk dat Luma via Hoffmann kan teweegbren­gen.”

Momenteel is Boelen ook curator van het Litouwse paviljoen op de biënnale van architectu­ur in Venetië. “Kunstenaar Julijonas Urbonas levert erg interessan­te kritiek op iets wat nu letterlijk en figuurlijk een hoge vlucht neemt: het ruimtetoer­isme. Miljonairs als Branson, Bezos en Musk kunnen zomaar de ruimte inpalmen met hun projecten. Ze spreken over leven op Mars, terwijl we in de eerste plaats misschien moeten nadenken over hoe we zouden moeten leven op aarde. Urbonas kaart dat vraagstuk op een leuke manier aan in zijn installati­e, waarbij een scan van je lichaam wordt genomen waarna die de ruimte wordt ingestuurd.”

Of hij Limburg mist? (denkt na) “Ik mis wel de manier van netwerken in Limburg: hier is dat allemaal véél formeler. Maar het belangrijk­ste wat ik geleerd heb van mijn tijd in Limburg, is dat projecten die zogezegd in de periferie gerealisee­rd worden, een énorme kracht kunnen uitstralen. Het is dankzij Z33 en projecten als kunst in de openbare ruimte en Manifesta, dat ik dit nu kan doen.”

“Het is dankzij Z33

en projecten als kunst in de openbare ruimte en Manifesta, dat ik dit nu kan

doen”

Jan Boelen

 ?? FOTO RÉMI BÉNALI ?? De buitenkant van de toren van 56 meter hoog werd ontworpen door architect Frank Gehry.
FOTO RÉMI BÉNALI De buitenkant van de toren van 56 meter hoog werd ontworpen door architect Frank Gehry.
 ??  ??
 ??  ??

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium