OVIH DE­SET KLASIKA TREBALA BI PRO­ČI­TA­TI BAŠ SVA DJE­CA

BO­GAT­STVO RI­JE­ČI Na­gra­da ‘Gri­gor Vi­tez’ je­di­na je kod nas ko­ja se do­dje­lju­je za knji­žev­ni tekst i ilus­tra­ci­ju. Ve­ći­na na­gra­đe­nih knji­ga dio je škol­ske lek­ti­re

24sata - - BOLJE OBRAZOVANJE -

Naj­sta­ri­ja do­ma­ća na­gra­da za dje­čju književnost u po­s­ljed­njih je po­la stoljeća pro­mo­vi­ra­la niz zna­čaj­nih dje­čjih knji­žev­ni­ka i ilus­tra­to­ra. Oni su svo­jim ra­dom obo­ga­ti­li dje­čji svi­jet. Hr­vat­ska dje­čja književnost se u proš­los­ti, ali na­ža­lost i danas, sma­tra­la mar­gi­nal­nim po­dru­čjem knji­žev­nos­ti. To se od­no­si po­djed­na­ko na dje­la, kao i na auto­re. Raz­log to­mu je kas­na po­ja­va dje­čje knji­žev­nos­ti u od­no­su na ra­zvoj knji­žev­nos­ti za odras­le. Pr­ve knji­ge za dje­cu ti­ska­le su se tek u 17. i 18. sto­lje­ću. De­vet­na­es­to i dva­de­se­to sto­lje­će je vri­je­me pu­nog ra­zvo­ja dje­čje knji­žev­nos­ti. Hr­vat­ska dje­čja književnost znat­no kas­ni u od­no­su na svjet­ske tren­do­ve, ta­ko da svoj pu­ni pro­cvat do­živ­lja­va tek u 20. sto­lje­ću. Sa­vez dru­šta­va “Na­ša dje­ca” Hr­vat­ske u že­lji da do­ma­ći knji­žev­ni­ci i ilus­tra­to­ri stva­ra­ju kva­li­tet­ne knji­ge za dje­cu i mla­de još 1967. go­di­ne os­ni­va Na­gra­du “Gri­gor Vi­tez” za dje­čju književnost i ilus­tra­ci­ju. Pr­vo uru­če­nje bi­lo je 13. lis­to­pa­da u Za­gre­bu, a pr­vi la­ure­ati bi­li su knji­žev­ni­ci Gus­tav Kr­k­lec i Rat­ko Zvr­ko te li­kov­ni umjet­ni­ci-ilus­tra­to­ri Cvi­je­ta Job i Vil­ko Se­lan Gli­ha. U po­s­ljed­njih 50 go­di­na Na­gra­du “Gri­gor Vi­tez” do­bi­li su 51 knji­žev­nik i 38 ilus­tra­to­ra za 144 knji­ge, od ko­jih se mno­ge svr­sta­va­ju u do­ma­će kla­si­ke knji­ga za dje­cu i mla­de. Upra­vo ove knji­ge mi­li­ju­ni dje­ce či­ta­ju kao dio lek­ti­re u ško­la­ma. Iz Sa­ve­za dru­šta­va “Na­ša dje­ca” Hr­vat­ske za nas su oda­bra­li de­set knji­ga. Ka­žu ka­ko njih mo­ra pro­či­ta­ti sva­ko di­je­te pri­je ne­go što odras­te. Ne­ki od auto­ra, po­put Sa­nje Pi­lić i Dar­ka Ma­ca­na, Na­gra­du su osvo­ja­li vi­še pu­ta.

LJUBIČASTI PLANET, An­to Gar­daš, 1981. Ovo je pra­vi znans­tve­no­fan­tas­tič­ni ro­man, a Struč­no po­vje­rens­tvo na­gra­de pro­gla­si­lo ga je te­mat­skim os­vje­že­njem.

GRGA ČVARAK, Rat­ko Zvr­ko, 1967. Ova knji­ga po­ezi­je je u pu­nom smis­lu knji­žev­ni kla­sik. Rat­ko Zvr­ko je bio je­dan od pr­vih la­ure­ata Na­gra­de ‘Gri­gor Vi­tez’.

SA­SVIM SAM POPUBERTETIO, Sa­nja Pi­lić, 1990. Tri­put je osva­ja­la Na­gra­du. Ova i os­ta­le Sa­nji­ne knji­ge me­đu dje­čjom pu­bli­kom ne si­la­ze s top ljes­tvi­ca naj­po­su­đi­va­ni­jih.

DIVLJI KONJ, Bo­ži­dar Pro­se­njak, 1989. Bo­ži­dar Pro­se­njak je te go­di­ne bio no­vo li­ce u hr­vat­skoj dje­čjoj knji­žev­nos­ti. Os­tao je za­pam­ćen po od­lič­nom ro­ma­nu ‘Divlji konj’.

MA­MA JE KRI­VA ZA SVE, Zo­ran Pon­gra­šić, 1999. Ovaj pi­sac či­ta­te­lje osva­ja hu­mo­rom ko­ji pro­iz­la­zi iz po­zi­tiv­nog sta­va pre­ma ži­vo­tu. Svi nje­go­vi li­ko­vi iz­la­ze iz­van ok­vi­ra.

ŽUTA MI­NU­TA: ROCK ‘N’ ROLL BAJKA, Dar­ko Ma­can, 2007. Mo­žda je naj­poz­na­ti­ji po svo­jim stri­po­vi­ma, ali nje­go­vi ro­ma­ni za dje­cu i mla­de su is­to od­lič­ni. Dva­put je osvo­jio na­gra­du.

STRAH U ULI­CI LIPA, Mi­li­voj Ma­to­šec, 1968. Rad­nja pra­ti te­ror jed­nog dje­ča­ka u Uli­ci lipa. No ovaj kla­sik je na­pe­ti ro­man ko­ji sa so­bom no­si ti­hu, dis­kret­nu i hu­ma­nu po­ru­ku.

KOKO U PA­RI­ZU, Ivan Ku­šan, 1972. Na­kon 46 go­di­na po­pu­lar­nost Ku­ša­no­va ju­na­ka Ko­ka ne je­nja­va pa je i u vi­še na­vra­ta i ekra­ni­zi­ran.

ZVIŽDUK S BUKOVCA, Zvo­ni­mir Mil­čec, 1976. Knji­ga je po­pu­lar­na jer do­no­si ono što je za­jed­nič­ko sva­kom odras­ta­nju: ra­dost i tu­ga, obra­ti i ne­prav­de, pr­va saz­ri­je­va­nja...

Bo­gat­stvo Ba­lo­go­ve po­ezi­je im­pre­si­oni­ra ne sa­mo dje­cu, ne­go i odras­le. Sve te ka­rak­te­ris­ti­ke do­la­ze do iz­ra­ža­ja u ‘Ne­vid­lji­voj Ivi’. Zvo­ni­mir Ba­log NEVIDLJIVA IVA, 1970. I JA MAGARAC, 1973.

Newspapers in Croatian

Newspapers from Croatia

© PressReader. All rights reserved.