Još nas spu­ta­va­ju prav­na ne­si­gur­nost i bi­ro­kra­ci­ja

Na­pre­dak, ali... Na glo­bal­noj ljes­tvi­ci kon­ku­rent­nos­ti RH ras­la za pet mjes­ta

Poslovni Dnevnik - - Prva Stranica - ✑ MA­RI­JA BRNIĆ ma­ri­ja.br­[email protected]­lov­ni.hr

Pros­to­ra za na­pre­dak pos­to­ji u obra­zo­va­nju, jer su re­la­tiv­no ‘tan­ke’ ocje­ne di­gi­tal­nih vje­šti­na po­pu­la­ci­je

Od svih europ­skih i ze­ma­lja Sje­ver­ne Ame­ri­ke u naj­no­vi­jem iz­vješ­ću o glo­bal­noj kon­ku­rent­nos­ti Svjet­skog gos­po­dar­skog fo­ru­ma Hr­vat­ska je iz­dvo­je­na kao zem­lja s naj­z­na­čaj­ni­jim na­pret­kom.

Me­đu 141 svjet­skih eko­no­mi­ja po­zi­ci­oni­ra­na je na 63. mjes­tu, što je pomak za pet u od­no­su na lanj­ski re­zul­tat. La­ni su stag­na­ci­ju kon­ku­rent­nos­ti pro­uz­ro­či­le pr­vens­tve­no spo­re re­for­me zbog ko­jih je po kri­te­ri­ju ma­kro­eko­nom­ske sta­bil­nos­ti Hr­vat­ska bi­la naj­lo­ši­je ko­ti­ra­la, a upra­vo u tom seg­men­tu uči­njen je i naj­ve­ći za­okret ko­jim je Hr­vat­ska na ljes­tvi­ci po tom kri­te­ri­ju sko­či­la za 63 mjes­ta (sa 106. na 43.) i sa­da je, uz in­fras­truk­tu­ru, taj kri­te­rij pos­tao onaj po ko­je­mu u no­vom mje­re­nju kon­ku­rent­nos­ti Hr­vat­ska naj­bo­lje sto­ji.

Taj pomak ubla­žio je os­ta­le sla­be pro­mje­ne, pa i ne­ga­tiv­ne po­ma­ke ko­ji su za­bi­lje­že­ni u ne­ko­li­ko po­dru­čja, pr­vens­tve­no u funk­ci­oni­ra­nju ins­ti­tu­ci­ja, pri­mje­ni ICT­a, vje­šti­na­ma, tr­ži­štu pro­izvo­da, fi­nan­cij­skom sus­ta­vu, pos­lov­noj di­na­mi­ci te ka­pa­ci­te­tu za inovacije. Či­nje­ni­ca da je u krat­kom ro­ku us­pje­lo po­bolj­ša­nje ma­kro­eko­nom­skih pa­ra­me­ta­ra Na­ci­onal­nom vi­je­ću kon­ku­rent­nos­ti ko­je je part­ner Svjet­skog gos­po­dar­skog fo­ru­ma, pred­stav­lja do­kaz da Vla­da ima pros­tor za dalj­nji na­pre­dak i po­bolj­ša­nje pos­lov­ne kli­me. Pr­vens­tve­no pri tom pros­to­ra za brz is­ko­rak ima u sma­nje­nju i uki­da­nju ad­mi­nis­tra­tiv­nih pro­ce­du­ra, te da­va­nja po­du­zet­ni­ka, kao i ja­ča­nju prav­ne si­gur­nos­ti, ko­je još uvi­jek spu­ta­va­ju br­ži na­pre­dak Hr­vat­ske. Uz­me li se u ob­zir vla­di­ne naj­a­ve no­vih pro­pi­sa i pos­to­je­će sta­nje, za oče­ki­va­ti je da u narednom rangiranju glo­bal­ne kon­ku­rent­nos­ti idu­će go­di­ne Hr­vat­ska ostvari pomak na­bo­lje za­hva­lju­ju­ći ko­nač­nom uki­da­nju kvo­ta za za­poš­lja­va­nje stra­nih rad­ni­ka, či­me će ubla­ži­ti ne­ko­li­ko as­pe­ka­ta pro­ble­ma ko­je gos­po­dar­stve­ni­ci ima­ju pri na­la­že­nju kva­li­fi­ci­ra­nih rad­ni­ka, a za što je u ovo­go­diš­njem iz­vješ­ću Hr­vat­ska do­bi­la sla­be ocje­ne. Pros­to­ra za na­pre­dak posebno pre­os­ta­je u seg­men­tu obra­zo­va­nja, jer su re­la­tiv­no “tan­ke” ocje­ne di­gi­tal­nih vje­šti­na ak­tiv­ne po­pu­la­ci­je.

ZA OČE­KI­VA­TI JE DA U NAREDNOM RANGIRANJU KON­KU­RENT­NOS­TI HR­VAT­SKA OSTVARI POMAK NA­BO­LJE

No, i na ukup­noj sli­ci kon­ku­rent­nos­ti iz Svjet­skog gos­po­dar­skog fo­ru­ma uka­zu­ju da po­li­ti­ke ra­da i obra­zo­va­nja ne idu u ko­rak s tem­pom ino­va­ci­ja, a to se od­no­si čak i na ne­ke od naj­ve­ćih i naj­i­no­va­tiv­ni­jih eko­no­mi­ja, zbog če­ga je pre­po­ru­ka vla­da­ma da mo­ra­ju bo­lje pre­dvi­dje­ti po­s­lje­di­ce teh­no­lo­ške in­te­gra­ci­je i pro­vo­di­ti kom­ple­men­tar­ne so­ci­jal­ne po­li­ti­ke ko­je po­dr­ža­va­ju Če­t­vr­tu in­dus­trij­sku re­vo­lu­ci­ju. Iz­vješ­će, na­ime, po­ka­zu­je da i gospodarst­va s ja­kom ino­va­cij­skom spo­sob­noš­ću po­put Ko­re­je, Japana i Fran­cu­ske mo­ra­ju po­bolj­ša­ti bazu talenta i funk­ci­oni­ra­nje svo­jih tr­ži­šta ra­da.

Što se Hr­vat­ske ti­če, za­nim­lji­va je i per­cep­ci­ja njezinih kon­ku­rent­skih pred­nos­ti ­ uz in­fla­ci­ju i kre­dit­ni ra­sko­rak, te sto­pu elek­tri­fi­ka­ci­je na tom po­pi­su in­di­ka­to­ra su i pra­va di­oni­ča­ra u kor­po­ra­tiv­nom uprav­lja­nju, kva­li­te­ta ces­ta, za­šti­ta oko­li­ša, obvez­ne pri­ču­ve ba­na­ka, kao i gus­to­ća že­ljez­nič­ke mre­že, slu­ča­je­vi te­ro­riz­ma, sto­pa sa­mo­uboj­sta­va i tran­s­pa­rent­nost pro­ra­ču­na.

U iz­vješ­ću se po­ka­zu­je i ka­ko nes­ta­bil­no ge­opo­li­tič­ko okru­že­nje i ras­tu­će tr­go­vin­ske ne­iz­vjes­nos­ti mo­gu utje­ca­ti na in­deks kon­ku­rent­nos­ti. Pri­li­ku u tom okru­že­nju do­bro je is­ko­ris­tio Sin­ga­pur, ko­ji je u naj­no­vi­jem iz­vješ­ću, od SAD-a pre­uzeo li­der­sku po­zi­ci­ju i pos­tao naj­kon­ku­rent­ni­je gos­po­dar­stvo svi­je­ta. U tom kon­tek­s­tu pro­ma­tra se i kon­ku­rent­ski pomak Vi­jet­na­ma, ko­ji je, ina­če, uz Ku­vajt, Azer­bej­džan i Juž­no­afrič­ku Re­pu­bli­ku, je­di­ni imao ve­ći skok na ljes­tvi­ci kon­ku­rent­nos­ti od Hr­vat­ske. Pro­mje­na se, ina­če, do­go­di­la i u sa­mom vr­hu po­ret­ka ze­ma­lja, pa je no­vi li­der po kon­ku­rent­nos­ti Sin­ga­pur, ko­ji je po­tis­nuo SAD na dru­gu po­zi­ci­ju. Od mo­gu­ćih 100 bo­do­va ko­ji pred­stav­lja­ju ide­al kon­ku­rent­nos­ti, Sin­ga­pur ima 84,8. Hr­vat­ska, pak, ima ukup­no 61,9 bo­do­va, što je ne­što vi­še od ukup­ne pro­sječ­ne ocje­ne ko­ja za svih 141 svjet­sku eko­no­mi­ju iz­no­si 61 bod.

Pro­mje­ne su se do­go­di­le i me­đu naj­bo­lje ran­gi­ra­nim europ­skim dr­ža­va­ma, pa je Ni­zo­zem­ska pos­ta­la naj­kon­ku­rent­ni­ja me­đu nji­ma, a na ukup­noj glo­bal­noj lis­ti bo­lji od nje je sa­mo Hong Kong. Ni­zo­zem­ska je pre­tek­la do­sa­daš­njeg europ­skog li­de­ra Nje­mač­ku, či­ja je kon­ku­rent­nost os­la­bi­la, pa je pa­la i u od­no­su na Švi­car­sku, ko­ja je sa­da bo­lje ran­gi­ra­na, na 4. mjes­tu. Is­pred Nje­mač­ke je i Ja­pan. Ki­na se, pak, na ukup­noj ljes­tvi­ci svjet­skih gos­po­dar­stve­ni­ka po kon­ku­rent­nos­ti i da­lje dr­ži na 28. mjes­tu, is­toj po­zi­ci­ji kao i la­ni.

Dok je Hr­vat­ska na­pre­do­va­la, ve­ći­na ze­ma­lja iz naj­bli­žeg okru­že­nja stag­ni­ra­la je ili pa­la na ljes­tvi­ci kon­ku­rent­nos­ti. Slo­ve­ni­ja je ta­ko i da­lje naj­bo­lje ran­gi­ra­na, na 35. mjes­tu, na ko­je­mu je bi­la i go­di­nu ra­ni­je. Sr­bi­ja, ko­ja je proš­le go­di­ne bi­la pre­tek­la Hrvatsku, na­za­do­va­la je za se­dam mjes­ta, na 72., Cr­na Go­ra je na 73., a BiH je pa­la na 92. mjes­to. No, od svih čla­ni­ca EU, Hr­vat­ska je na ža­lost lo­ši­je pla­si­ra­na. ❖

I GOSPODARST­VA JAKE INOVACIJSK­E SPO­SOB­NOS­TI PO­PUT KO­RE­JE, JAPANA I FRAN­CU­SKE MO­RA­JU PO­BOLJ­ŠA­TI BAZU TALENTA I TR­ŽI­ŠTA RA­DA

Iz­vor: Iz­vješ­će o glo­bal­noj kon­ku­rent­nos­ti 2019. WEF-a

D.V./PIXSELL

Ivi­ca Mu­dri­nić, šef Na­ci­onal­nog vi­je­ća za kon­ku­rent­nost

Newspapers in Croatian

Newspapers from Croatia

© PressReader. All rights reserved.