Ču­des­na ze­le­na ri­je­ka s pu­no iz­vo­ra

Vecernji list - Hrvatska - - Panorama -

Do­li­na Gac­ke do­is­ta je ču­des­no mjes­to; kroz ve­li­ko kr­ško po­lje ko­je ome­đu­ju Ve­le­bit pre­ma Ja­dra­nu i ma­siv Ka­pe­le pre­ma unu­traš­njos­ti, kroz ze­le­nu li­va­du vi­ju­ga ri­je­ka Gac­ka, ze­le­na, pro­zir­na s čis­tom, pit­kom vo­dom bo­ga­tom ki­si­kom. Gac­ka iz­vi­re na jednom kra­ju po­lja, a po­ni­re na su­prot­nom, a po du­lji­ni je za­pra­vo treća ponornica na svi­je­tu. Naj­ve­ći grad na Gac­ki je Oto­čac, pr­vot­no iz­gra­đen na mjes­tu ra­čva­nja Gac­ke, gdje su nje­zi­ni ru­kav­ci či­ni­li “otok” po ko­jem je mjes­to, ko­je ima oko če­ti­ri ti­su­će sta­nov­ni­ka, i do­bi­lo ime. Po­seb­nost Gac­ke jest i to što ri­je­ka ima vi­še iz­vo­ra, a tri naj­ja­ča su Ton­ko­vić vri­lo, Kla­nac i Ma­je­ro­vo vri­lo. Atrak­tiv­ni su i tu­ris­ti­ma jer ima­ju oblik je­zer­ca i vr­lo su sli­ko­vi­ti, a na nji­ma se na­la­ze i broj­ne sta­re mli­ni­ce, od­nos­no ‘ma­le­ni­ce’. Još u 20. sto­lje­ću ra­di­lo ih je 60-ak, a da­nas ih tek ne­ko­li­ko u Sinj­cu ra­di ono što su ra­di­le sto­lje­ći­ma –me­lju ži­to ko­ris­te­ći se po­gon­skom sna­gom ri­je­ke. Upra­vo te mli­ni­ce, od ko­jih su ne­ke ob­nov­lje­ne i mo­gu se raz­gle­da­ti, po­put Ma­je­ro­va mli­na vlas­ni­ka Ju­re Ma­je­ra, ču­va­ju sta­ru tra­di­ci­ju na­rod­ne grad­nje dr­ve­no-ka­me­nih mli­ni­ca. Osim mli­ni­ca, tu su i pi­le na vo­du, stu­pe za stu­pa­nje i ko­še­vi za pra­nje suk­na. Ga­ča­ni su se ri­je­kom kre­ta­li “pla­vi­ma”, od­nos­no plo­vi­li­ma od iz­dub­lje­nih je­lo­vih tru­pa­ca, koji su svoj­stve­ni za Gac­ku i da­nas. U ri­je­ci ras­te broj­no vo­de­no bi­lje, to­li­ko buj­no da ga Ga­ča­ni i dan­da­nas ko­se i njo­me hra­ne sto­ku. Do 1937. u Gac­ki su ži­vje­le sa­mo če­ti­ri vr­ste ri­be: po­toč­na pas­tr­va, je­gu­lja, pi­škur i štu­ka, ko­ja je mo­žda une­se­na u vri­je­me Fran­ko­pa­na. Po­seb­no je za­nim­lji­va po­toč­na pas­tr­va, ko­ja u Gac­ki ras­te pet pu­ta br­že ne­go u dru­gim kr­škim ri­je­ka­ma, pa je ri­bo­lov na ri­je­ci iz­nim­no po­pu­la­ran ri­bi­či­ma iz ci­je­log svi­je­ta. U Ma­je­ro­vu vri­lu gos­ti mo­gu vidjeti pro­izvod­nju braš­na, ali i ku­pi­ti svje­že sam­lje­ve­no do­ma­će braš­no, te ku­ša­ti svje­že ulov­lje­nu gac­ku pas­tr­vu. Osim šet­nje oko je­ze­ra­ca, od­nos­no vri­la, u obliž­njem Otoč­cu gos­ti mo­gu na­vra­ti­ti u Mu­zej Gac­ke u ko­je­mu se mo­že pro­uči­ti ar­he­olo­ško ja­pod­ska, po­vi­jes­na i et­no­graf­ska zbir­ka. Od spo­me­ni­ka, za­nim­lji­va je i cr­k­va Pre­sve­tog Troj­stva iz 17. sto­lje­ća, a mo­gu se obi­ći i os­ta­ci sta­re ut­vr­de na br­du For­ti­ca.

Tri glav­na iz­vo­ra su Kla­nac, Ton­ko­vić i Ma­je­ro­vo vri­lo

Newspapers in Croatian

Newspapers from Croatia

© PressReader. All rights reserved.