BIT­NE, A NE IS­TAK­NU­TE LIČ­NOS­TI, ZAS­LU­ŽU­JU SVO­JE ULICE I TRGOVE

Mil­l­len­ni­al

Večernji list - Hrvatska - - Komentari & Analize - Adri­ana Be­lay

Ne­dav­no je kći pri­ja­te­lja, os­nov­no­škol­ka, do­bi­la za­da­ću da opi­še oso­bu ili mjes­to po ko­ji­ma je uli­ca gdje žive na­zva­na. U nji­ho­vom slu­ča­ju radilo se o uli­ci mar­ša­la Ti­ta i dok je re­la­tiv­no jed­nos­tav­no Ti­ta smjes­ti­ti u ka­te­go­ri­ju po­vi­jes­ne lič­nos­ti, kom­plek­s­ni­je je od­go­vo­ri­ti na cr­no-bi­je­la dje­čja pi­ta­nja – je li on do­bar ili ne, a ako ne­ki mis­le da ne za­što je uli­ca po nje­mu na­zva­na. Ulice, ave­ni­je, tr­go­vi na­zva­ni po lju­di­ma ili po­vi­jes­nim do­ga­đa­ji­ma ne­iz­bjež­no uvode su­bjek­tiv­no i po­li­tič­ko.

Tre­nut­ni pro­s­vje­di u Špa­njol­skoj zbog tr­go­va na­zva­nih po Fran­cu do­kaz su ko­li­ko ovo pi­ta­nje po­la­ri­zi­ra druš­tvo. I ne­ri­jet­ko se ko­ris­ti u po­li­tič­ke svr­he. Ta­ko je pri­je ne­ko­li­ko go­di­na trg na ko­jem se na­la­zi ru­ska am­ba­sa­da u Wa­shin­g­to­nu na­zva­na Bo­ris Nem­cov Pla­za po poz­na­tom kri­ti­ča­ru vlas­ti ko­ji je 2015. ubi­jen upra­vo is­pred Krem­lja. Ru­si su pri­god­no od­go­vo­ri­li pred­lo­živ­ši pro­mje­nu ime­na ulice u Mo­sk­vi gdje je ame­rič­ka am­ba­sa­da u Nor­th Ame­ri­can De­ad End (u slo­bod­nom pri­je­vo­du Kraj sje­ver­ne Ame­ri­ke).

S pro­mje­na­ma re­ži­ma do­la­zi do pro­mje­na ime­na i to je pro­ces ko­ji će se u bu­duć­nos­ti nas­ta­vi­ti. Bit će za­nim­lji­vo vi­dje­ti pr­ve pri­jed­lo­ge ime­no­va­nja mjes­ta po pred­sjed­ni­ku Trum­pu ko­ji je is­to­vre­me­no kri­ti­zi­ran, ali i de­mo­krat­ski oda­bran pred­sjed­nik. Kon­tekst je bi­tan, jer su na­ši ži­vo­ti ve­za­ni uz mjes­ta gdje ži­vi­mo i ra­di­mo, dak­le ko­eg­zis­ti­ra­ju s na­ma u vre­me­nu i pros­to­ru for­mi­ra­ju­ći di­je­lom i naš iden­ti­tet. Ti­me otva­ra­ju i pros­tor za ma­ni­pu­la­ci­ju ko­ji po­li­ti­ča­ri iz­vr­s­no pre­poz­na­ju svjes­ni la­ko­će ko­jom na­ziv­lje uvo­di po­li­tič­ke pa­ra­le­le iz­me­đu proš­los­ti i sa­daš­njos­ti.

Ta­ko su se proš­li iz­bo­ri kod nas sa­dr­ža­jem to­li­ko fo­ku­si­ra­li na ime naj­ljep­šeg za­gre­bač­kog tr­ga, (ta­da) Tr­ga mar­ša­la Ti­ta, da se či­ni­lo da je to uis­ti­nu je­dan od go­ru­ćih pro­ble­ma u Hr­vat­skoj. Što­vi­še, či­ni se da je uku­pan pro­gram jed­ne stran­ke zas­no­van sa­mo na pre­ime­no­va­nju tr­ga. Ti­me se eli­mi­ni­ra­ju pro­blem u druš­tvu bit­ni­ji od ta­ble s ime­nom, a na dnev­ni red stav­lja re­vi­zi­oni­zam po­vi­jes­ti, uglav­nom po­nu­kan po­pu­lis­tič­kim mo­ti­vi­ma. Di­plo­ma­ci­ja bi nam tu bi­la od ko­ris­ti kroz mi­ca­nje fo­ku­sa s kon­tro­verz­ni­jih ele­me­na­ta po­vi­jes­ti na dru­ge do­ga­đa­je i lju­de. Pri­mje­ri­ce, rast bro­ja uli­ca na­zva­nih po že­na­ma, znans­tve­ni­ci­ma ili spor­ta­ši­ma. Ti­me se ne ba­vi­mo fo­to­šo­pi­ra­njem po­vi­jes­ti već na­ra­tiv mi­če­mo s po­li­tič­ki na­bi­je­nog u sfe­ru is­ti­ca­nja di­je­lo­va i lič­nos­ti na­še po­vi­jes­ti ko­je že­li­mo ko­me­mo­ri­ra­ti. Uos­ta­lom, na­zi­va­nje po lju­di­ma umjes­to to­po­graf­skim poj­mo­vi­ma ili bro­je­vi­ma upra­vo je nas­ta­lo kao slav­lje­nje lju­di ko­ji su ne­ku na­ci­ju obi­lje­ži­li svo­jim po­zi­tiv­nim utje­ca­jem na druš­tvo.

Mi je­smo pro­izvod mjes­ta iz ko­jeg do­la­zi­mo, ali bit­ne po­vi­jes­ne de­ba­te se­li­ti (dos­lov­no) na ulice re­du­ci­ra mo­guć­nos­ti ra­zu­mi­je­va­nja kon­tek­s­ta na raz­ba­ci­va­nje po­li­tič­kim pa­ro­la­ma. Pi­ta­nje Ti­ta i cr­no-bi­je­le po­vi­jes­ti ne­će za­obi­ći dje­voj­či­cu s po­čet­ka, me­đu­tim uče­nje o bit­nim, a ma­nje is­tak­nu­tim lič­nos­ti­ma na­še po­vi­jes­ti po­put Ma­ri­je Fab­ko­vić ul­ti­ma­tiv­no bi bi­lo pu­no ko­ris­ni­je,

• a i ma­nje zbu­nju­ju­će.

Newspapers in Croatian

Newspapers from Croatia

© PressReader. All rights reserved.