AVGI

Zωγραφικό σύμπαν μεγάλων διαστάσεων

- Της ΠΟΛΥΣ ΚΡΗΜΝΙΩΤΗ

Μεγάλη αναδρομική έκθεση «Γιώργος Χατζημιχάλ­ης. Έργα από το 1966 έως το 2022» στο κτήριο της Πειραιώς του Μουσείου Μπενάκη. Έργα που καταγράφου­ν τη διαδρομή του καλλιτέχνη μέσα από την περιπέτεια της ζωγραφικής για 56 χρόνια, πολλά από τα οποία παρουσιάζο­νται για πρώτη φορά

Από τους σημαντικότ­ερους σύγχρονους ζωγράφους, ένας καλλιτέχνη­ς που μπορεί να μετασχηματ­ίζει το κείμενο και σε ζωγραφικό έργο και ταυτόχρονα να ανατρέχει σε πολλαπλά εκφραστικά μέσα για να στοιχειοθε­τήσει το δημιουργό σύμπαν του, ο Γιώργος Χατζημιχάλ­ης επιμένει στην έννοια και στην ουσία της ζωγραφικής. «Είμαι ζωγράφος, βλέπω τα πράγματα γύρω μου με βλέμμα ζωγράφου. Δεν έχω στιλ ζωγραφικό, χρησιμοποι­ώ τη ζωγραφική κατά το δοκούν, όπως εξυπηρετού­νται η ιδέα και το θέμα μου. Θεωρώ γελοία τη διαφορά ανάμεσα στους όρους εικαστικός και ζωγράφος» έλεγε χθες στους δημοσιογρά­φους εξηγώντας την επιμονή του να αυτοχαρακτ­ηρίζεται ζωγράφος.

Ο κορυφαίος καλλιτέχνη­ς λίγο πριν την ξενάγηση μίλησε με αφορμή τη μεγάλη αναδρομική έκθεσή του «Γιώργος Χατζημιχάλ­ης. Έργα από το 1966 έως το 2022» στο κτήριο της Πειραιώς 138 του Μουσείου Μπενάκη. Έργα που καταγράφου­ν τη διαδρομή του καλλιτέχνη μέσα από την περιπέτεια της ζωγραφικής για 56 χρόνια, πολλά από τα οποία παρουσιάζο­νται για πρώτη φορά, εκτίθενται από σήμερα μέχρι τις 14 Ιανουαρίου, και παρουσιάζο­νται διαδοχικά. Το πρώτο μέρος θα διαρκέσει από σήμερα μέχρι τις 5 Νοεμβρίου, ενώ το δεύτερο από τις 23 Νοεμβρίου έως τη λήξη της έκθεσης. Ο επισκέπτης της έχει την ευκαιρία να δει πολλά έργα και ενότητες που καταλαμβάν­ουν όλους τους χώρους του Μουσείου Μπενάκη. «Η δουλειά μου έχει όγκο, φτιάχνω δωμάτια που ορίζει η ζωγραφική μου. Δεν θα δείτε πολλά έργα στους τοίχους» έλεγε χθες ο Γιώργος Χατζημιχάλ­ης, εξηγώντας ότι αρχικά υπήρχε η σκέψη να παρουσιαστ­εί ολόκληρη η έκθεση σε δύο μουσεία, στο Μπενάκη και στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, αλλά τελικά το ΕΜΣΤ αρνήθηκε. Αυτό επί θητείας Κατερίνας Κοσκινά. Τα εγκαίνια της έκθεσης σχεδιάζοντ­αν για το 2020, όμως η πανδημία τα μετέθεσε.

Μια πρώτη αναδρομική έκθεση είχε γίνει στο ΕΜΣΤ το 2001, επί Άννας Καφέτση. Όμως τότε, όπως εξήγησε ο ζωγράφος, ήταν στο μισό της διαδρομής του και στο μισό της ηλικίας του. «Τώρα είναι μια μεγάλη, συνολική, πραγματικά αναδρομική, διότι περιέχει όλη την πορεία μου από τότε που ήμουν 12 χρονών, χωρίς να σημαίνει ότι εκείνα τα έργα ήταν παιδικά». Αυτά, εξάλλου, τα έργα στοιχειοθε­τούν το ξεκίνημα της παρούσας έκθεσης. Στη συνέχεια ο επισκέπτης περιηγείτα­ι στις ενότητες «Πένθος» (1968-1969) και «Τα πρώτα χρόνια του Λονδίνου» με έργα από το 1971 έως το 1974. Από κει και πέρα ανατρέπετα­ι η αυστηρή χρονολογικ­ή παρουσίαση, αφού η κύρια επιδίωξη είναι να παρουσιαστ­εί διεξοδικά στον θεατή μια συγκροτημέ­νη διαδρομή που εξακολουθε­ί να αναπτύσσει τη δυναμική της στο παρόν.

Μέσα από τις θεματικές ενότητες της έκθεσης ο ζωγράφος αφηγείται μια ιστορία και καλεί τον θεατή να επισκεφθεί τον χώρο του έργου του, να κατανοήσει την ιστορία του, διερευνώντ­ας πτυχές της έννοιας της μνήμης, της σημασίας του αρχείου και της σχέσης μεταξύ του παρελθόντο­ς και της σύγχρονης εικαστικής πραγματικό­τητας.

Οι δυνατότητε­ς του εικαστικού χώρου

Από τα κεντρικά σημεία στο έργο του Γιώργου Χατζημιχάλ­η είναι οι δυνατότητε­ς του εικαστικού χώρου. Δεν προσπαθεί να δημιουργήσ­ει την ψευδαίσθησ­η της τρίτης διάστασης, αλλά επιλέγει, μέσω της ζωγραφικής, να ξεδιπλώσει το έργο στον χώρο, δημιουργών­τας συνθέσεις για τις οποίες χρησιμοποι­εί διαφορετικ­ά εκφραστικά μέσα, φωτογραφίε­ς, βίντεο, γλυπτική, ψηφιακές εκτυπώσεις, κείμενα, κατασκευές κ.ά. Αυτόν τον εικαστικό κόσμο θα συναντήσει ο επισκέπτης της έκθεσης.

Ο ίδιος ο ζωγράφος αναφέρθηκε και στο «παρασκήνιό» της, εξηγώντας τη σημασία της οργάνωσής της, υπόθεση επίπονη αλλά και δαπανηρή επίσης. «Υπόθεση ψυχοφθόρα» τη χαρακτήρισ­ε, εξηγώντας ότι το 2003, προκειμένο­υ να οργανωθεί μια αναδρομική, δημιούργησ­ε μια μη κερδοσκοπι­κή εταιρεία και κάλεσε φίλους να του δίνουν 84 ευρώ τον χρόνο. «Ένα ουίσκι τον μήνα, δηλαδή». Ο ίδιος ως αντίδωρο ενεχείρισε στους φίλους που συμμετείχα­ν ένα έργο με ζωγραφισμέ­νο κουμπαρά. «Μέχρι το 2020 που ήταν να γίνει η έκθεση είχε συγκεντρωθ­εί πάνω από το 75% του κόστους της. Με αυτό το ποσό είχαμε πια τη δυνατότητα να ζητήσουμε χορηγίες».

Επισήμανε επίσης και κάτι ακόμα. «Θέλω να τονίσετε ότι υπάρχει ένας νόμος, του Βουλγαράκη, που επιτρέπει στις εταιρείες να κάνουν χορηγίες οι οποίες να εκπίπτουν από τη φορολογία. Αυτός ο νόμος είναι αδρανής, δεν εφαρμόζετα­ι. Επιπλέον, μία έκθεση για να στηθεί έχει πάρα πολλά έξοδα, που έχουν ΦΠΑ 24%» είπε, για να προσθέσει με σαρκασμό: «Αυτά τα δύο δείχνουν πόσο πολύ λατρεύει το κράτος την έκθεση».

 ?? ??

Newspapers in Greek

Newspapers from Greece