Αλλάζει ο νόμος περί ευθύνης υπουργών

Οι προτάσεις της κυβέρνησης για τον νέο συνταγματικό χάρτη της χώρας

Documento - - ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΉΑΝΑΘΕΏΡΗΣΗ - Δημήτρης Χατζηνικόλας

Εν συντομία

Οι πρωθυπουργικές εξαγγελίες για τη συνταγματική αναθεώρηση προκάλεσαν μεγάλη συζήτηση γύρω από μια σειρά ερωτημάτων, όπως γιατί τώρα, ποια άρθρα, αν είναι αυτοσκοπός η συναίνεση και αν η όλη διαδικασία θα στεφθεί με επιτυχία ή όχι. Το Documento επιχειρεί να απαντήσει σε όλα τα ερωτήματα.

Γιατί ενδιαφέρει

Η αναθεώρηση του συνταγματικού χάρτη της χώρας είναι –ή θα έπρεπε να είναι– κατά βάση συναινετική διαδικασία.

Εντός της ερχόμενης εβδομάδας εκκινεί και επίσημα η διαδικασία αναθεώρησης του συντάγματος μετά την κατάθεση στη Βουλή της σχετικής πρότασης από την κυβερνητική πλειοψηφία το μεσημέρι της περασμένης Παρασκευής. Ενός χάρτη που η βάση του είναι το σύνταγμα του 1975, το οποίο έχει αναθεωρηθεί τέσσερις φορές μέχρι σήμερα, με τελευταία το 2008, όταν από τα 38 συνολικά προς αναθεώρηση άρθρα αναθεωρήθηκαν τελικά μόνο τέσσερα. Η διαδικασία, σύμφωνα με έμπειρο περί τα κοινοβουλευτικά στέλεχος του κυβερνώντος κόμματος, αναμένεται να ολοκληρωθεί με τις σχετικές ψηφοφορίες στη Βουλή τον ερχόμενο Φεβρουάριο, όταν –όπως όλα δείχνουν– θα έρθει στη Βουλή και η συμφωνία των Πρεσπών η οποία, αν όχι σε απόλυτο, σε μεγάλο βαθμό θα καθορίσει και την ημερομηνία των εκλογών.

Για την ώρα η πρωτοβουλία του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα, παρά την ακραία μερικές φορές ρητορική, κυρίως εκ μέρους της αξιωματικής αντιπολίτευσης, κατόρθωσε να φέρει όλα τα κόμματα στο τραπέζι του διαλόγου. Αν μη τι άλλο για να καταθέσουν τις προτάσεις τους, να τοποθετηθούν επί των προτάσεων των αντιπάλων τους και να συμμετάσχουν στις σχετικές ψηφοφορίες.

«Αν όχι τώρα, πότε;»

Το βασικό επιχείρημα των κομμάτων της αντιπολίτευσης είναι ότι η κυβέρνηση επιχειρεί έναν προεκλογικό ελιγμό, εντάσσει δηλαδή ένα τόσο σοβαρό θέμα στους μικροπολιτικούς της σχεδιασμούς ενόψει εκλογών. Η κυβέρνηση απαντά «αν όχι τώρα, πότε;» και προτάσσει την αναγκαιότητα της αναθεώρησης του περίφημου άρθρου 86, δηλαδή του νόμου περί ευθύνης υπουργών. Το εν λόγω άρθρο κατά πολλούς θα αποτελέσει την κινητήρια δύναμη μιας συναινετικής διαδικασίας, αν τελικά φτάσουμε σε αυτήν. Ωστόσο εντός της ΝΔ ακούγονται και ακραίες φωνές, όπως ότι το άρθρο δεν χρειάζεται αναθεώρηση και αρκεί ο 3691 του 2008 που καθιστά διαρκές έγκλημα το ξέπλυμα μαύρου χρήματος.

Συνολικά για την κυβερνητική πρωτοβουλία η ΝΔ αρχικά «κρύφτηκε» πίσω από την πάγια θέση της για αναθεώρηση του άρθρου 16 με το οποίο ο νομοθέτης απαγορεύει την ίδρυση ιδιωτικών ΑΕΙ, γνωρίζοντας ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν πρόκειται να το δεχτεί. Στάση που μετέβαλε, υπό τον φόβο του κινδύνου να παραμείνει ως έχει ο νόμος περί ευθύνης υπουργών, ζητώντας αυτήν τη φορά από την κυβέρνηση να κατατεθούν αμφότερες οι προτάσεις των δύο κομμάτων, να ψηφιστούν με πλειοψηφία 3/5, ήτοι 180 βουλευτές, και η επόμενη κυβέρνηση, δηλαδή επί της ουσίας οι εκλογείς, να επιλέξει με απλή πλειοψηφία ποια άρθρα θα αναθεωρηθούν.

Ωστόσο η πρόταση είναι διάτρητη ηθικά και για μερικούς και νομικά αφού καθιστά την αλλαγή του καταστατικού χάρτη της χώρας, ο οποίος αφορά το σύνολο των πολιτών, αποκλειστικό προνόμιο των ψηφοφόρων της επόμενης κυβέρνησης, όποια κι αν είναι αυτή.

Βάση για διάλογο

Πέρα από την απουσία κάθε προσπάθειας συναίνεσης, η πρόταση της ΝΔ παραγνωρίζει ότι ο/η ψηφοφόρος προσέρχεται στις κάλπες για να εκλέξει κυβέρνηση και κυβερνητικό πρόγραμμα και όχι για να επιλέξει τα υπό αναθεώρηση ή μη άρθρα, καθιστώντας το σύνταγμα όμηρο της πλειοψηφίας τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Για το διαδικαστικό αξίζει να σημειωθεί ότι η ΝΔ κατά τη διάρκεια της σχετικής διαδικασίας μπορεί να προτείνει άρθρα προς αναθεώρηση στην επιτροπή που θα συγκροτηθεί, αφού διαθέτει τον αριθμό των 50 βουλευτών που προβλέπει ο νομοθέτης.

Το οξύμωρο είναι πως αν διαβάσει κανείς τις θέσεις των κομμάτων και κυρίως αν ακούσει τη ρητορική

Η κυβέρνηση προτείνει επίσης ο πρωθυπουργός να είναι απαραιτήτως αιρετός

των στελεχών τους θα διαπιστώσει ότι υπάρχει έδαφος για συναινετική πρόταση σε μια σειρά από άρθρα.

Εν αναμονή των προτάσεων της ΝΔ, μεθαύριο Τρίτη, η αρχή μπορεί να γίνει με το περίφημο άρθρο 86 (νόμος περί ευθύνης υπουργών) το οποίο όλα τα κόμματα υποστηρίζουν ότι χρήζει αναθεώρησης, ώστε η έρευνα και η απόδοση τυχών ποινικών ευθυνών πολιτικών προσώπων να επιστρέψουν στον φυσικό τους χώρο, στη Δικαιοσύνη, και όχι να είναι υπόθεση της Βουλής, όπου κατά γενική ομολογία η σύσταση επιτροπών λειτούργησε σαν πλυντήριο των όποιων ευθυνών.

Ο πρωθυπουργός στην τοποθέτησή του στην κοινοβουλευτική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ είπε πως «ο περιβόητος νόμος για την ευθύνη των υπουργών και το άρθρο 86 αποτελούν τη θεσμική κατοχύρωση της ασυδοσίας και της ατιμωρησίας». Από την πλευρά του ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δηλώσει ότι για τους βουλευτές το ακαταδίωκτο «πρέπει να αφορά αποκλειστικά αδικήματα που τελέστηκαν κατά την άσκηση των καθηκόντων τους και να ενεργοποιείται μόνο έπειτα από αίτηση του ίδιου του βουλευτή του οποίου

ζητείται η δίωξη» και παράλληλα να καταργηθεί η αποσβεστική προθεσμία για την άσκηση της αρμοδιότητας παραπομπής από τη Βουλή, η οποία θα πρέπει να αποφασίζεται, θετικά ή αρνητικά, από διευρυμένο δικαστικό συμβούλιο αποτελούμενο από υψηλόβαθμους δικαστικούς λειτουργούς.

Τέλος, το ΚΙΝΑΛ έχει δηλώσει ότι θα ψηφίσει οπωσδήποτε την αναθεώρηση του άρθρου 86.

Η εκλογή του ΠτΔ

Η αποσύνδεση της εκλογής προέδρου της Δημοκρατίας από τη διάλυση της Βουλής είναι ένα ακόμη θέμα επί του οποίου μπορούν να αναζητηθούν ευρύτερες συγκλίσεις στην επιτροπή που θα συσταθεί.

Η κυβερνητική πρόταση προτείνει τη διενέργεια μιας τελευταίας ψηφοφορίας που θα απαιτεί 151 βουλευτές (εφόσον έχουν αποβεί άκαρπες οι ψηφοφορίες που απαιτούν 200 και 180) και τη διεξαγωγή μίας ψηφοφορίας ανά μήνα και για ένα εξάμηνο μέχρι να καταστεί εφικτή η εν λόγω πλειοψηφία των 180 βουλευτών. Σε αυτό το διάστημα ΠτΔ θα παραμένει ο ίδιος, ενώ αν και τότε δεν εκλεγεί, ο λαός θα κληθεί να επιλέξει μεταξύ των δύο πρώτων υποψηφίων στην τελευταία άγονη ψηφοφορία της Βουλής. Στην κυβέρνηση δεν υπάρχει κάποια σκέψη για αλλαγή των αρμοδιοτήτων του προέδρου.

Η ΝΔ εκφράζει επιφυλάξεις και στέκεται στο 2014, όταν με αφορμή την αδυναμία εκλογής ΠτΔ η χώρα οδηγήθηκε σε εκλογές τις οποίες και έχασε η ίδια, ωστόσο με το μυαλό της στην επόμενη εκλογή ΠτΔ το 2020 προτείνει τη διασφάλιση της προβλεπόμενης από το σύνταγμα θητείας της Βουλής με κατάργηση της δυνατότητας προσχηματικών πολιτικών ελιγμών που κατατείνουν στην πρόωρη διάλυσή της με επίκληση εθνικού θέματος ή λόγω αδυναμίας εκλογής ΠτΔ. Γι’ αυτό και έχει προτείνει πενταετή θητεία της Βουλής και επέκταση των αρμοδιοτήτων του ΠτΔ χωρίς να αλλάζει ο τρόπος εκλογής του και χωρίς η εκλογή του να σχετίζεται με τη διάλυση της Βουλής. Πεδίο τουλάχιστον προβληματισμού μπορεί να αποτελέσει για τα κόμματα και το άρθρο 110, το οποίο ορίζει ποια άρθρα μπορούν να αναθεωρηθούν και ποια όχι, με τη ΝΔ να συναινεί στην αναθεώρησή του.

Στο προαύλιο της Βουλής ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας παρουσίασε σε ειδική εκδήλωση τις προτάσεις για τη συνταγματική αναθεώρηση τον Ιούλιο του 2016

Newspapers in Greek

Newspapers from Greece

© PressReader. All rights reserved.