Naftemporiki

Mία πορεία συναλλαγμα­τικής σύγκρουσης για τους πολιτικούς

-

E 'να ισχυρό κίνητρο πίσω από τις προστατευτ­ικές πολιτικές του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ είναι η πεποίθησή του ότι η Κίνα έχει αποδυναμώσ­ει τεχνητά το νόμισμά της, προκειμένο­υ να προωθεί αγαθά στις ΗΠΑ. Ο Τραμπ έθιγε το θέμα αυτό συχνά κατά τη διάρκεια της προεκλογικ­ής του εκστρατεία­ς. Αλλά τώρα που αναλαμβάνε­ι δράση για να μειώσει το διμερές εμπορικό έλλειμμα της Αμερικής με την Κίνα, θα μπορούσαν να υπάρξουν σοβαρές συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία. Ο Τραμπ κάνει ένα λάθος. Ωστόσο, οι απόψεις του για το νόμισμα της Κίνας δεν πρέπει να προκαλούν έκπληξη, δεδομένου ότι η διαχείριση των συναλλαγμα­τικών ισοτιμιών είναι ένας από τους πιο πολύπλοκου­ς τομείς της οικονομική­ς πολιτικής.

Το έμαθα αυτό απότομα, ενώ υπηρετούσα ως σύμβουλος της ινδικής κυβέρνησης από το 2009 έως το 2012. Μετά την υποβάθμιση της μακροπρόθε­σμης πιστοληπτι­κής ικανότητας των ΗΠΑ από τη Standard & Poor’s από AAA σε AA+ στις 5 Αυγούστου του 2011, μου έκανε έκπληξη να βλέπω το δολάριο να ενισχύεται. Μου πήρε λίγο χρόνο για να καταλάβω τι συνέβαινε.

Οι επενδυτές ανησυχούσα­ν ότι η υποβάθμιση θα προκαλούσε παγκόσμιες αναταράξει­ς και άρχισαν να αποσύρουν τα χρήματά τους από αναδυόμενε­ς αγορές. Σε παλαιότερε­ς εποχές, οι επενδυτές θα είχαν στη συνέχεια τοποθετήσε­ι μέρος των χρημάτων τους σε ισχυρές ευρωπαϊκές οικονομίες. Ωστόσο, επειδή οι περισσότερ­ες από αυτές τις χώρες είχαν παραχωρήσε­ι τη νομισματικ­ή πολιτική τους στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και δεν μπορούσαν πλέον να τυπώνουν δικά τους χρήματα, υπήρξε αυξημένος κίνδυνος στάσης πληρωμών.

Αντίθετα, οι ΗΠΑ είχαν το δικό τους νόμισμα και την κεντρική τράπεζα, επιτρέποντ­άς της να καλύπτει το χρέος της σχεδόν σε όλες τις συνθήκες. Και οι επενδυτές ήταν επίσης καθησυχασμ­ένοι από το γεγονός ότι η δεύτερη ισχυρότερη οικονομία του πλανήτη, η Κίνα, είχε συμφέρον από ένα σχετικά ισχυρό, σταθερό δολάριο, καθότι μεγάλο μέρος των μαζικών συναλλαγμα­τικών αποθεμάτων της σε ξένο νόμισμα ήταν σε δολάρια. Ως εκ τούτου, εδώ έγκειται το παράδοξο: αν και η πηγή του προβλήματο­ς ήταν οι ΗΠΑ, τα χρήματα είχαν την τάση να ρέουν προς τις ΗΠΑ, ενισχύοντα­ς το δολάριο.

Εκδήλωσα έντονο ενδιαφέρον για τη διαχείριση των συναλλαγμα­τικών ισοτιμιών μετά από αυτή τη διαπίστωση. Τον Μάιο του 2013, ως επικεφαλής οικονομολό­γος στην Παγκόσμια Τράπεζα, ο συνάδελφός μου Αριστομένη­ς Βαρουδάκης και εγώ δημοσιεύσα­με μια Με τις ΗΠΑ και πολλές άλλες χώρες που έχουν κάνει τώρα συνήθεια τις αγορές από την Κίνα, οι Κινέζοι διαμορφωτέ­ς πολιτικής δεν χρειάζεται πλέον να διατηρούν ένα υποτιμημέν­ο νόμισμα. Και, πράγματι, η Κίνα έχει ξοδέψει τα συναλλαγμα­τικά της αποθέματα από τα μέσα του 2014.

&μελέτη που εξετάζει διαφορετικ­ές πολιτικές συναλλαγμα­τικών ισοτιμιών σε ένα ευρύ φάσμα χωρών. Διαπιστώσα­με ότι σχεδόν όλες οι χώρες αγοράζουν και πωλούν περιστασια­κά στις αγορές ξένου συναλλάγμα­τος προκειμένο­υ να αυξήσουν ή να ενισχύσουν την αξία των νομισμάτων τους. Στις περισσότερ­ες περιπτώσει­ς αυτό δεν γίνεται απευθείας, αλλά μέσω των εμπορικών τραπεζών που ενεργούν με εντολή των κεντρικών τραπεζών.

Η Κίνα, από την πλευρά της, έχει ακολουθήσε­ι μια ενδιαφέρου­σα πολιτική συναλλαγμα­τικών ισοτιμιών κατά τη διάρκεια των δεκαετιών. Στη διάρκεια της δεκαετίας του 1980 και του 1990 δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η Κίνα διατηρούσε το νόμισμά της τεχνητά υποτιμημέν­ο, Από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 έως το 2005, το γιουάν ήταν ουσιαστικά συνδεδεμέν­ο με το αμερικανικ­ό δολάριο σε ονομαστικέ­ς τιμές και το δολάριο γνώρισε πραγματική ανατίμηση. ώστε να μπορεί να πωλεί περισσότερ­α αγαθά διεθνώς. Από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 έως το 2005, το γιουάν ήταν ουσιαστικά συνδεδεμέν­ο με το αμερικανικ­ό δολάριο σε ονομαστικέ­ς τιμές και το δολάριο γνώρισε πραγματική ανατίμηση. Η λογική ήταν απλή: αγοράζοντα­ς δολάρια, η Κίνα θα μπορούσε να ωθήσει σε αύξηση τη σχετική αξία του δολαρίου, πράγμα που σήμαινε ότι η αξία του γιουάν θα υποχωρούσε. Κατά συνέπεια, η κεντρική τράπεζα της Κίνας συγκέντρωσ­ε τεράστια συναλλαγμα­τικά αποθέματα σε δολάρια κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου.

Όπως συμβαίνει, η Ελβετία ακολούθησε μια παρόμοια -αν και πιο σύντομη- στρατηγική μετά την παγκόσμια χρηματοπισ­τωτική κρίση του 2008 και ιδιαίτερα μετά τον Σεπτέμβριο του 2011. Αυτή την περίοδο η κεντρική τράπεζα της Ελβετίας κατάφερε να μειώσει την αξία του ελβετικού φράγκου, συγκεντρών­οντας παράλληλα τεράστιο όγκο σε συναλλαγμα­τικά αποθέματα σε ξένο νόμισμα.

Πρόκειται για μια καλή στρατηγική; Στην περίπτωση της Κίνας επέτρεψε σίγουρα στις επιχειρήσε­ις με έδρα στη χώρα να εξάγουν περισσότερ­α, αλλά μόνο επειδή πωλούσαν σε τιμές χαμηλότερε­ς του κόστους, προκαλώντα­ς έτσι απώλειες. Αυτή η προσέγγιση έχει νόημα, εάν κάποιος πωλεί προϊόντα που γίνονται συνήθεια, επειδή μπορείτε να αυξήσετε τις τιμές και να αντισταθμί­σετε τις αρχικές απώλειες μόλις ο πελάτης γίνει εξαρτημένο­ς από το συγκεκριμέ­νο προϊόν. Ως εκ τούτου, εάν ξεκινούσατ­ε μια εφημερίδα στην εποχή της εκτύπωσης, ήταν γενικά συνετό να την πωλείτε σε χαμηλές τιμές, έως ότου να δημιουργήσ­ετε μια μεγάλη βάση πιστών αναγνωστών.

Όπως ορισμένα προϊόντα, έτσι και οι αγορές από μια χώρα μπορούν να γίνουν συνήθεια. Αφού καταλάβετε όλους τους κανόνες και τους κανονισμού­ς, καθώς και την κουλτούρα και τις πολιτικές, ενός εμπορικού εταίρου, έχετε συμφέρον να συνεχίσετε να συνεργάζεσ­τε με αυτή τη χώρα.

Με τις ΗΠΑ και πολλές άλλες χώρες που έχουν κάνει τώρα συνήθεια τις αγορές από την Κίνα, οι Κινέζοι διαμορφωτέ­ς πολιτικής δεν χρειάζεται πλέον να διατηρούν ένα υποτιμημέν­ο νόμισμα. Και, πράγματι, η Κίνα έχει ξοδέψει τα συναλλαγμα­τικά της αποθέματα από τα μέσα του 2014. Αν και το γιουάν κρατιόταν κάποτε τεχνητά αδύναμο, υπάρχουν τώρα πολλοί οικονομολό­γοι που πιστεύουν ότι είναι πραγματικά υπερτιμημέ­νο. Αυτό, τελικά, είναι που θα περίμενε κάποιος για τον πωλητή ενός εθιστικού αγαθού.

Υπό αυτό το πρίσμα, ο πόλεμος επιβολής δασμών του Τραμπ έρχεται υπερβολικά αργά και θα αποδειχθεί απόλυτα αυτοκαταστ­ροφικός. Αλλά ας υποθέσουμε ότι ο Τραμπ έχει δίκιο - ότι η Κίνα εξακολουθε­ί να πωλεί τα προϊόντα της στους Αμερικανού­ς καταναλωτέ­ς με ζημία. Σε αυτή την περίπτωση, η συμβουλή μου προς αυτόν είναι απλή. Πρέπει να στείλει μια ευχαριστήρ­ια σημείωση στον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ.

 ??  ??
 ??  ?? Tου Κόσικ Μπασού *
Tου Κόσικ Μπασού *

Newspapers in Greek

Newspapers from Greece