Fréttablaðið - Serblod

Háta­ekn­ispít­ali fyr­ir forn­minj­ar

Mar­grét Hall­gríms­dótt­ir þjóð­minja­vörð­ur hvet­ur fjöl­skyld­ur til að koma sem oft­ast sam­an í Þjóð­minja­safn­ið, til að grúska, leika og njóta. Safn­ið er til­nefnt til Ís­lensku safna­verð­laun­anna.

-

Ég segi stund­um að varð­veislu­og rann­sóknamið­stöð Þjóð­minja­safns­ins sé eins og háta­ekni­sjúkra­hús fyr­ir þjóð­minj­ar, þar sem þarf að vera taekni­lega rétt að­staða til að tryggja varð­veislu við­kvaemra minja, með góðu að­gengi til rann­sókna og þver­vís­inda­legr­ar sam­vinnu. Þar þarf að vera gjörgaeslu­deild fyr­ir við­kvaem­ustu minjarn­ar, rönt­gen, rann­sókna­stofa til for­vörslu, kael­ir og fryst­ir, og loft­stýrð rými fyr­ir mis­mun­andi minj­ar úr ólík­um efn­um, því suma gripi þarf að með­höndla sér­stak­lega og veita ákveðna með­ferð, sér­stak­lega forn­gripi sem finn­ast við upp­gröft og koma upp úr jörð­inni. Þannig er­um við með sjö rými fyr­ir mis­mun­andi minj­ar; sum­ar þurfa að vera í þurru og aðr­ar röku lofts­lagi, flest­ar í hár­ná­kvaemu hita­stigi og sér­haefð­ir starfs­menn með­höndla grip­ina á við­eig­andi hátt,“seg­ir Mar­grét Hall­gríms­dótt­ir þjóð­minja­vörð­ur.

Þjóð­minja­safn Ís­lands er til­nefnt til Ís­lensku safna­verð­laun­anna fyr­ir varð­veislu- og rann­sóknamið­stöð­ina, sem og út­gáfu vef­rits­ins Hand­bók um varð­veislu safn­kosts.

„Þetta er mik­ilvaeg­ur áfangi fyr­ir Þjóð­minja­safn­ið, sem er höf­uðsafn á sviði menn­ing­ar­minja og aetl­að að vera leið­andi fyr­ir safn­astarf um allt land á sínu sviði. Marg­ir hafa lagt hönd á plóg og reynsla og þekk­ing starfs­manna Þjóð­minja­safns ver­ið grund­völl­ur ár­ang­urs. Það má segja að Þjóð­minja­safn­ið sé fyrsta safn­ið sem kem­ur öll­um sín­um safn­kosti í ör­ugga höfn, við kjör­að­sta­eð­ur. Með því setj­um við ný við­mið í safn­a­starfi á Íslandi, ekki bara fyr­ir okk­ur sem störf­um á Þjóð­minja­safn­inu, held­ur mála­flokk­inn í heild og er­um að baeta starfs­að­stöðu fyr­ir starfs­fólk, fra­eði­menn, nem­end­ur, forn­leifa­fra­eð­inga og aðra, sem þurfa að leita í þeim heim­ilda­brunni sem safn­kost­ur­inn er,“út­skýr­ir Mar­grét.

Í um­sókn val­nefnd­ar seg­ir að „varð­veislu- og rann­sóknamið­stöð Þjóð­minja­safns Ís­lands, ásamt Hand­bók um varð­veislu safn­kosts, sé mik­ilvaegt fram­lag til minja­vernd­ar á landsvísu. Samstarf og miðl­un þekk­ing­ar er þýð­ing­ar­mik­ið og sú sér­haefða að­staða sem sköp­uð hef­ur ver­ið fyr­ir varð­veislu ómet­an­legra minja er til fyr­ir­mynd­ar og ís­lensku safn­a­starfi til fram­drátt­ar.“

Mar­grét seg­ir ára­tuga vinnu liggja að baki mið­stöð­inni, sem var

Við eig­um að koma í söfn til að njóta og hafa gam­an en ekki með því hug­ar­fari að aetla að laera Ís­lands­sög­una frá a til ö og nýta heim­sókn­ina í botn. Kom­um frek­ar aft­ur og aft­ur til að fara í ferða­lag um sög­una.

vígð 5. des­em­ber í fyrra.

„Heim­ilda­brunn­ur Þjóð­minja­safns­ins hef­ur orð­ið til á hálfri ann­arri öld, enda stofn­að 1863. Við leggj­um ríka áherslu á sam­vinnu við önn­ur söfn og bú­um nú í hag­inn, með að­stöðu til að varð­veita all­an safn­kost og þjóð­minj­ar í vörslu Þjóð­minja­safns­ins; jarð­fundna gripi og muni sem hafa varð­veist frá land­námi til okk­ar tíma, Ljós­mynda­safn Ís­lands og 65 hús sem eru á ábyrgð Þjóð­minja­safns­ins um land allt.“

Kór­óna­veir­an nú skrá­sett

Á Safnadag­inn verð­ur Þjóð­minja­safn­ið op­ið og í dag verð­ur opn­uð sýn­ing um Vig­dísi Finn­boga­dótt­ur í til­efni 90 ára af­ma­el­is henn­ar.

„Við leggj­um mik­ið upp úr sýn­ing­um sem vekja fólk til um­hugs­un­ar, í stað þess að sýna bara eitt­hvað ,,flott". Við vekj­um at­hygli á hversu magn­að­ur braut­ryðj­andi og for­seti Vig­dís var, og langt á und­an sinni sam­tíð. Henn­ar leið­ar­ljós voru hlut­ir sem við leggj­um áherslu á í dag, sjálf­ba­er þró­un og sam­hengi manns og nátt­úru í for­tíð og fram­tíð. Já, og í samra­emi við heims­mark­mið­in sem við hugs­un um nú ,“upp­lýs­ir Mar­grét.

Önn­ur ný sýn­ing er afrakst­ur þrjá­tíu ára rann­sókn­ar frá Hofs­stöð­um í Mý­vatns­sveit, sem er í sam­starfi við Forn­leif­a­stofn­un Ís­lands.

„Hún sýn­ir merk­ar minj­ar um veislu­skála, svo fátt sé tal­ið. Þar hafa forn­leifa­fra­eð­ing­ar varp­að ljósi á líf land­náms­kon­unn­ar Sögu, en með því að greina hauskúpu henn­ar og bein komu vís­inda­menn með til­gátu um hvernig hún leit út í lif­anda lífi. Síð­ast, en ekki síst, vil ég nefna magn­aða ljós­mynda­sýn­ingu Gunn­ars Pét­urs­son­ar, listra­ena sýn á um­hverfi okk­ar og há­lendi á 20. öld og svo auð­vit­að Safna­hús­ið við Hverf­is­götu, þar sem er áhrifa­mik­il sýn­ing um okk­ar sjónra­ena menn­ing­ar­arf.“

Frítt er í Þjóð­minja­safn­ið fyr­ir börn upp að 18 ára og full­orðn­ir fá árskort fyr­ir 2000 krón­ur. Fjöl­skyld­ur geta kom­ið í safn­ið eins oft og fólk kýs fyr­ir einn að­göngu­miða fyr­ir full­orðna á ári.

„Það er frá­ba­er upp­lif­un fyr­ir fjöl­skyldu­fólk að koma í söfn, grúska sam­an og leyfa börn­un­um að fra­eð­ast því þau hafa svo mik­inn áhuga. Við eig­um að koma í söfn til að njóta og hafa gam­an en ekki með því hug­ar­fari að aetla að laera Ís­lands­sög­una frá a til ö og nýta heim­sókn­ina í botn. Kom­um frek­ar aft­ur og aft­ur til að rann­saka spenn­andi hluti, fara í ferða­lag um sög­una og púst­um svo á kaffi­hús­inu. Það er hollt, gott og gef­andi fyr­ir krakka að fara í rat­leiki um safn­ið og í Stof­una til að leika sér, fá hug­mynd­ir og kla­eða sig upp í gam­aldags föt. Ég held að við­horf margra breyt­ist eft­ir COVID 19; að fólk vilji vera sam­an og nota tím­ann vel. Þá er líka gott fyr­ir þá sem eru einmana að setj­ast nið­ur á safni og vera inn­an um fólk,“seg­ir Mar­grét á Þjóð­minja­safn­inu þar sem þessa dag­ana er unn­ið að heim­ilda­öfl­un um líf­ið á tím­um kór­óna­veirunn­ar með ljós­mynd­um og skrán­ingu frá­sagna al­menn­ings.

„Við finn­um til upp­lýs­ing­ar og jafn­vel gripi sem ein­kenna tíma­bil­ið og föng­um augna­blik­ið til að geta sett upp sýn­ing­ar síð­ar. Til að ná því þarf að skrá­setja and­rúms­loft­ið; auð­ar göt­ur, fólk að tala sam­an í gegn­um glugga og fólk á göngu sem vík­ur þeg­ar það maet­ir öðr­um. Það ger­um við á með­an ástand­ið er og réð­um til okk­ar þrjá ljós­mynd­ara í verk­ið ásamt því að biðja al­menn­ing að senda okk­ur frá­sagn­ir úr kóf­inu. Þa­er streyma inn í þjóð­hátta­safn­ið okk­ar.“

 ??  ?? Afrakst­ur 30 ára rann­sókn­ar frá Hofs­stöð­um í Mý­vatns­sveit sýn­ir merk­ar minj­ar og end­ur­gerð á land­náms­konu.
Afrakst­ur 30 ára rann­sókn­ar frá Hofs­stöð­um í Mý­vatns­sveit sýn­ir merk­ar minj­ar og end­ur­gerð á land­náms­konu.
 ??  ?? Í dag opn­ar glaesi­leg sýn­ing í til­efni af 90 ára af­ma­eli Vig­dís­ar for­seta.
Í dag opn­ar glaesi­leg sýn­ing í til­efni af 90 ára af­ma­eli Vig­dís­ar for­seta.
 ?? FRÉTTABLAЭIÐ/ERNIR ?? Mar­grét seg­ir söfn vilja fá fjöl­skyldu­fólk í heim­sókn til að fra­eða fróð­leiks­fús börn­in um sög­una.
FRÉTTABLAЭIÐ/ERNIR Mar­grét seg­ir söfn vilja fá fjöl­skyldu­fólk í heim­sókn til að fra­eða fróð­leiks­fús börn­in um sög­una.
 ??  ??

Newspapers in Icelandic

Newspapers from Iceland