Arð­sem­in veg­ur meira en um­svif fé­lags­ins

Fréttablaðið - Markadurinn - - Markaðurinn - Þor­steinn Frið­rik Hall­dórs­son tfh@fretta­bla­did.is

var í frjálsu falli og taekni­lega gjald­þrota að sögn Hann­es­ar en upp­safn­að tap fyr­ir skatta nam um 100 millj­ón­um dala á ár­un­um 2005 til og með 2008.

„Fyrsta verk­efn­ið var að koma Atlanta rétt­um meg­in við núll­ið og það tókst ár­ið 2009 en þá var efna­hags­reikn­ing­ur­inn orð­inn ansi veik­burða. Þess ut­an voru kröf­ur ut­an efna­hags­reikn­ings um 160 millj­ón­ir dala. Þá var ekki ann­að í stöð­unni en að ganga til viðra­eðna við kröfu­hafa og birgja um fjár­hags­lega end­ur­skipu­lagn­ingu sem hófst ár­ið 2010 og lauk á miðju ári 2011,“seg­ir Hann­es.

Skila­kostn­að­ur háði fé­lag­inu

Í fram­haldi af fjár­hags­legri end­ur­skipu­lagn­ingu var lögð lyk­i­láhersla á að byggja upp flug­flota fé­lags­ins. Fé­lag­ið hafði brennt sig á kostn­að­in­um og áhaett­unni sem fylg­ir því að leigja gaml­ar flug­vél­ar, en alls hef­ur yf­ir 40 flug­vél­um ver­ið skil­að frá því að Hann­es tók við fé­lag­inu. Hann seg­ir að það hafi kostað að með­al­tali um 100 millj­ón­ir króna að skila hverri vél.

„Fram­legð­in í rekstr­in­um er það lág að daem­ið geng­ur ekki upp. Því sett­um við stefn­una á að að reyna að eign­ast flug­flot­ann til að forð­ast sí­end­ur­tek­inn skila­kostn­að. Á þeim tíma var naer ómögu­legt fyr­ir fyr­ir­ta­ek­ið að fá lán og því fór­um við þá leið að gera fjár­mögn­un­ar­leigu­samn­inga sem fela í sér að við leigj­um vél­ina í ákveð­inn fjölda ára og eign­umst hana í lok tíma­bils­ins.“

Flug­flot­inn hef­ur ver­ið byggð­ur upp í gegn­um syst­ur­fé­lag­ið Nort­hern Air Atlanta var stofn­að sem leiguflug­fé­lag ár­ið 1986 af Arn­grími Jó­hanns­syni og Þóru Guð­munds­dótt­ur. Á tí­unda ára­tugn­um óx fé­lag­ið hratt og ár­ið 2002 eign­að­ist Magnús Þor­steins­son, við­skipta­fé­lagi Björgólfs­feðga, rétt rúm­an helm­ings­hlut í fé­lag­inu. Air Atlanta sam­ein­að­ist Ís­lands­flugi ár­ið 2005, og sama ár tók sa­mein­að fé­lag yf­ir Eim­skipa­fé­lag­ið og úr varð sam­steyp­an Avi­on Group. Ekki nema ári síð­ar ákvað Avi­on Group að selja flugrekst­ur­inn úr sam­steyp­unni í kjöl­far nið­ur­skurð­ar á flug­flot­an­um og rekstr­ar­erf­ið­leika. Hann­esi var sem for­stjóra fal­ið að selja flugrekst­ur­inn. Sölu­ferl­ið gekk ekki sem skyldi og í lok árs 2007 keyptu Hann­es og þrír stjórn­end­ur baeði Air Atlanta og Nort­hern Lig­hts

Lig­hts Leasing ehf. sem leig­ir flug­vél­arn­ar til Air Atlanta, en flot­inn sam­an­stend­ur nú af tólf Boeing 747-400-vél­um og einni Air­bus 340300-vél. Þetta fyr­ir­komu­lag hef­ur marg­vís­leg­an ábata í för með sér.

„Þeg­ar flug­vél­in er kom­in á ald­ur og við get­um ekki leigt hana út hjá Atlanta stöðv­ast leiguma­el­ir­inn og hún er seld á hra­kvirði inn í Atlanta þar sem hún er rif­in nið­ur í vara­hluti. Þetta þýð­ir að í stað­inn fyr­ir að greiða 100 millj­ón­ir króna í skila­kostn­að faer Atlanta hátt í tvö­falda þá upp­haeð í ávinn­ing. Þess­ar að­gerð­ir gera okk­ur kleift að auka arð­semi í áhaettu­söm­um rekstri,“seg­ir Hann­es og baet­ir við að sveigj­an­leik­inn í samn­ing­um á milli syst­ur­fé­lag­anna skipti máli. Leigu­samn­ing­ar Atlanta við við­skipta­vini séu stutt­ir og að­sta­eð­ur geti breyst á svip­stundu.

Með því að draga úr áhaettu og kostn­aði sem fylg­ir leigu­samn­ing­um hef­ur Atlanta náð að laekka leigu­kostn­að flug­véla úr 24 pró­sent­um af tekj­um nið­ur í 16 pró­sent á milli ár­anna 2015 og 2017. Þessi hagra­eð­ing hef­ur reynst fyr­ir­ta­ek­inu nauð­syn­leg til að vega upp á móti haekk­un inn­lends kostn­að­ar.

„Okk­ar við­skipta­mód­el geng­ur út á að halda eign­ar­haldi flug­vél­anna og flugrekstr­in­um að­skild­um. Með því fá­um við skýra og ein­falda mynd af flugrekstr­in­um og forð­umst þa­er freist­ing­ar að leysa skamm­tíma rekstr­ar­vanda­mál flug­fé­lags­ins með því að inn­leysa hagn­að af því að selja og leigja til baka flug­vél­ar eins og tíðk­ast víða hjá flug­fé­lög­um,“seg­ir Hann­es.

Air Atlanta og syst­ur­fé­lag þess áforma að end­ur­nýja flug­flot­ann á naestu ár­um. Ís­lenska leiguflug­fé­lag­ið í sterkri stöðu eft­ir margra ára end­ur­skipu­lagn­ingu og upp­bygg­ingu. Hann­es haett­ir sem for­stjóri og verð­ur stjórn­ar­formað­ur. Seg­ir stöðu flug­fé­laga þunga og að þau megi ekki við frek­ara launa­skriði eða ska­er­um.

Frakt­mark­að­ur­inn vakn­aði til lífs­ins

End­ur­nýj­un flug­flota Air Atlanta á naestu ár­um mið­ar að því að Boeing 777 taki við af Boeing 747. Ábat­inn sem fylg­ir því að skipta fyrr­nefndu flug­vél­ar­gerð­inni inn fyr­ir hina síð­ar­nefndu felst í minni eldsneyt­isog við­haldskostn­aði. Boeing 777 er fram­leidd í tveim­ur und­ir­gerð­um; 200 og 300.

„Boeing 777-300 er til­val­in til þess að taka við af 747-400 en Boeing 777-200 er að­eins minni og gaeti þess vegna opn­að nýja mark­aði fyr­ir Atlanta. Þess­ar flug­véla­teg­und­ir bjóða upp á sam­legðaráhrif vegna þess að þa­er krefjast sömu þjálf­un­ar og sömu vara­hluta. Við sjá­um spenn­andi taekifa­eri í þess­ari flug­véla­teg­und, en þa­er eru dýr­ar. Við verð­um að vera þol­in­móð og bíða eft­ir því að kaup- eða leigu­verð fari sam­an við við­skiptalík­an Atlanta,“seg­ir Hann­es. Hann nefn­ir að kaup­verð vél­ar af gerð­inni 777, jafn­vel þó að hún sé orð­in12 ára göm­ul geti num­ið yf­ir 60 millj­ón­um dala.

Sp­urð­ur um önn­ur vaxt­arta­ekifa­eri svar­ar Hann­es því að fé­lag­ið sjái taekifa­eri á frakt­mark­að­in­um. Betra efna­hags­ástand og jafn­vaegi

í fram­boði á frakt­vél­um hafi gla­ett frakt­mark­að­inn lífi eft­ir margra ára deyfð.

„Frakt­mark­að­ur­inn var í laegð í tíu ár en vakn­aði til lífs­ins fyr­ir rúmu ári. Það leiddi til þess að öll­um frakt­vél­um var sóp­að upp og í dag er ekki haegt að fá 747-400 frakt­vél. Við gaet­um í raun ver­ið með þrjár til fimm frakt­vél­ar í rekstr­in­um til við­bót­ar ef við fynd­um vél­ar til að leigja eða kaupa,“seg­ir Hann­es, en af þeim þrett­án flug­vél­um sem eru á sna­er­um Atlanta eru fimm not­að­ar til frakt­flutn­inga. Hin­ar átta eru far­þega­vél­ar sem sinna með­al ann­ars píla­gríma­flugi til múslimaríkja. „Píla­gríma­flug­ið hef­ur bor­ið okk­ur í gegn­um laegð­ina á frakt­mark­að­in­um. Við höf­um ver­ið á þess­um mark­aði í yf­ir 25 ár og er­um þar með mjög sterka stöðu og gott orð­spor.“

„Við höf­um að með­al­tali ver­ið með í kring­um 17 flug­vél­ar í rekstri á síð­ustu 12 ár­um, en þa­er eru þrett­án í dag. Þeg­ar þú ert kom­inn með fleiri en 20 vél­ar verð­ur stökk­breyt­ing á yf­ir­bygg­ing­unni og umstang­inu og áhaett­an eykst. Og ef vél­arn­ar eru aft­ur á móti faerri en 10 þá minnk­ar staerð­ar­hag­kvaemni. Við gaet­um auð­veld­lega baett við okk­ur tveim­ur eða þrem­ur vél­um án þess að auka mik­ið yf­ir­bygg­ing­una. Ga­eði og arð­semi eru mun verð­ma­et­ari en staerð­in í okk­ar aug­um.“

Hann­es Hilm­ars­son hef­ur gegnt stöðu for­stjóra Air Atlanta í tólf ár. Nú tek­ur hann við sem for­stjóri syst­ur­fé­lags­ins Nort­hern Lig­hts Leasing til að leiða end­ur­nýj­un á flot­an­um FRÉTTA­BLAЭIÐ/EYÞÓR

Newspapers in Icelandic

Newspapers from Iceland

© PressReader. All rights reserved.