Þrátt­að um vernd lög­að­ila gegn end­ur­tek­inni máls­með­ferð

Fréttablaðið - - FRÉTTIR - Joli@fretta­bla­did.is

til­kynn­ing­ar um kyn­ferð­is­brot bár­ust lög­regl­unni á höf­uð­borg­ar­svæð­inu í fyrra. vetn­is­bíl­ar eru nú í notk­un hér á landi. Þeir eru að mestu í notk­un hjá fyr­ir­tækj­um og stofn­un­um.

Deilt var um það í mál­flutn­ingi í Hæsta­rétti í vik­unni hvort lög­að­il­ar njóti vernd­ar ákvæð­is mann­rétt­inda­sátt­mála Evr­ópu (MSE) sem kveð­ur á um bann við end­ur­tek­inni máls­með­ferð.

Lengi hef­ur það tíðk­ast í ís­lensk­um rétti að refs­ing við skatta­laga­brot­um sé tvö­föld, það er ann­ars veg­ar sekt eða álag sem mönn­um er gert að greiða hjá skatta­yf­ir­völd­um og hins veg­ar rekst­ur saka­máls fyr­ir dóm­stól­um. Með tveim­ur dóm­um Mann­rétt­inda­dóm­stóls Evr­ópu (MDE), í fyrsta lagi í máli gegn Nor­egi ár­ið 2016 og öðru lagi í máli Jóns Ás­geirs Jó­hann­es­son­ar og Tryggva Jóns­son­ar, var því sleg­ið föstu að ákvæði MSE úti­lok­aði ekki að fjall­að væri um brot í tveim­ur að­skild­um mál­um að ákveðn­um skil­yrð­um full­nægð­um.

Síð­asta haust kvað Hæstirétt­ur upp dóm þar sem kveð­ið var á um hvaða skil­yrði þyrftu að vera upp­fyllt til að slíkt væri heim­ilt. Síð­an þá hafa ver­ið kveðn­ir upp dóm­ar og frá­vís­unar­úrskurð­ir í hér­aði og Lands­rétti á grund­velli þess dóms.

Mál­ið sem flutt var í Hæsta­rétti í vik­unni er slíkt mál. Í Lands­rétti í maí var kveð­inn upp dóm­ur í máli ákæru­valds­ins gegn fjór­um fé­lög­um og fram­kvæmda­stjóra þeirra en virð­is­auka­skatt­skýrsl­um fyr­ir ár­ið 2011 var ekki skil­að af þeirra hálfu. Nið­ur­staða Lands­rétt­ar var sú að þætti fé­lag­anna fjög­urra var vís­að frá dómi vegna end­ur­tek­inn­ar máls­með­ferð­ar í and­stöðu við MSE. Fram­kvæmda­stjór­inn var dæmd­ur í átta mán­aða fang­elsi og til greiðslu 16,4 millj­óna sekt­ar þar sem þátt­ur hans hafði ekki ver­ið til skoð­un­ar á stjórn­sýslu­stigi.

Rík­issak­sókn­ari sótti um kæru- verð­ur ný­skrán­ingu bens­ín- og dísil­bíla hætt sam­kvæmt að­gerða­áætl­un stjórn­valda í lofts­lags­mál­um. leyfi til Hæsta­rétt­ar til að fá frá­vís­un­ina end­ur­skoð­aða. Er sú krafa byggð á tvenns kon­ar rök­um. Ann­ars veg­ar á því að í þessu máli sé um virð­is­auka­skatt að ræða en ekki tekju­skatt líkt og í dómi Hæsta­rétt­ar frá síð­asta hausti. Í lög­um um tekju­skatt sé veitt heim­ild til að leggja álag á skatt­stofn sé ekki tal­ið fram inn­an til­skil­ins frests eða ef ann­mark­ar eru á skatt­fram­tali. Fram­kvæmd­in í virð­is­auka­skatts­mál­um sé allt öðru­vísi. Þar legg­ist eitt pró­sent álag á fyr­ir hvern dag sem skil drag­ast, þó að há­marki tíu pró­sent.

„Það álag er lagt sjálf­krafa á af tölvu og því kem­ur í raun

millj­arða króna af­gang­ur verð­ur af rekstri rík­is­sjóðs á næsta ári sam­kvæmt fjár­laga­frum­varp­inu sem kynnt var í vik­unni. tonn tæp var fiskafli ís­lenskra skipa í ág­úst eða 13 pró­sent­um minni en í ág­úst 2017. Heild­arafli á 12 mán­aða tíma­bili frá sept­em­ber 2017 til ág­úst 2018 var rúm­lega 1.389 þús­und tonn sem er 5 pró­senta sam­drátt­ur mið­að við sama tíma­bil ári fyrr.

Lög­að­il­ar geta illa aumk­að sér yf­ir end­ur­tek­inni máls­með­ferð í skatta­mál­um, seg­ir vara­rík­is­sak­sókn­ari. Mál­flutn­ing­ur um hvort þeir njóti vernd­ar ákvæð­is mann­rétt­inda­sátt­mála Evr­ópu um bann við slíku fór fram í Hæsta­rétti í vik­unni. Verj­andi tel­ur óum­deilt að grein­in nái líka yf­ir máls­með­ferð í til­felli fé­laga.

ekki til ákvörð­un­ar þar um,“sagði Helgi Magnús Gunn­ars­son vara­rík­is­sak­sókn­ari í mál­flutn­ings­ræðu sinni. Álag sam­kvæmt virð­is­auka­skatts­lög­um beri því ein­kenni drátt­ar­vaxta en ekki refsi­ákvörð­un­ar. Hin rök ákæru­valds­ins snúa að því að ekki sé ljóst hvort lög­að­il­ar njóti þeirr­ar vernd­ar sem kveð­ið er á um í um­ræddu ákvæði MSE. Mál­ið hafi ver­ið kært til Hæsta­rétt­ar til að fá úr því skor­ið.

„MSE er að stór­um hluta þög­ull um lög- að­ila og mörg rétt­indi sátt­mál­ans eru þess eðl­is að lög­að­il­ar geti not­ið þeirra,“sagði Helgi. „Fé­lög geta illa lát­ið sér líða illa yf­ir því hvort þau hafi feng­ið tvö­falda máls­með­ferð eð­ur ei.“

Björg­vin Þor­steins­son, verj­andi fé­lag­anna fjög­urra, vís­aði á móti í Ne bis im idem, rit Ró­berts Sp­anó dóm­ara við MDE, þar sem seg­ir að óum­deilt sé að lög­að­il­ar njóti þess­ar­ar vernd­ar. Einnig gerði hann að um­ræðu­efni ójafn­vægi sem hann tel­ur fel­ast í því að ákæru­vald­ið hafi feng­ið sam­þykkt kæru­leyfi vegna frá­vís­un­ar­inn­ar en ekki hafi ver­ið fall­ist á áfrýj­un­ar­leyfi vegna efn­is­dóms­ins. Skjól­stæð­ingi hans sé lík­lega sá kost­ur nauð­ug­ur að leita til MDE vegna þessa.

Dóm­ur Hæsta­rétt­ar er vænt­an­leg­ur á næstu vik­um.

FRÉTTABLAÐIÐ/EYÞÓR

Mál­flutn­ing­ur fór fram í Hæsta­rétti á þriðju­dag og mun dóm­ur liggja fyr­ir á næstu vik­um.

Helgi Magnús Gunn­ars­son vara­rík­is­sak­sókn­ari.

Newspapers in Icelandic

Newspapers from Iceland

© PressReader. All rights reserved.