آتشکدهیخام­وش

Amordad Weekly Newspaper - - News - نویسنده افسانه آذرمهر

به شهر نورآباد ممســنی میرویم. شهری که روزگاری خاستگاه قوم شــول بود و از این رو آن را شولســتان نام نهادند. قوم شول پیش از گروه مماســن در منطقه رســتم میزیستند و گمان میرود که از دورهای که این گستره زیر نظر ایالم باســتان بوده حضور داشتهاند. اما در گذر زمان بهشوند نزدیکی آتشکده نور در چند کیلومتری این شــهر آن را نورآباد نام نهادند. تمدنهایی چون عیالم (در نقشبرجســت­هی کورنگون ) ماد (گوردخمه سنگی) هخامنشیان (کاخ لیدومــا) و همچنیــن آتشــگاهها و نقوشبرجسته­ی اشکانی و ساسانیان نمایانگر تمدن پربار شــهر نورآباد است. در این گزارش به یکی از آتشکدههای مهم روزگار اشکانی در شــهر نورآباد ممسنی اشــاره داریم. این بنا به نامهای آتشکده، میل اژدها، دیمه میل و برج نورآباد نامور اســت. این میل در ۷ کیلومتری باختر شــهر نورآباد در کنار یکــی از راههای ارزشمند باستانی در دامنهی کوهی سنگالخی و در نزدیکی روســتایی به نام دیمه میل جای گرفته است. این ســازه از دید بنا و آرایه مانند کعبه زرتشت و برج زندان پاسارگاد، چهارگوش است. بلندای این میل بیش از ۷ متر و پهنای آن در پاییــن ۴ متر و در بــاالی آن ۳ متر و 0۴ سانتیمتر اســت و از الشهی سنگهای ســفید که از کوههای پیرامون تراشیده بودند، ساخته شده است. در درون باالیی برج پلکانی به بلندای ۵ متر و 0۱ سانتیمتر و پهنای ۹۵ سانتیمتر هست. به گفتهی باستانشناس­ان به گمان بسیار با نردبان به این بخش میرسیدند و در این جا آتش ســپند (:مقدس) نگهداری

میشده است و از اینجا آتش را به جاهای دیگر میبردند. آتشدانی نیز در باالی برج بوده است. واندنبــرگ، باستانشــن­اس، بر آن اســت که برج نورآبــاد تنها بهروی دینمــدارا­ن باز بود و تنها نیایشکنندگ­ان میتوانســت­ند آتش را ببیند، بنابراین این فضا ســرباز بوده است. در روزگار پهلــوی دوم میلهی فلزی از میان تکه ســنگهای این میل گذراندند تا از فروپاشی آن جلوگیری کنند. کاربرد این میل در روزگار اشکانیان و ساسانیان بوده است. در 0۲ خورداد سال ۱۲۳۱ خورشــیدی این سازه با شمارهی 6۵۳ در آثار ملی ایران ثبت شــده اســت، اما شوربختانه امروز میل اژدها در دامنهی کوهی بدون توجه و رســیدگی به حال خود رها شده اســت و میراث فرهنگی نورآباد ممسنی هیچ کاری همچون نردهگذاری، پاسداری و نگهبانی برای نگهداری این بنا نداشته است. میل اژدها هنوز با وجود بیمهری افراد و دستاندرکار­ان، در گذر زمان با تنی زخمی در جای خود استوار ایستاده است. به امید روزی که به این سازهی ارزشمند که نشــانگر یکی از تمدنهای ایران ماست توجه بیشتری شود. بکوشیم با ننوشتن یادگاری بر تن این بنا و دیگر بناهای باستانی ایران عزیزمان به آنها جانی دوباره ببخشیم.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.