شمشیر دولبهای به نام روبات کارگر

Asre Ertebat - - نوآوري - مژگان كريمنيايي

از دیرباز مســاله کارگران و فشــارهای ســنگینی که در زندگــی تحمل مي کننــد، موضوعی اساســی برای جامعه شناسان بوده و البته سیاستمداران نیز همواره با وعده بهبود اوضاع معیشــتی کارگران در پی اثرگذاری بر این قشر و کسب رای بوده و هستند. نباید فراموش کــرد که بزرگ تریــن جمعیت جهان به کارگرانی اختصــاص دارد که در گوشــه و کنار دنیا در مزارع و کارخانه های مختلف مشــغول کار هستند. بروز انقلاب کارگری کمونیســتی در سال 1917 به رهبری لنین، انقــلاب کارگری چین به رهبــری مائو و انقلاب کوبا به رهبری کاســترو که در همه آنها کارگران نقش عمده ای داشته اند و وجود اتحادیه های کارگری فراوان و حتی اختصاص یک روز ســال یعنی اول ماه می به نام کارگر همه و همه نشانه هایی از اهمیت و حساس بودن کارگران و اثر غیرقابل انکار آنها بر شکل دهی به جوامع و حکومت ها است. حــالا دیگــر ســال ها اســت کــه ســردمداران نظام ســرمایه داری نیــز دریافته اند که اگر خواســتار حفظ نظام خود هستند، باید امتیازاتی را به قشر کارگر داده، میزان ســاعت کاري آنها را کم کرده و حقوق و مزایای آنها را افزایش دهند. فشــار بالای کاری همواره یکی از اصلی ترین مســایلی بوده که جــزو دغدغه های اصلی کارگران به شــمار می آمده و البته حالا ابزار فناوری به موفقیت هایی دست یافته که با کمک آنها می توان از بار فشار وارده به کارگران کاست. با این وجود نگاه جامعه کارگری به فناوری نگاهی دوگانه اســت که از یک ســو به دلیل ساده شدن کار از آن استقبال می کند و از دیگر سو به سبب آنکه ممکن است روبات ها به مرور جایگزین کارگران شوند، آن را طرد می کند. اینکه با پیشــرفت فنــاوری به مــرور روبات ها وظایف بیشــتری را به عهده می گیرند و نقش کارگران کم رنگ و کم رنگ تر شده البته مساله ای است که نمی توان آن را نادیده گرفت، اما آنچه نباید از نظر دور داشت این است که به هــر روی فناوری در هر لحظه در حال پیشــرفت است و با ســرعت چشمگیر پیشــرفت فناوری درعمل چاره ای جز پذیرش آن باقی نمی ماند. در دهه اخیر هر روز در گوشــه ای از دنیا از چین گرفته تا اروپا و آمریکای شــمالی اســتفاده از روبات ها بیشتر شــده و حتی حالا در شــرکت های داخلی مانند ایران خودرو نیز در بســیاری از موارد روبات ها جای انسان ها را گرفته اند. در این شــماره قصد داریم به بررســی نقش روزافزون حضــور روبات ها در صنعــت و جایگزین شــدن آنها با کارگران بپردازیم و شــما را بــا جدیدترین روبات های کارگر آشنا کنیم؛ روبات هایی که اگرچه از یک سو باعث کاهش زحمت کارگران می شوند، اما از دیگر سو رقیبی سرسخت برای کارگران صنعتی به شمار می روند.

کارخانه های تاریک چینی

کارخانه تاریک لقبی اســت که بــه کارخانه هایی داده می شــود که کار آنها را نه نیروی انســانی که روبات ها به صورت کاملا خــودکار به انجام می رســانند. در حال حاضر کشور چین که به سبب پایین بودن نرخ کارگر در برخی کشورهای شرق آســیا مانند اندونزی وارد رقابت ســنگینی با آنها شــده برای کاهش هزینه های خود به استفاده گســترده از صنعت روباتیک در کارخانه ها رو آورده است. کمپانی CIG که در چین قرار دارد، برای پیشی گرفتن از رقابت با رقبای اروپایی و ژاپنی قصد دارد دوســوم از 3هزار نفر کارگر خود را با روبات ها و ماشــین ها عوض کند و البتــه برنامه دارد طی چند ســال کل خط تولید خود را خودکار کنــد و اصطلاحا یک « کارخانه تاریک » بسازد. در همین حال اما در جنوب شــانگهای کارخانه دیگری که به تولید بوردهای الکترونیکــی می پردازد عملا این کار را انجــام داده و با تعدیل نیروهــا و حفظ فقط 15 کارگر یک کارخانه تاریک ایجاد کرده اســت که در آن حتی کار چســباندن برچســب روی بوردها هم توسط روبات انجام می شود. یکی از چالش های اصلی چنین کارخانه ای، خطر خراب شدن قطعات اســت که می تواند باعث شــود به یکباره کل خط تولید با خرابی یک دستگاه به تعطیلی کشیده شود. این در حالی است که در صورت استفاده از نیروی انســانی به راحتی می توان یک نیرو را جایگزین نیروی دیگر کرد.

روبات دیوارساز بریتانیایی

باوجود پیشرفت روزافزون فناوری ها شاید باز هم تصور یک روبات که مانند کارگری ســاختمانی به چیدن آجر و ساختن دیوار بپردازد اندکی دور از ذهن به نظر برسد. اما واقعیت این اســت که نزدیک به ســه سالی می شود که محققان اســترالیایی روباتی خودکار ساخته اند که بدون نیاز بــه کمک در مــدت دو روز چارچوب آجری خانه را می ســازد و ســرعت کار آن هم حدود 20 برابر کار انسان است. این روبات که « هادریان » نام دارد، می تواند با ســرعت چینش هزار آجر در ساعت کار کند و در طول یک سال به اندازه 150 کارگر ساختمانی بازده دارد. از آنجا که این روبات نیــازی به خواب و خوراک ندارد، به صورت شــبانه روزی فعالیت می کنــد و تنها دغدغه در خصوص آن به احتمال فرســودگی و خرابی قطعات برمی گردد. ســازنده این روبات مدعی است که روبات آجرچین بعد از 10 ســال تحقیق و تلاش ساخته شده اســت. در قلب هادریان یک بازوی تلسکوپی مفصل دار 28 متــری قرار دارد کــه بــه آن در جابه جایی مصالح کمک می کند. روبات هادریان آجرها را با اســتفاده از ملات یا چسبی که تحت فشار اعمال می شــود، روی هم قرار می دهد. بنابر اعلام طراحان روبات آجرچین، این روبات موجب ارتقای امنیت ســایت ساخت وســاز و کاهش ســطح ضایعات تولیدی و ذرات گلخانه ای نیز می شود.

هتل ژاپنی تمام روباتیک

شاید آخرین جایی که می شــود پیش بینی کرد که در آن روبات ها جای کارگران انسانی را بگیرند، هتل باشد اما واقعیت این اســت که در ژاپن هتلی ساخته شده که نزدیک 90 درصد فعالیت های آن توسط روبات ها انجام می گیرد. در این هتــل حتی پذیرش میهمان توســط روبات ها انجام می شــود و ســه روبات که یکی به شکل یک دایناسور، دیگری به شکل یک خانم و آخرین روبات شکلی شــبیه به آدمک اندروید دارد، پذیرش کنندگان اصلی به حســاب می آیند. در این هتــل ژاپنی که هتل هن نا نام داشته و در نزدیکی ناگاساکی واقع شده حتی کار حمل بار مسافر را نیز روبات ها به عهده دارند. در هتل هن نا برای ورود به اتاق نیز نیازی به استفاده از کلید نیست، بلکه با استفاده از نرم افزار تشخیص چهره هویت فرد تایید شده و در اتاق باز می شود. در اتاق هتل نیز یک روبات دیگر که شکلی شبیه به گل لاله دارد، با تنظیم میزان نور اتاق و اعلام وضع آب و هوا عملا مسافر را از تماس گرفتن با منشی بی نیاز می کند.

جمع بندی و نتیجه گیری

بر اســاس تحقیقاتی که توســط اقتصاددانان دانشگاه بوســتون و ‪M. I. T‬ صورت گرفته، به ازای هر روباتی که به نیروی کار اضافه می شود تا شش کارگر شغل خود را از دست می دهند و حقوق و دستمزد سه چهارم درصد کاهش می یابد. همچنیــن ایــن تحقیق نشــان می دهد کــه 67 هزار آمریکایی طی 20 ســال، شــغل خود را به روبات های صنعتی واگذار کرده اند. برخی مطالعات نیز گویای بیکار شدن 10 میلیون کارگر طی 15 سال آینده در بریتانیا به سبب جایگزینی با روبات ها است. باتوجه به این آمار، پرواضح اســت که اگر همین امروز در مرحلــه اول جامعه شناســان راهکاری بــرای این مشــکل ارایه نداده و در گام بعدی سیاســتمداران به آن بی توجهی کننــد، در نیم قرن آینده شــاهد بیکار شــدن تعداد قابل توجهی از کارگران شــده و به نوعی نظام ســرمایه داری کنونی به نظامی تبدیل می شود که در یک سوی آن ســرمایه داران متمول و در سوی دیگر آن بیکاران بی پول قرار خواهند گرفت. طبیعی اســت که در صورت ادامه این روند چون توان خرید کارگران هم کاهش یافتــه و از بیــن مــی رود، در عمل فروش ســرمایه داران نیز کاهش یافته و بروز ورشکستگی های سنگین دور از ذهن نخواهد بود. روی دیگر سکه پیشــرفت فناوری روباتیک اما آن است که بشــر به کلی وظایف تولیدی را بــه روبات ها واگذار کرده و خود صرفا به مصرف و اســتراحت بپردازد و هر ماه هر کس مبلغی را بابت فعالیت روبات هایش دریافت کند. چنین نظامی کــه در آن روبات ها حرف اول و آخر را می زنند هرچند شاید از جهاتی برای انسان آسودگی به همراه آورد، اما کاملا روشن است که در مدتی کوتاه انســان را تبدیل به موجودی تنبــل و بی فایده خواهد کرد که از هر جهت به فناوری وابســته است؛ انسانی که دیگر به هیچ شکل استقلال نخواهد داشت و شاید دیگر به معنی واقعی کلمه بشر تلقی نشود.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.