کشورمرکز دادهشناسی زلزله میخواهد

Asre Ertebat - - صفحه اول - عباس پورخصالیان

با عرض تســلیت به بازماندگان و سلام به مدیران بحران زلزله اخیر، پیام این یادداشــتم کوتاه و قابل توجه برای کسانی اســت که مایلند با مرکز دادهشناسی و تخصص

‪CDO ) chief data officer(‬ بهطــور کلی و بهویژه مرکز دادهشناسی زلزله آشنا شوند. از تهدیدهــا باید بتــوان فرصت ســاخت! نیازمندی همه امدادگــران، حادثه دیــدگان و بازماندگان زلزله، پژوهشــگران ز لز له شنا سی ، مهندســان تاب آورسازی زیرســاخت ها و اماکــن در برابر ز لزله و کارشناســان ژ ئو فیز یــک و لازمــه موفقیت مدیــران مخاطره برای آماده سازی منابع و نیروها و کاســتن از آلام روحی و خسارات جانی و مادی مردم در هنگام مواجهه با انواع چالش های دوران پسازلزله، یکی است و « آن یک » نیز چیزی نیست جز داده شناسی به منظور امکان رسیدن به دانش مدیریت مخاطره و ارتقاي توانایی پیشگیری و آماده ســازی منابع برای مقابله با بحران های آتی! از تهدید زلزله می توان فرصــت ایجاد کرد: فرصت ایجاد مرکز داده شناسی و رشته مدیر ارشد داده ها یا CDO در دانشکده های مدیریت فاوای کشور! بقیه عرایضــم، در مورد چیســتی مرکز دادهشناســی، مشــکلات احداث آن و گردآوری تجربهها و توصیهها از بلایای گذشته و جاری در مرکز دادهشناسی است:

مركز دادهشناسی ‪data science centre(‬ )و دستاورد آن: علم الكترونيكی

براساس یادداشتهای گذشتهام: دادهشناسی، جدیدترین حوزه مطالعات علمی در رشته انفورماتیک و رایانش است که بهطور متمرکز روی دادههــا کار میکند و با واکاوی دادهها، به اســتخراج اطلاعات، دانــش و علوم کاربردی از درون پایگاه دادهها می پردازد. بــه این فعالیت علمی جدید، دادهشناســی میگویند. چنانچه دادهشناســی توسط تیمی از اعضای شــبکهای اجتماعی انجام گیرد و دستاوری این تیم بهاشــتراک گذاشته شده و بازخوردی برخط و زمانواقعی داشــته باشــد، به فراینــد و نتیجه این فعالیت تیمــی e-Science میگوینــد. برخی از علوم کاربردی مشتقشــده از e-Science عبارتند از مهندسی الکترونیکی، پزشکی الکترونیکی، رفتارشناسی الکترونیکی و انساندوستی الکترونیکی. اکنون دانشــگاهها و مراکز پژوهشــی بــزرگ در اروپا و آمریکا، به ایجاد مرکز دادهشناســی روی آورده و در پی رســیدن به دانشهایی کاربردی برای عموم هستند. دو نمونه این نوع مراکز، مراکز دادهشناسی ETH در زوریخ

datascience.ch() و در لوزان ســوییس هســتند. موسسههای پژوهشی Frauenhofer و ماکس پلانک در آلمان نیز در ایجاد چنین مرکزی کوشیدهاند. اگر مفهوم اقتصاد مقاومتی را میفهميديم

دو ســال اســت که مقالات و پاورپوینتهایی در زمینه چیستی و چگونگی تحقق اقتصاد مقاومتی در پروژههای فاوا منتشر میکنم، ولی هنوز دیوانسالاری حاکم بیتوجه به آنها، تکالیف روزمره خود را عین عمل به اصول اقتصاد مقاومتی معرفی میکند. حدود ۱0 ســال پیش اصطلاح اقتصــاد مقاومتی وارد گفتمان فارسیزبانان شد. دو سال پیدرپی است که شعار سال کشور، اقتصاد مقاومتی اســت. اگر سیاستمداران، دانشگاهیان، مدیران، مهندسان و دبیران خبرگزاریهای ما با پرسشگری از چیستی اندیشــه اقتصاد مقاومتی، به مفهوم آن پــی میبردند، امروزه دســتکم خُرددادهها

‪Small Data(‬ ) یا بزرگ داده هــا ‪Big Data(‬ ) یعنی مجموعهای گرانبهــا حاوی آمار، اطلاعــات، تجربهها و توصیههای مدیریتی درمورد راهحلهای مدیریت بحران زلزلــه در اختیار میداشــتیم و بــا واکاوی آن مجموعه به کمک تحلیلگــران و ابزارهــای دادهکاوی و یادگیری ماشینی )منابعی که هنوز نداریم و در ایجاد و توسعه آنها کم میکوشیم!(، از پیش میتوانســتیم بدانیم: مدیریت بحران زلزلــه را چگونه بایــد با کمترین خســارت و در کوتاهترین مدت پشت سر گذاشت! اکنون ما، عِده و عُده کافی کم نداریم، یعنی: *محققان علوم زلزله دارای مدرک کارشناســی ارشد و دکترا در دو حوزه پژوهشی، یعنی در پژوهشگاه بینالمللی ز لز لهشناسی و مهندسی زلز له ، www.iiees.ac.ir( )و موسســه ژ ئوفیزیک geophysics.ut.ac.ir( ) به قدر کافی، و *ارتباطات سراسری نسبتا خوب؛

... ولی هنوز بههنگام مواجهه با چالشهای مدیریت بحران، انگار هیچ دانشــی و تجربــهای نداریم. مدیریت بحران، هم به داشــتن دانــش کاربردی زلزلهشناســی و مهندســی ضدز لز له نیاز دارد و هم محتاج تســلط بر دانشهای عملی در سایر رشتههای وابسته به علوم انسانی است. اینها گمشده نظاماند. گمشدههای دیگر، پیش از هر چیز، درک درست داشتن از مفاهیم و چگونگی فرایند اجماعسازی آنهاست. بهعبارت دیگر: *اینکه وزیر ارتباطات، وزیر مسکن، وزیر علوم، وزیر کشور و ... هریک جداگانه توییتی منتشر کند، پاسخی شفاهی به پرســش خبرنگاری بدهد، از عملکرد خود و مسوولان تحت امر، رفع تکلیف یا دفاع کند و حل جامع مشکلات را به آیندهای نامعلوم موکول کند، دردی را درمان نمیکند؛ بلکه بر مشکلات میافزاید. *سالها اســت از بحران مینویســیم و مراکز مدیریت بحران تاســیس میکنیم، بیآنکه توجه کنیم: مدیریت بحران، پس از سالها مدیریت مخاطره، امکانپذیر است و بدون مدیریت مخاطره، مدیریت بحران، محال اســت. بحران، رویدادی اقتضایی، حادث و زودگذر است و پیش از رویداد یا پس از آن، وجود ندارد! مشکل اصلی ما، درک نکردن مفاهیم است. از مفهوم بحران )که ایســتا و مانا نیســت ولی ما ایستا و مانا درکــش میکنیم( اندکی بغرنجتــر، مقوله «اقتصاد مقاومتی » است. ایران، کشوری بلاخیز نیست و نسبت به آمریکا یا شمال اروپا، از شــاخص عامل مخاطره ‪risk factor(‬ ) بهتری برخوردار اســت، اما بهدلیل درک نکردن مفاهیم ایمنی و عدم اقدام به تابآورسازی سازمانها و زیرساختهای حیاتی نظام، شاخص عامل مخاطره کشور، روز به روز بدتر از پیش میشود. از تراکم حوادث جادهای گرفته تــا وقوع بلایای طبیعی، روشهای تاکنونی و ســنتی ارزیابی مخاطره و مدیریت ایمنــی در ایران، دیگر پاســخگوی امنیت ســازمانها، سامانهها، مردم و کل نظام نیستند؛ یکی از خطاهای رایج سازندگان و طراحان سامانهها و مدیران سازمانهای ما، این است که آنها موردی و با فرض ایستابودن امور، اقدام به تحلیل مخاطرات میکنند و به غلط هر وضعیت نامطلوب را بحران مینامند، در صورتی که چهبسا مخاطره، مساله یا ایراد باشد و نه بحران.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.