درآمدگمرکومشکلات تجارافزایشیافت

Asre Ertebat - - صفحه اول - نادر نينوايي nadernei@gmail.com

گمرک ايران اعلام كرده، با هوشمندسازی مراحل تشريفات گمركی از ابتدای امسال تطبيق اطلاعات بارنامه، ثبت سفارش و همه اسناد و مدارک ترخيص با اظهار صاحب كالا به صورت الكترونيكی و هوشمند انجام شده و با اين شرايط امكان جعل اسناد وجود ندارد.چند وقتی میشود كه گمرک اخبار متعددی از...

گمرک ایران اعلام كرده، با هوشمندســازی مراحل تشــریفات گمركی از ابتدای امسال تطبیق اطلاعات بارنامه، ثبت سفارش و همه اسناد و مدارک ترخیص با اظهار صاحب كالا به صورت الکترونیکی و هوشمند انجام شده و با این شرایط امکان جعل اسناد وجود ندارد. چند وقتی میشود كه گمرک اخبار متعددی از دستاوردهای الکترونیکی شدن گمركات كشور برای رسانهها ارســال میكند و در آن بر افزایش درآمدهای خود به این طریق، رفع فساد، برچیده شدن كامل قاچاق و مواردی از این دست تاكید شده و البته همچنان میشود. گمرک بعد از پیادهســازی سامانه خود حتی یک شکار بزرگ نیز داشت كه متعاقب آن یک شركت كرهای محکوم به پرداخت4 هزار میلیارد تومان جریمه شد كه باعث ورود نعمتزاده، وزیر صنعت وقت به موضوع شد كه سرانجام آن پرونده را به حاشیه كشاند. اگرچه همواره شفافســازی و الکترونیکی شــدن خدمات دولتی و ازجمله گمرک، در صدر خواستهها و الزامات قانونی كشور بوده و باید با تمام توان از این اقدامات حمایت كرد، اما این یک روی سکه بوده و بهمعنای نادیده گرفتن برخی مسایل و مشکلات جدید كه آنها نیز باید برطرف شوند، نیست. برای مثال، در سوي دیگر ماجرا اما مدتزمان طولاني كه اجناس در گمرک معطل ميمانند باعث شــده تا فعالان حوزه فناوري اطلاعات كه كالاهاي آنها گاه حتي بیش از یک ماه در گمرک معطل ترخیص ميماند، معترض باشند. فعالان حوزه فناوري اطلاعات كشور با توجه به سرعت بالاي تغییرات حوزه فناوري و سرعت بالاي معرفي محصولات جدید در این حوزه خواستار ترخیص لحظهاي اجناس هستند كه البته تاكنون این امر محقق نشده است. پاسخ مسوولان گمرک البته این است كه گاه علت طولاني شــدن ترخیص كالاهاي حوزه فناوري اطلاعات را به مساله استاندارد مربوط ميدانند. مدیرعامل صنایعانفورماتیک كه تنها شركت تایید استاندارد كالاهاي حوزه فناوري كشور است نیز برای این موضوع پاسخی دارد و میگوید: در بسیاري از موارد وجود بوروكراسي طولاني در كنار لزوم ثبت دستي مواردي كه در سامانه ثبت ميكنند، یکي از عواملي است كه باعث طولاني شدن این روند شده است.

مرور مشکلات سامانه گمركي

آنطور كه واردكنندگان و صادركنندگان حوزه فناوري اطلاعــات ميگویند، اخذ مجوزهای گمركی كالاهای وارداتی همچنان با مشکل روبهرو است و در مواردي گفته ميشود ضعف اینترنت و زیرساخت ارتباطی، سامانه گمركی را مختل میكند. درحقیقتضعفزیرساختارتباطی،بهخصوص اینترنت، سامانه جامع گمركی را ضعیف كرده و این ســازمان بهتنهایی نمیتواند همه امور گمركی را انجام دهد. یکي از فعالان اقتصادي با ذكر اینکه لازمه اخذ مجوز از طریق سامانه گمرک ارتباط حضوری و ارایه مدارک دستی است، ميگوید:

در ارسال پاسخها با این سامانه مشکل وجود دارد. همچنین در ارتباط با دیگر سازمانها باید گپهای پنجره واحد تجارت فرامرزی گرفته شود كهاین كارانجام نشدهاست. نباید فراموش كرد كه سامانههاي مختلفاصولا براي آن به وجود آمدهانــد كه از لزوم حضور فیزیکي و پركردن فرمهاي دستي جلوگیري كنند، اما با شکل و حال فعلي عملکرد سامانه گمرک، تولیدكننده و صادركننده درعمل براي ترخیصاجناس خود علاوه بر پیگیرياز سامانه، باید حضور فیزیکي هم در گمرک داشته باشند و برخي فرمها را نیز بهصورت دستي پر كنند. به این ترتیب با آمدن سامانه گمركي از سمت مراجعان، صرفا یک مرحله جدید به كار ایشان اضافه شده است. ازسويدیگر،اگرچهدرسالگذشتهسامانهگمرک پنجره واحد را برای كنترل كالاها معرفی كرد، اما در همان زمان هم

شنیده میشد این سامانه به علت ضعف دروني خود روزنههایی را برای افزایش قاچاق كالا به وجود آورده بود كه موجب ميشد از طریق همین روزنهها ترخیصكاران به كدفروشی اقدام كنند. با این وجود اما گمرک ایران مدعي است كه با هوشمندسازی مراحل تشریفات گمركی از ابتدای امسال تطبیق اطلاعات بارنامه، ثبت سفارش و همه اسناد و مدارک ترخیص با اظهار صاحب كالا بهصورت الکترونیکی و هوشمند انجام میشود و امکان جعل اسناد وجود ندارد. بر همین اساس اعلام شــده با ارتقای سامانه جامع گمركیازابتدای سال كنترلهای گمركی بهصورت سیستمی انجام و تطبیق اطلاعات در همه مراحل ترخیص كاملا الکترونیکی و هوشمند انجام شده است.

افزايشدرآمدهايگمركيدرسالاخير

مسوولان گمرک ایران ميگویند با الکترونیکی كردن همه رویههای گمركی، موفق شدهاند درآمدهایخودرانسبتبهزمانقبلازپیادهسازی سامانه جامع گمركی به سه برابر افزایش دهند و سال گذشته با كسب 33 هزار میلیارد تومان مجموع درآمدهای وصولی، بهترین ركورد را در كسب درآمدها كسب كنند. این در حالی است كه واردات كالا به كشور در سال گذشته نسبتبه قبلاز پیادهسازی سامانه جامع گمركی كاهش داشته است. همچنین مجموع درآمدهای گمركی در شش ماه امسال به 16 هزار میلیارد تومان رسید كه نسبتبهمدتمشابهپارسال37 درصدرشدنشان میدهد و بهزعم مسوولان گمرک، عمدهترین دلیل آن هماجراي گمرکالکترونیکیبودهاست.

تاييد استاندارد علت ديگر طولاني شدن ترخيص كالا

موضوع لزوم دریافت استاندارد براي كالاهاي وارداتي و صادراتي از جمله موضوعاتي است كه گاه بهعنوان یکي از مهمترین دلایل طولاني شدن ترخیص كالا در گمرک عنوان ميشود. باتوجه به وجود تحریمهاي مختلف در حوزه فناوري اطلاعــات براي كشــورمان طبیعتا تاییدیههاي بینالمللي دریافت نشده و ثبت برند در خصوص بســیاري از كالاهاي تولید داخل صورت نگرفته اســت. همین امر باعث ميشود كه مركز صنایع انفورماتیک بهعنوان تنها متولي استاندارد كالاهاي حوزه فناوري اطلاعات طبق آنچه در سایت صادرات و واردات اعلام شده تمامي اقلام صادراتي مربوطه را به آزمایشگاه برده و آزمایشهاي مختلف مربوط به استاندارد و ایمني را روي آنها انجام دهد. طبیعي است كه بررسي اســتاندارد و ایمني كالاها نیز بهخصوص در زمینه سختافزاري امري زمانبر والبته پرهزینهاست و همین صرف زمان و هزینه زیاد به اضافه پارهای از عوامل و مشکلات دیگر، باعث شده تا برخي از فعالان اقتصادي عطاي تولید یا واردات را به لقاي آن بخشیده و در حوزههاي دیگر مانند خواباندن پول در بانک، ساخت مسکن، قاچاق و موارد دیگر سرمایهگذاري كنند كه بههیچعنوان به نفع كشور نیست. نباید فراموش كرد كه مساله نامهنگاريهاي سازمانهاي دولتي با سازماناستاندارد نیزامري زمانبر است و بهدلیل بوروكراسي موجود در این زمینه گاه چیزي بین 10 تا 15 روز دیگر هم بر مدتزمان ترخیص كالا افزوده ميشود. موضوعی كه برای واردكنندگان قانونی كالاهای فناورانه كه در كنار رقابت با قاچاقچیان، باید بهسرعت محصول جدید را به بازار عرضه كنند؛ چون هر لحظه خبــر ورود محصول جدیدتر میتواند بازار را از دست آنها خارج كند.

ساير مشکلات گمركي حوزه

ICT

نباید از نظر دور داشت كه علت طولاني شدن فرایند ترخیــص كالا در گمرک تنها به علت موارد ذكرشده نیست. وجود مشکلات متعدد در زمینه قوانین و مقررات گمركي و دستوپاگیر بودن برخي از این قوانین باعث شده تا ترخیص كالا از گمرک براي محصولات حوزه فناوري اطلاعات به موضوعي پیچیده و بسیار مشکل تبدیل شود. از سوي دیگر، در زمینه تشخیص میزان تعرفه نیز به علت تنوع بيحد و حصر كالاهاي حوزه فناوري كه چند هزار كالاي مختلف را شامل ميشود باعث شده كه تعرفهگذاري مطلوبي صورت نگیرد. به این ترتیب مسوولان گمرک در بسیاري از موارد بدون تشکیل كارگروههاي تخصصي براي تعیین و ارزشگذاري دقیق هر كالا با یک رویه عمومي به تعرفهگذاري اقدام ميكنند كه گاه باعث ميشود توازن لازم در تعرفهها وجود نداشته باشد. براي مثال، در حالي كه یک كالا پنج درصد تعرفهگذاري شدهاما یک بخش كوچکازلوازم جانبي همان كالا بهصورت جداگانه چند برابر ارزشگذاري شده است. كارشناسان معتقدند طبیعي است كه میزان تعرفه باید بهگونهاي قرار داده شود كه ضمن حمایت از تولید داخلي باعث نشود كه براي قاچاقچیان صرفه اقتصادي ایجاد شود و شاهد افزایش قاچاقباشیم والبته حقوق مصرفكننده نیز در این میان نباید نادیده گرفته شود. ضمن آنکه لزوم ترخیص ســریع كالا، قبول كردن استانداردهاي بینالمللي براي كالاهاي وارداتي و سریعتر شــدن فرایند بررسي استاندارد در داخل كشور از جمله دیگر مواردي است كه باید مورد توجه قرار گیرد. مروراظهارات برخی فعالان عرصه تجارت نشان میدهد، اطلاعات ناكافی و دانش فنی ضعیف كارشناسانومسوولانمربوطه،باگزیادسیستمو كندیشدیدسیستموطولانیشدنزمانترخیص، سامانه ارزشگذاری تیاسسی و ارزشهای غیرواقعی و بالا، نگرانیاز رانتخواری سیستمی، اختلالهای سامانهایاز جمله مشکلات گمرک الکترونیکی در حال حاضر هستند. اگرچهدرپایانباردیگرتاكیدمیشودالکترونیکی شــدن فرایندها از جمله در گمركات كشور، مورد دفاع بوده و باید نسبت به رفع مشکلات و نگرانیهای فعلی اقدامات لازم بهعمل آید.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.