تفرق دیدهبانان رقیب

مانع بزرگ تولید انبوه محتوای دیجیتالی

Asre Ertebat - - ورود - عباس پورخصالیان

درحالیکه کشــورهای عضو OECD خیلی زود به تعریف قواعد تولیــد محتوای خلاق با رعایت حریم خصوصــی افراد و قانون حق مولف پرداختند و از ایــن راه، تولید محتوای انبوه و باز در فضای ســایبری را جمعسپاری کردند و کســبوکارهای عظیــم مبتنی بر محتوای کاربــر پیشــران UDC(‬ یا ‪User

‪Driven Content‬ ) ایجــاد کردنــد، در جمهوری اســلامی ایران هــر روز بر تعداد خطوط قرمز و دیدهبانان فضای ســایبری و پاسداران محتوای اینترنتی اضافه میشود؛ و روزبهروز فضای فعالیت، تنگتر، محدودتر و بستهتر میشود. کثــرت مقررات گذاران انتشــار محتوای دیجیتالی

تــا نیمــه اول ســال پیــش، ناظــران و کنترلکننــدگان جریــان دادههــا، مقرراتگــذاران تولیــد محتــوا و مجریان مسدودسازی محتواها و رسانههای دیجیتالی، حداقل عبارت بودند از نهادهای زیر: * وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات؛ * وزارت صمت؛ * وزارت اطلاعات؛ * وزارت ارشاد؛ * وزارت کشور؛ * قوه قضاییه؛ * بانک مرکزی؛ * نیروی انتظامی؛ * سازمان تبلیغات اسلامی؛ *شورایعالی فضای مجازی و * عــلاوه بر همــه نهادهای فــوق، معاونت رســانههای مجازی ســازمان صداوسیما را که مدت ها اســت در زمینه مقررات گذاری تلویزیــون تعاملی IPTV فعالیــت میکند، باید افزود. با این وجود، اکنون )در آذر 96( درست یک سال اســت که مقررات گذار جدیدی به نام سازمان تنظیم مقررات صوت و تصویر فراگیر در فضای مجازی، در ســازمان صداوســیما تشــکیل شــده و به خیل مقرراتگذاران و ناظران محتوای فضای سایبری کشور اضافه شده است. البته همه ایــن نهادها با یــک منظور و یک هدف، با هم یــا علیــه یکدیگر بــه رقابت نمیپردازند، بلکه براســاس تقســیم کاری ابتدایی و تعریفنشده، به مرور زمان در فضای آشوبناک مقرراتگذاری کشور شکل گرفته و ظاهر شدهاند. پیش از تشــکیل ایــن آخرین نهــاد؛ یعنی ســازمان تنظیم مقــررات صــوت و تصویر فراگیر در فضــای مجــازی، نهادهای مهم برای مقرراتگذاری در حوزه نشــر محتوای دیجیتالیِ کشور، در وزارت فرهنگ و ارشاد اســلامی فعال بودند که عبارتنــد از: مرکز فنــاوری اطلاعات و رســانههای دیجیتال و بنیاد ملی بازیهای رایانهای. * مرکــز فنــاوری اطلاعات و رســانههای دیجیتال: شــرکت هایی که می خواهند در زمینه تامین و انتشــار محتوای الکترونیکی فعالیت داشته باشــند، موظفاند مجوزهای لازم را از وزارت فرهنگ و ارشــاد اســلامی دریافــت کنند. بهطور مشــخص دو نهاد در این وزارتخانه وظیفه ارایــه مجوزهای لازم را برعهــده دارند: مرکز فنــاوری اطلاعات و رســانه های دیجیتال که دارای ســه واحد است: دو واحد اجرایی مســتقل و یک واحد برنامهریزی. یکی از دو واحد اجرایی متصدی توســعه کاربری فناوری اطلاعات در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است و واحد اجرایی دوم، متولی ســاماندهی و توسعه رسانهها و فعالیت های فرهنگی در فضــای دیجیتالیِ کشور است. هرگونه محتوای اینترنتی برای انتشار در کشور، شامل نرمافزارها، بازیهای رایانهای، ایجاد موسسات فرهنگی در فضای دیجیتالــی، کانالها و صفحات شــبکههای اجتماعی، نرمافزارهای موبایلی، پیامرسانها و ... باید از این مرکز مجوزهای لازم را دریافت کند. * بنیاد ملی بازیهای رایانهای: این بنیاد که با مصوبه شورایعالی انقلاب فرهنگی تشکیل شده، ۱۱ وظیفه دارد که از سیاستگذاری در زمینه تولید بازیهــای رایانهای تا نظارت بر این بازیها گسترده است. همانطور که یک کتاب برای منتشــر شدن باید مجوز «شابک» داشته باشد، محتواهای دیجیتالی نیز برای انتشار، به دریافت یک کد متحدالشکل و ثابت به نام « شامد » ( شناسه الکترونیکی محتوای دیجیتالی( نیاز دارند. در حال حاضر ظاهرا چنــد ده هزار نرمافزار/ محتوا در سامانه شامد ثبت شده و چند هزار

کانال تلگــرام طی ماههای اخیر بر اســاس مصوبه شــورایعالی فضای مجــازی احراز هویت شدهاند. معاونت محتوا در مرکز ملی فضای مجازی

شــورایعالی فضای مجازی یکی از بازوهای رهبری کشــور اســت. بــر اســاس احکام شورایعالی فضای مجازی، معاونت محتوای مرکز ملــی فضای مجازی، متولــی امور زیر است: * «ترویج هنجارها، ارزشها و سبک زندگی اسلامی/ایرانی »؛ * « گسترش و تعمیق اسلام ناب محمدی و گفتمان انقلاب اسلامی »و * «ممانعت از رخنهها و آسیبهای فرهنگی و اجتماعی » از مرحلــه تولید محتوا تا توزیع و مصرف آن. این درحالی ا ست که هنوز تعریف مشخصی از چیستی «ســبک زندگی اسلامی/ایرانی » ارایه نشده است. معاونت محتوای مرکــز ملی فضای مجازی، حول محورهای زیر در حال پیگیری ماموریت خود است: * سیاســتگذاری، راهبری و ســاماندهی امور فرهنگــی و اجتماعی فضــای مجازی کشور. چارچوب مورد استفاده در این راستا به صورت زیر است: * رصد و آینده پژوهی محتوا و خدمات: این مهم با هدف پایش و رصد نظاممند و مستمر فرصتهــا و تهدیدهای فضــای مجازی در جهت مواجهه عالمانه و پیشــتاز با تحولات فضای مجــازی صورت میگیــرد. مجموعه فعالیتهای این محور عبارتند از: * مدیریت تولید محتوا: با هدف تولید وسیع و زاینده محتوای جذاب بر اســاس اسلام و گفتمان انقلاب اســلامی صورت میگیرد و شامل فعالیتهای زیر است: * ساماندهی توزیع محتوا: این مورد با هدف توســعه محتوا و خدمات کارآمــد و رقابتی صورت میگیرد و شامل مجموعه فعالیتهای زیر میشود: * تشــویق و ترغیب مستمر بخش خصوصی برای ورود حسابشــده به فضــای مجازی کشــور بهمنظور افزایش خدماترســانی به مردم، گسترش بازار کسبوکار و اشتغالزایی در کشور؛ * حمایــت از تولیــد بازیهــای رایانهای، سایتهای آموزشی و تشکیل دهها کتابخانه

و بانک اطلاعاتی الکترونیکی برخط بهصورت عمومی و تخصصی به زبانهای گوناگون؛ * حمایــت از ایجاد گــروه بــزرگ و قوی ســایتهای خارجــی جمهوری اســلامی ایران در عرصههای گوناگــون بهویژه عرصه فرهنگی؛ * ارتباط و همکاری وسیع و هدفمند با ملتها به خصوص ملل مســلمان، اعم از نخبگان و توده مردم در جهت ترویج و تحقق گفتمان انقلاب اسلامی. ســازمان تنظیم مقررات صوت و تصویر فراگیر در فضای مجازی

به رغــم اینکــه ســازمان صداوســیما در شــورایعالی فضای مجازی دارای عضویت است و از طریق این شورا می تواند به تنظیم مقررات صــوت و تصویر فراگیــر در فضای مجازی بپردازد، در عوض سازمانزایی کرده؛ یعنی سازمانی در سازمان صداوسیما ایجاد کرده مختــص تنظیم مقــررات محتواهای مبتنی بــر صوت و تصویــر فراگیر در فضای مجازی. براســاس اطلاعــات منــدرج در وبــگا ه

avra.ir تقریبا در اواخر سال ۱395 و عمدتا در ابتدای ســال جاری )۱396(، ســازمانی به نــام «ســازمان تنظیم مقــررات صوت و تصویر فراگیر در فضای مجازی» در سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران شکل گرفت که در واقع تشکیلاتی موازی معاونت محتوا در شورایعالی فضای مجازی )و مرکز ملی فضای مجازی( است و رقیب آن فهمیده میشود. البتــه براســاس بنــد 2 نامــه مــورخ ۱394/06/22 مقــام معظــم رهبــری به مدیریت سازمان صداوســیما : « مسوولیت صــدور مجــوز و تنظیم مقــررات صوت و تصویر فراگیر در فضای مجازی و نظارت بر آن، منحصرا بر عهده ســازمان صدا و سیما اســت. به عبارت دیگر، به ایجاد ســازمانی جدید در دل ســازمان موجود برای صدور مجوز و تنظیــم مقررات صــوت و تصویر فراگیر در فضای مجــازی و نظارت بر آن، نیازی نبوده و نیست؛ زیرا چنین وظیفه ای « منحصرا بر عهده ســازمان صداوســیما اســت » و نه بر عهده ســازمانی ثانوی! این سازمان زایی، دیوان سالاری تنظیم مقررات محتــوای دیجیتالی را بیهــوده بزرگ تر و پیچیده تر از آنچه هست، می کند. اهداف «ســازمان تنظیم مقــررات صوت و تصویر فراگیر در فضای مجــازی» به روایت وبگاه این سازمان نوپدید عبارتند از: * استانداردســازی خدمات صوت و تصویر فراگیر در فضای مجازی؛ * هدایت و نظارت برای تولید و انتشار محتوا و خدمات مبتنی بر اخلاق رسانهای و فرهنگ اسلامی ـ ایرانی؛ * صدور مجوز بــه ارایهکنندگان خدمات در این عرصه؛ * تهیــه، تنظیــم و تصویــب نظام نامه ها، روش هــای اجرایــی، دســتورالعمل های کاربردی؛ * ساماندهی حوزه صوت و تصویر فراگیر در جهت حمایــت از خدماتدهندگان و تامین حقوق کاربران؛ * حمایت و تحرکبخشــی به حــوزه تولید محتوا و خدمات؛ * ایجاد نشاط اجتماعی برای افزایش تبادل اطلاعات ترافیک داخلــی و کاهش ترافیک بینالمللی؛ * افزایش کســبوکار واشــتغالزایی در این حوزه؛ * افزایش مراجعه کاربران بینالمللی؛ * اســتفاده هرچه بیشــتر کاربران ایرانی از برترین محتواهای جهان؛ * تهیه دستورالعمل نظارت بر محتوا بر اساس ضوابط و استانداردهای پخش صوت و تصویر در سازمان صداوسیما؛ * و همچنین زمینه سازی تسهیلگری برای فعالان این حوزه. کمیسیون تنظیم مقررات صوت و تصویر فراگیر

درضمــن بــه تقلیــد از وزارت ارتباطات، کمیســیون تنظیم مقررات صوت و تصویر فراگیر نیز متشکل از هفت نفر عضو اصلی و سه نفر ناظر سازماندهی شده است. به روایت وبگاه مذکور ، «این کمیســیون مســوولیت تصویب مقررات پیشــنهادی توسط معاونت تنظیم مقــررات را بــر عهــده دارد. تمامي مجوزها شــامل حدود اختیارات و تعهدات مندرج در این مجوزها پس از بحث، بررسی و تصویب در کمیسیون قابل ابلاغ خواهد بود. دبیرخانه کمیسیون تنظیم مقررات هم تحت مدیریت معاونت تنظیــم و تدوین مقررات فعالیت مینماید .» با این اوصاف پرســش اینجاســت که: آیا به تولید محتوای انبوه بــاارزش و باکیفیت در فضای سایبری میتوان امید داشت؟

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.