تخلف یک و فقط پ ل او و م نورچشقتمییودحررفعلرآخرضراهیبزندازیهایخارجی

Asre Ertebat - - تحليل - هلیا ظهیری

وقتی صحبت از کسب و کارهای نوپا و آنلاین می شود اکثرا چهره چند جوان خلاق و صاحب ایده بــه ذهن می آید که معمولا برای حفظ کسب و کار خود از خط و مرزهای قانونی عبور نمیکنند اما در این میان بعضی کسبوکارها که با این نام شناخته میشوند به راحتی میتوانند به هر نحوی کسب درآمد کنند و در عدم پذیرش قانون تا آنجا پیش بروند که مجری را برای اعمال قانون به خواهش و تمنا بیندازند. اطلاق عنوان کســبوکار اینترنتی بــرای برخی فعالان در این عرصه به هیچ وجــه کافی نبوده و اتفاقــا ظلم به دیگر کسبوکارهایاینترنتی محسوب میشود. لذاازاین کسبوکارها که پشــتپردههای روشن و شفافی از نظر ســرمایه اولیه و مالکان اصلی ندارند و از ســوی دیگر مشخصا مورد حمایت برخی مسوولان بوده و به همین پشتوانه بدون ترس مرتکب تخلفات و حتی مقابله با نهادهای قانونی می شــوند، باید با عنوان «نورچشمیهای اینترنتی » نام برد.

ظهور و بروز ژنهای متصل

به عبارت دیگر نوع جدیدی از ژنها در سپهر سایبری ایران شکل گرفته که شــاید در زمره « ژن های برتر » نباشند اما می توان از آنها با عنوان « ژن های متصــل » یاد کرد که در شبکههای تودرتو به جایی وصل هستند. حالا در نتیجه حمایتهایی که از این نورچشمیهای اینترنتی میشود، هر روز پرده جدیدی از یک تخلف و زیرپاگذاشتن قانون منتشــر می شــود که پیش از این به برخی از موارد مذکور در هفتهنامه عصر ارتباط پرداخته بودیم و به این کار ادامه خواهیم داد. اکنون نمونهای دیگر از این تخلفات هویدا شده که اگرچه نام این نورچشمی نزد ما محفوظ است، اما این کسب وکارهای اینترنتی اصطلاحا شناسنامهدار محســوب شده و فعالان اینترنتی و رقبای غیروابســته و کوچک تر آنها را شناخته و می دانند که نباید با آنها سرشاخ شوند. اگرچه در زمان مقتضی و با کسب مستندات کافی نام و عنوان این نورچشمیها منتشر خواهد شد، لیکن تا آن زمان، این به منزله نادیده گرفتناقدامات و تحرکات غیرقانونیایشان نیست. حالا گاهوبیگاه پــرده از تخلفات قانونی این نورچشــمیها می افتد و خبری، گزارشــی، اعتراضی، صدایی از جایی به گوش می رسد اما این روند ادامه دارد؛ برای نمونه سه هفته قبل بود که در گزارشی در هفته نامه عصر ارتباط مطلبی با عنوان « عرضه بازی ممنوعه در روز روشن » منتشر کردیم که حالا اخبار بیشتری از این ماجرا از زبان مدیر بنیاد ملی بازیهای رایانهای منتشر شد.

شروع ماجرای یک تخلف

ماجرا از این قرار بود که ســه هفته قبل متوجه شــدیم در یک سایت نورچشمی عرضه اپلیکیشن در ایران، یک باز ی بهفروش میرســد که حتی در برخی از کشورهای اروپایی معتقد به داشتن درهای باز نیز این بازی به این سهولت و در دسترس همگان نیست. این بازی رایانه ای کــه به علت تبلیغ و ایجــاد انگیزه برای برخی کاربران برای تهیه و دانلود، از اعلام نام آن خودداری میکنیم، در شرایطی عرضه میشود که بهطور رسمی فارسی و بهاصطلاح دوبله شده اســت و در نگاه نخست باعث ایجاد این تصور میشــود که در داخل کشــور تولید شده و مجاز است. در صورتیکه چنین نیست. اما آنچه از منظر محتوایی بازی مذکور را به چالش وا می دارد، تبلیغ و تشــویق انجام اموری مانند حملــه، اذیت و آزار دیگــران، تهاجم، غارت، قمار و شرط بندی و ارتباط گیری بازیکنان واقعی در فضای مجازی و امکان شکلگیری ارتباطات عاطفی، اعم از دوستی و ازدواج های مجازی و همچنین ارتباطات همجنسگرایانه است که در قالب پیامی با عنوان «از این سیستم روشنفکری لذت ببر !» ارایه میشود. با مراجعه به فروشــگاه اینترنتی مذکــور دریافتیم، این بازی که دارای 10 هزار نصب فعال است، فاقد تایید نظام رده بندی ســنی بازی های دیجیتال ) اسرا( است؛ گرچه هیچ یک از بازی های عرضه شــده در این فروشگاه دارای گروه سنی نبودند و هر گیمری بســته به سلیقه و علاقه خود می توانست آنها را دانلود کند. این موضوع منتشر شد تا افکار عمومی هم بیشتر در جریان باشند که اولویت برخی از این کســب وکارهای اینترنتی و حامیان پیدا و پنهانشان صرفا کسب درآمد است.

افشای پشت پرده یک ماجرا

هفته قبل اما رییس بنیاد ملی بازیهای رایانهای در گفتوگوی مشــروحی با خبرگزاری مهر به افشــای اقدامات عجیب و غیرقانونی این مارکت عرضه اپلیکیشــن پرداخت، اگرچه وی نیز ترجیح داد نامی از این مارکت نبرد، اما کمی قبل تر دبیر جشنواره بازیسازان مستقل ایران با انتشار مقالهای در روزنامه فناوران اشاره ای به نام این مارکت کرد. با توجه بهاهمیت موضوع به بررسی بیشتراین ماجرا میپردازیم. ماجرا از مصاحبه یک هفته پیش کریمی قدوسی مدیرعامل بنیاد بازی های رایانه ای با ایسنا شروع شد که از ساماندهی عرضه بازیهای خارجی و لــزوم دریافت مجوز از این بنیاد برای انتشار این بازیها خبر داد. موضوع جنجالبرانگیزی که در این مصاحبه گفته شد این بود که اگر فروشگاه عرضهکننده بازی مجوز مربوط را نداشته باشــد، حداقل برخوردی که با آن میشود فیلترینگ است، بنابراین از 1۵ بهمن ماه هر بازی خارجی و هر ســایتی که بخواهد عرضه تجاری در کشور داشته باشد با استناد به ماده ۹ قانون برخورد با تخلفات حوزه فضای مجازی و ماده ۳ مصادیق محتوای مجرمانه باید از بنیاد پروانه بگیرد.

خرید زمان یکساله برای فرار از عوارض1۰ درصدی

نکته دیگری که واکنشهای ایــن مارکت اندرویدی و موج رسانهای همراه با آن را به دنبال داشت خبر دریافت عوارض از بازیهای خارجی بود که مبالغ بسیار هنگفتی را از کشور خارج کرده و میکنند. بر این اساس بندی در لایحه بودجه ۹۷ کل کشور آمده که اخذ 10 درصد عوارض از فروش بازیهای برخط و رایانهای خارجی الزامی میشود. موضوعی که پیش از این در لایحه بودجه سال ۹6 در مجلس شورای اسلامی به تصویب نرسیده بود و همچنین در آبان امسال در سازمان برنامه و بودجه نیز رد شده بود. گردانندگان مارکت اندرویدی با اعتــراض به این موضوع، اخذ عوارض و گران شدن بازیهای خارجی در مارکتهای داخلی را منجر به فروش ایــن بازیها از طریق مارکتهای خارجی دانست و حتی تاکید داشت که با میزبانی این بازیها در مارکت های ایرانی در واقع، صادرات محصول و خدمات شرکتهای ایرانی به خارج از کشور صورت گرفته و توانسته توسعهدهندگان قدرتمند خارجی را متقاعد کند که در کنار سرویس و خدمات شرکت های معتبری چون گوگل و اپل، از سرویس آنها نیز استفاده کنند.

افشاگری بنياد ملی بازیهای رایانهای

حالا بعد از آنکه با عدم تصویب عوارض 10 درصدی در بودجه سال ۹6 این مارکتها توانسته بودند یک سال برای خود زمان بخرند طرح دوباره این موضع، قانونمند شدن و احتمال الزامی شدن این عوارض با فضاسازیهایی همراه بود که مدیرعامل بنیاد ملی بازیهای رایانــهای این بار در گفتوگویی با مهر ناچار به افشاگریهایی شد. روایت رییس بنیاد ملی بازیهای رایانهای از نحوه مواجهه این مارکت اندرویدی با اعمال قانون خود گویای سمبه پرزوری اســت که آنها دارند. آنچنان که کریمی قدوسی میگوید: بهطور مشخص درباره یکی از بازیها، بهرغم تذکر جدی بنیاد درباره محتوای نامناسب، نزدیک به یک ماه زمان برد تا بتوان جلوی توزیع آن در یک مارکت خاص گرفته شود، آن هم با کلی خواهش و تمنا! قبول کنیم این فضا هم از نظر فرهنگی و هم از نظر اقتصادی شرایط بسیار بدی است! وی پرده از مخالفت ها برداشــته و تاکید می کند: به محض اجرایی شــدن طرح، مارکتها مجبور به ارایه گزارش مالی دقیق و پرداخت عوارض هستند، بهخصوص مارکتهایی که تحت عنوان « دانش بنیان » فعالیت خود را آغاز کرده اند و با این عنوان ســعی دارند از معافیتهای مالیاتی هم استفاده کنند اما در زمینه بازیهای رایانهای خارجی رسما مشغول فعالیت تجاری پرسود هستند و این بخش از فعالیتهایشان هیچ ربطی به فعالیت «دانشبنیان » ندارد؛ این کار بیشــتر دلالی است!

آغاز فشارها برای عدم تصویب یک قانون

اینکه سال گذشته در مجلس چه گذشت که مانع از تصویب عوارض 10 درصدی شد هنوز مبهم است و درباره آن حرفی زده نشده است اما حالا کریمی قدوسی در افشاگریهای اخیر خود تلویحا پرده از راز این مخالفت هم برداشته ومی گوید: چند روز بعد که برای کاری به مجلس رفتم از سوی برخی نمایندگان مطلع شدیم که فشارها آغاز شده و برخی از این مارکتها این فضا را در مجلس بهوجود آوردهاند که بنیاد برای جبران کمبود بودجه خود به دنبال تصویب چنین طرحیاست! موضوعی که در گفتوگوی رسانهای مدیر یکی از مارکتها به صراحت بیان شده و میگوید: بنیاد در لایحه بودجه امسال حدود ۲۵ میلیارد تومان برای خود بودجه از طریق عوارض قرار داده است که سال گذشته حدود ۹ میلیارد تومان بود. اینکه این بودجه چطور قرار است توزیع شود و چه برنامهای برای رسیدن به هدف اصلی که توسعه بازی ایرانی است وجود دارد، توســط بنیاد برنامهای ارایه نشده و برای فعالیتهای گذشتهاش هم گزارشی داده نشده است.

نظارتی که نبود و حالا زیر ميز میزنند

دبیر جشنواره بازی سازان مستقل ایران به کمپین هایی که برای مخالفت با این طرح برای شلوغ کردن فضا و پرت کردن ذهن مخاطبان و نماینده های مجلس و توســعه دهندگان تشکیل شده، اشاره میکند. هر چند که میگوید این حرکت طبیعی است؛ چرا که اولا بازاری که تا به حال نظارت زیادی بر آن نشده از لحاظ تجاریســازی بازیهای خارجی مورد نظارت قرار میگیرد و مهمتر از آن سهم سود مالی این بازار نیز 10 درصد کاهش یافته و دولت بر آن نظارت میکند. فقدان نظارت موضوعی است که رییس بنیاد ملی بازیهای رایانه ای هم به آن اشاره کرده و می گوید: بالاخره نمی شود که یک فرد بازی را در بازار داخــل عرضه کند و بدون هیچ نظارت و عوارضی بهدنبال کسب سودهای کلان و بیحساب باشد. مارکتهایی که نمیخواهند زیر بار این فرایند قانونی بروند امروز تلاش میکنند زیر میز بزنند. وضعیت پیشین بازیهای خارجی در مارکتهای موبایلی به این صورت بوده که نظارت بر بازیهای خارجی معمولا بعد از عرضه اولیه صورت می گرفته است و کارنامه این مارکت اندرویدی به ویژه در مورد اخیری که یک بازی غیر قانونی در این بازار قرار گرفت و حتی بعد از خبری شدن این تخلف هم حذف نشد و بعد از کش و قوس های زیاد زمان زیادی صرف شــد تا طبق نظر بنیاد اقدام کنند. حالا و در آستانه اجرایی شدن دستور العمل جدیدی که نظارت را به پیش از انتشار می برد موجی به راه افتاده تا رویه پیشین بر هم نخورد، باید دید آیا نورچشمیها تن به نظارت میدهند و یا باز هم برای خود زمان خواهند خرید.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.