ز ان پذی صندوقممكراشنشيکسزتهط رفح رس است؟ ریدوهشدر كما

Asre Ertebat - - ارتباطات - نادر نینوایی nadernei@gmail.com

پروژه بهکارگیری صنــدوق مکانیزه فروش در اصناف کشور، از آن پروژه هایي است که حکایت مثل معروف « یکي داستان است پر آب چشم » شده است. ســامانه صندوق مکانیزه فروش از آنجا که ميتوانــد باعث پرداخت ســریع مالیات در مبادلات و معاملات تجاری شــود، همواره طرف توجه سازمان امور مالیاتی بوده است. اجرایي شــدن این صندوق براي ســازمان امور مالیاتي از ابتداي مطرح شــدن آن در سال 91 بسیار پراهمیت بوده و این سازمان همواره پیگیر اجراي آن بوده و البته همچنان نتوانسته آن را بهطور کامل اجرایي کند. در ســالهاي پایاني دولت دوم احمدينژاد نامه اي از طرف ســازمان امــور مالیاتي به اصناف با مهر «خیلي فــوري » در بالاي آن ارسال شد که در آن تاکید شــده بود پروژه مکانیزه فروش مورد توجه جدي قرار گیرد. این پروژه با وجود آنکه از شش سال پیش و با ارسال این نامه شروع شده و در ماده 121 قانون برنامه پنجم توســعه تعریف شده اما همچنان زمان پایان احتمالي و به سرانجام رسیدن آن مشخص نیست.

تاریخچه موضوع

آنطور که از سابقه خبرها در خصوص پروژه مکانیــزه کردن صندوق فــروش بر ميآید، تا ســال 92 بهدلیل کمبود سختافزار براي اتصال فروشــگاهها به صندوق، عملا اجراي این پروژه در حد حرف بوده و پس از آن نیز با مقاومت برخی اصناف کشور در نهایت اتفاقي قابل توجه براي اجراي آن نیفتاد. سازمان امور مالیاتي کشــور پیش از این از اصناف به صورت مرحله ای برای اســتفاده از صندوق مکانیزه فــروش دعوت کرده و بر اســاس فراخوان اعلامي، اصناف از ابتدای سال 94 مکلف به نصب، راهاندازی و استفاده از صندوق مکانیزه فروش شدند. همچنین به شرط نصب و استفاده از صندوق مکانیزه فــروش، معافیــت مالیاتی درآمد تا ســقف 12 میلیون تومان بــراي اصناف اجرا ميشــد که البته این موضوع نیز باعث نشــده که اصناف از صندوق مکانیزه فروش استقبال کرده و در فروشــگاههاي خود آن را نصب کنند. به این ترتیب هر ســاله نام اصناف جدیدي با درج شــدن ســتاره در کنار نامشــان در فهرســتهاي دولتي منتشر شــده و اعلام مي شود که مي بایست در ســال جاري این اصناف به صنــدوق مکانیزه فــروش مجهز شوند، اما در عمل به جز معدودی که تمایل به استفاده از این صندوق دارند مابقي اعضاي اصناف مذکور هیچ اقدامي در این خصوص انجام نميدهند. نتیجه این کش و قوسهای سازمان امور مالیاتي و اصناف نیز این بوده که با وجود تمام ادعاهاي مطرح شــده تا پایان سال 96 تنها یکســوم اصناف کشور به این صندوق مجهز شــدهاند و برخي شــنیدهها حاکي از این اســت که از ســوي بسیاري از اصناف نیز هیچ تمایل و نشــان مثبتي براي پیوســتن به طرح در آینده نزدیک مشاهده نشده است.

انتقادها از طــرح صندوق مکانیزه فروش

از زمان مطرح شــدن طــرح اســتفاده از صندوق هــاي مکانیــزه فــروش، اصناف انتقادات و مقاومت زیادي براي اجرا نکردن این خواست سازمان امور مالیاتي داشته اند و از ســوي دیگر تعیین یک شــرکت خاص براي فروش این صندوق هــاي مکانیزه هم همواره با مخالفتهایي روبهرو بوده اســت. همین انتقادها در نهایت باعث شده تا اجرایي شــدن این طرح به تاخیر افتاده و اصناف با کمترین سرعت ممکن به ســمت مکانیزه کردن صندوقهاي خود پیش روند. در اواخر ســال 94 علی فاضلی، رییس اتاق اصناف ایران در این خصوص گفته بود اجرای این پروژه ملی بــا توجه به تمامی ملاحظات اتاق اصناف ایران به شــرکت بــاران واگذار شــده و این شــرکت با توجه به تاکید اتاق مبنی بر تامین پوزها از منابع تولیدکنندگان معتبر داخلی، طی مناقصهای از میان واجدان شرایط، با شرکت کنتورسازی ایران به توافق رسیده است. اما در حالی فاضلی از برگزاری مناقصه و برنده شدن تنها یک شرکت برای اجرای این طرح ملی خبر میداد که بسیاری از تولیدکنندگان سخت افزاری و نرم افزاری صندوق مکانیزه فروش اعــلام کرده بودند که از آنها برای شــرکت در این مناقصه هیچ دعوتــی به عمــل نیامده اســت. همچنین سازمان نظام صنفی رایانهای کشور نیز با بالا گرفتن اعتراض فعالان این بخش با برگزاری نشست خبری، فعالیت تنها یک شرکت در این طرح را غیرقانونی و نمونهای از ایجاد یک انحصار اعلام کرد. از دیدگاه ســازمان امور مالیاتي نرم افزار ســامانه فروش بایــد دارای ویژگی ثبت و ذخیره اطلاعــات، صورتحســاب خرید و فروش کالا، محاســبه مالیــات و عوارض، ثبــت اطلاعــات روی حافظــه مالیاتی، ارســال اخطار مناســب به کاربــر درباره قطع حافظــه مالیاتی باشــد و امکان تهیه گزارش هــای آنــی و دوره ای در مقاطــع مختلف زمانــی حداقل شــامل اطلاعات فــروش کالا و خدمت و میــزان مالیات و عوارض دریافتی در آن وجود داشته باشد. با توجه بــه نکات مورد نظر ســازمان امور مالیاتي طبیعي است که لحاظ شدن تمام این موارد نیازمند آن است که سخت افزار و نرم افزار صنــدوق مکانیزه طراحي جامع و یکپارچه اي داشته باشد و درواقع همین موضوع باعث ایجاد مناقشه با شرکت هاي سخت افزاري شده است. در ادامه امــا انتقادها به شــرایط واگذاري و مجریان پروژه محدود نشــد و بهســرعت اولین اصنافي که از آنها خواســته شــد که فروشــگاههاي خود را به صنــدوق مکانیزه فروش متصــل کننــد نیز با اجــراي طرح مخالفت کرده و حتي برخي از اصناف رسما اعلام کردند کــه تمایلي به اســتفاده از آن ندارند تــا امکان اجراي عملیاتــي پروژه در هالهاي از ابهام قرار بگیرد.

ورود ضعیف مجلس بــه ماجراي صندوق مکانیزه

آذر ماه ســال گذشــته، رییس کمیسیون اقتصادی مجلس خبر تصویب لایحه صندوق مکانیزه فروش را اعلام کــرد تا گامي جدي براي تبدیل پروژه استفاده از صندوق مکانیزه فروش به قانون برداشته شود. رییــس کمیســیون اقتصــادی مجلس در خصــوص این لایحــه گفته بــود: صندوق مکانیزههای فروش، مسوولیت اجرا و عملیات مرتبط با تامین مالی، نصــب و راه اندازی و همه خدمات پس از نصب و راه اندازی برای واحدهای صنفی به سازمان مالیاتی محول شد و این سازمان پاســخگوی تمامی موارد مربوط به فرایند تامین مالی تا اجرا و خدمات پس از آن خواهد بود. بر اســاس لایحه مصوب مجلس هزینههای صندوق مکانیزه فروش را دولت باید بپردازد و این صندوق نیز دارایــی واحدهای صنفی محسوب می شــود، اما مالیات دارایی های اتفاقی نیز شامل این صندوق نمیشود تا اثر منفی بر صورتهای مالی واحدهای اقتصادی نداشته باشد. همچنین براســاس لایحه تصویبي استفاده از صندوق مکانیــزه فروش هیــچ بار مالی برای بنگاههــای اقتصادی نميبایســت در پي داشته باشــد. با وجود رایگان بودن و با وجود تصویب این لایحه اما باز هم همچنان تمایل چنداني از سوي اصناف براي استفاده از صندوق مکانیزه فروش مشــاهده نشد تا مشخص شود که مصوبه مجلس نیز کمکي به اجراي این طرح نمي کند و مشکل اصلي نبود توان عملیاتــي، اجرایي و نظارتي براي اجراي آن است.

اصنــاف ملزم به نصــب صندوق مکانیزه در سال 97

اسفندماه سال گذشته وزارت صنعت، معدن و تجــارت در گزارش آمــاری 9 ماه منتهی به آذر 96، فهرســتی از تعداد فروشگاههای تجهیزشــده به صندوق مکانیزه فروش را تا انتهای آذرماه منتشر کرد. منابــع خبری عنــوان میکنند کــه به 3۸ اتحادیه صنفی برای نصب صندوق مکانیزه فروش فراخوان داده شده اســت که از این تعــداد، پنــج اتحادیه مکلف بــه نصب این صندوق در سال 9۷ هســتند و مالیات آنها براساس عملکرد مالی ثبت شده در صندوق مکانیزه فروش باید پرداخت شود. رستورانها و چلوکبابیها، املاك، تالارهای پذیرایی و هتل ها از سه ستاره به بالا امسال مشــمول این لایحه بــوده و با ایــن ترتیب در ســال جاري باید مجهز بــه این صندوق شوند و اعلام شــده در صورتی که از این امر تبعیت نکنند نیز مالیات آنها براساس گردش مالیشان محاسبه میشود. با وجود تمام این هشدارها اما همچنان بسیاري از واحدهاي صنفي که نامشان اعلام شــده تمایلي براي مکانیزه کردن صندوق فروشــگاهي نشان نداده و اقدامي نیز به انجام نرساندهاند.

روایت اتاق اصنــاف در خصوص صندوق مکانیزه فروش

آنطور کــه کمیل اکبرنــژاد، مدیر فناوري اطلاعات اتاق اصناف به خبرنــگار ما اعلام کرده ماجــراي صندوق مکانیــزه فروش از این قرار است که بخشنامهاي براي مکانیزه شدن صندوقهاي فروشگاهي به اتاق اصناف در ســالهاي 90 و 91 ابلاغ شده و از همان زمان نیز اجرایيشــدن آن آغاز شده است. در این مقطع پس از کشوقوسهاي فراوان سرانجام برخي از صنوف زیربار قانون استفاده از صندوق مکانیزه فروش رفتنــد اما بعد از مدتي نقصهــا و کاســتيهایي در آن پیدا شد که هم شرایط نرمافزار و هم سختافزار را تغییــر ميداد. به گفتــه فاضلي به همین دلیل کارگروهي میان سازمان امور مالیاتي کشــور و اتاق اصناف ایران تشکیل شد تا در خصوص تهیه صندوقها تصمیمگیري شود و با کارهایي که انجام شــد استانداردي بین ســازمان امور مالیاتي و اتاق اصناف تعیین شد. این اســتاندارد مورد تایید دستگاههاي مربوطه قرار گرفت و بعد براي اجرایي شدن به هیاترییسه مجلس ارجاع شد که پس از طي کردن مراحل قانونــي بتوانیم مصوبات لازم را گرفته و به سمت اجرایي شدن برویم. اکبرنژاد با ذکر موانع موجــود براي اجراي این طرح، ميگوید: اگــر قرار بود براي اجبار اصناف به اســتفاده از صندوقهای مکانیزه فروشگاهي سفت و ســخت برخورد کنیم، مشکلات و مسایل خاص خود ایجاد ميشد. توجه داشته باشــید که اگر این کار صورت ميگرفــت، بیــش از نصف اصنــاف بیکار ميشدند. مدیر فنــاوري اطلاعات اتــاق اصناف دلیل اصلي را که اصنــاف تمایلي به اســتفاده از صندوق مکانیزه فروش ندارند، شفافیتهایي دانســت که با اجراي آن اتفاق ميافتد. وي افزود: کنترل هوشمند بازاري که با اجرایي شــدن صندوق مکانیزه فروش رخ ميدهد، باعث مي شود که مالیات به ریز و درستي از صنوف مختلف دریافت شود. اکبرنژاد در نهایت براي اجراي عملي و کامل طرح پیشنهاد داد تیمهاي بازرسي و کنترل دقیقتر براي نظارت بر عملکرد اصناف ایجاد شود و گفت: مي بایست استفاده از بازرسان اتاق اصناف بــراي نظارت بیشــتر مد نظر قرار گرفته و بودجــهاي براي این امر در نظر گرفته شود. همچنین لازم است با این شیوه نظارتها و بازرســيها را دقیقتــر کنیم تا بتوانیم قانون صندوق مکانیزه فروش را که به پیشرفت و توسعه کشور هم کمک مي کند، اجرایي کنیم.

آینده مبهم صندوق مکانیزه فروش

پیش از این و در سال 95 معاون وزیراقتصاد و دارایی با اشــاره به اینکه قانون اســتفاده از صنــدوق مکانیزه فروش از ابتدای ســال 95 اجرایی میشــود، گفته بود: هر شخصی که به این قانون عمل نکند مجرم شــناخته شــده و مطابق قانون جریمه میشود. البته با وجــود آنکه نصب صنــدوق مالیاتی برای 30 گروه از اتحادیهها لازمالاجرا شــده بود، اما برخی ازاصناف به سادگي به این موضوع توجه نکرده و بهجز افــرادي که خود علاقه به استفاده از آن داشتند سایر افراد از نصب صندوق مکانیزه فروش خودداري کردند. آخرین آمار منتشرشــده درخصوص تعداد واحدهای تجهیز شــده با صندوق مکانیزه فروش نشــان میدهد تا انتهــای آذرماه از میــان 2 میلیون و 500 هــزار و 345 واحد صنفی فعال و دارای پروانه کسب در سراسر کشــور، ۸3۷ هزار و 139 واحد توانستهاند این صندوق را نصب کنند. این آمار نشــان میدهد تنها ‪33 4۸/‬ درصد از کل واحدهای صنفی کشــور نســبت به مجهز شــدن به صندوق مکانیزه فروش اقــدام کردهاند. این درحالی است که طرح مجهز شدن واحدهای صنفی کشور به صندوق مکانیزه فروش برای شفافســازی عملکرد مالی اصناف در زمان دولت دهم و در چارچوب بندهایی از قانون پنجم توسعه دیده شده بود. لذا اگر قرار باشد با همین سرعت فعلي اجراي طرح صندوق مکانیزه فروش پیگیري شود، با توجه به آنکه براي تحقق یکسوم طرح )33 درصد آن( از سال 91 تا 9۷ حدود هفت سال زمان سپري شده اســت، به این ترتیب و در حالت خوش بینانه، همچنان نیاز به گذشت 12 ســال دیگر براي اجراي طــرح خواهیم داشت و روز احتمالی اجرای این طرح سال 1409 خواهد بود! با ایــن تفاســیر همچنان نميتــوان آینده چندان روشني براي اجرایي شدن صندوق مکانیزه فروش در کشــور متصور بود و باید گفت، اگرچه صحبتهاي زیادي براي اجراي این لایحه از سوي مسوولان امر مطرح شده اما همانگونه که شیخ اجل سعدي بهدرستي گفته است : «سعدیا گرچه سخندان و مصالح گویی... به عمــل کار برآید، به ســخندانی نیست ».

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.