ابوالحسن نجفی، ماندگار در عرصههای ادبی

Ettelaat Hekmat va Marefat - - گزارش -

مرکز فرهنگی شهر کتاب برای پاسداشت یاد استاد نجفی در عرصۀ ترجمه، جایزۀ ابوالحسن نجفی را تدارک دیده است تا از خالل آن، مسئلۀ ترجمه در معرض نقد و قضاوت قرار گرفته و ترجمههای درخور توجه و مطلوب نیز گزینش و تقدیر شوند. اولین دورۀ این جایزه با حضور اصحاب فرهنگ و هنر برگزار شد و پنج اثر راهیافته به مرحلۀ نهایی )منتشرشده در سال (1394 از طرف دبیرخانه معرفی شدند: »گاردن پارتی نوشتۀ کاترین منسفیلد با ترجمۀ نرگس انتخابی )نشر ماهی(، کپسول زمان نوشتۀ پل استر با ترجمۀ خجستۀ کیهان )انتشارات افق(، آشیانه اشراف، نوشتۀ ایوان تورگنیف با ترجمۀ آبتین گلکار )نشر ماهی(، در راه نوشتۀ جک کرواک با ترجمۀ احسان نوروزی )نشر چشمه( و آنچه با خود حمل میکردند نوشتۀ تیم اوبراین با ترجمۀ علی معصومی )انتشارات ققنوس(. هیئت داوران این جایزه را ضیاء موحد، حسین معصومیهمدانی، عبداهلل کوثری، مهستی بحرینی، مژده دقیقی و محمود حسینیزاد با دبیری علیاصغر محمدخانی تشکیل میدهند. هیئت داوران آبتین گلکار را برای ترجمۀ آشیانه اشراف نوشتۀ ایوان تورگنیف بهعنوان مترجم برگزیدۀ این دوره انتخاب کردند.«

ضیاء موحد در این نشست در سخنانی به دامنۀ فعالیتهای استاد نجفی اشاره کرد و پیشینۀ آشنایی خود را با او تشریح کرد. وی اظهار داشت: »به اعتقاد نجفی ترجمه کاری است که با مهارت و تمرین قوام مییابد. کمتر کسی را میتوان یافت که اولین کارش در حوزۀ ترجمه بهترین کار او باشد. نجفی همچنین ترجمه را کاری خالق میدانست. این حرف در برابر حرف بسیاری افراد قرار میگیرد که از تناظر یکبهیک در ترجمه میگویند. به اعتقاد این گروه، در ترجمه، در برابر هر کلمه تنها باید یک کلمه قرار گیرد )فارغ از اینکه نحو آن زبان بتواند مفهوم را بازگوید(.«

معصومی همدانی نیز دامنۀ روابط خود با نجفی را تشریح کرد و تأثیر آثار نجفی بر نسلی از نویسندگان ایران را کتمانناپذیر خواند و گفت: »نجفی نویسندگان ایرانی را به خواندن آثار تازه سوق داد. البته جز او مترجمان دیگری در تحقق این امر تأثیرگذار بودند. باید در نظر داشت رویکرد یادشده امروز در شکلی بیمارگونه تعادل را به نفع آثار جدید بر هم زده است؛ آنچنانکه جز در مواردی معدود نمیتوان آثار کالسیک جهان را در بازار نشر یافت و در پی ترجمۀ روزافزون آثار جدید آثار کالسیک فراموش شدهاند. حالآنکه نجفی بهرغم کاربست این رویکرد به آثار کالسیک دلبستگی فراوان داشت؛ او میتوانست بین قطبهای متضاد تعادل ایجاد کند و این یکی از مهمترین ویژگیهای اوست.«

دقیقی سخنان خود را با یاد استاد نجفی آغار کرد و ضمن برشمردن برخی ویژگیهاي بارز او اظهار داشت: »نخستین دورۀ جایزۀ ترجمۀ ابوالحسن نجفی را یک سال پس از رفتن او، با یاد این مترجم و ادیب برجستۀ زمانهمان آغاز میکنیم؛ استادی که در طول عمر پربارش در عرصههای گوناگون فرهنگ و ادب ما، آنگونه که میخواست و در خور منش و شخصیت او بود، با کیفیتی در حد کمال کار کرد و تأثیری انکارناپذیر از خود بهجا گذاشت؛ راهگشا بود و راهنما. و این همه چون با خوی نرم و اخالق حرفهای و بزرگواریاش میآمیخت، تأثیری دو چندان داشت. دوستان و دوستداران و شاگردانش داستانها از ویژگیهای بیمثال او دارند. اگر اندک استعداد و اشتیاقی در آدمهای پیرامونش میدید، سعی میکرد هرطور که میتواند، حتی با صرف وقت ارزشمندش، راهی پیش پایشان بگذارد. چه در مقام مترجم یا ویراستار یا معلم یا پژوهشگر و حتی ناشر. با همۀ مشغلهای که داشت، در مواجهه با زبان پویای یک ترجمه یا نثر درخشان یک داستان چنان به شوق میآمد که برق شادی کودکانهای در چشمانش میدرخشید.«

زهرا محمدی، استاد زبان روسی دانشگاه تهران، ترجمۀ برگزیده را با متن اصلی تطابق داده است. محمدی نیز در انتهای نشست سخنان کوتاهی ارائه کرد و برخی ویژگیهای اثر برگزیده را از ابعاد مختلف برشمرد. او تورگنیف را یکی از سه نویسندۀ برتر نیمۀ دوم قرن نوزدهم خواند و تصریح کرد: »تورگنیف که پایبند به سنتهای رمان اجتماعی در روسیه است گرچه در سایۀ تولستوی و داستایفسکی کمتر دیده شده، ظرفیتهای بسیاری برای خواندهشدن در جامعه ایران دارد.«

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.