مثنوی معنوی به تصحیح موحد

Ettelaat Hekmat va Marefat - - گزارش -

در مراسم رونمایی تصحیح محمدعلی موحد از »مثنوی معنوی«، رونمایی از این کتاب آرزوی مجتبی مینوی عنوان شد، و گفته شد این آرزویی بود که با نیکلسون شروع و با تالشهای موحد به نتیجه رسید.

مراسم رونمایی تصحیح »مثنوی معنوی« موالنا به تالش محمدعلی موحد در محل فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار شد.

در این مراسم محمد دبیرمقدم گفت: امروز روز بزرگی در تاریخ فرهنگستان زبان و ادب فارسی است، زیرا محمدعلی موحد توانست کاری را که پیشتر آغاز شده اما ناتمام مانده بود، به پایان برساند. حدود پنج سال پیش موحد در خصوص نوشتن این کتاب گفت. ماجرا برمیگردد به 40 سال پیش، در بزرگداشتی که برای موالنا در دانشگاه تهران برگزار شده بود مینوی سخنانی را با عنوان لزوم اهتمام در چاپ کردن کتابهای موالنا به صورت تصحیح یا انتقادی بیان کرده بود. او در آن سخنان گفته بود موالنا در »مثنوی« با شکایت نی آغاز کرده است. شکایتکننده موالناست و از مردم شکوه دارد زیرا نتوانستند »مثنوی معنوی« صحیحي داشته باشند. سپس محمدعلی موحد با تشکر از مجموعهای که به او در به اتمام رساندن کار »تصحیح مثنوی معنوی« کمک کردهاند، گفت: اگر آنها نبودند محال بود که کتابی اینچنینی را به دست بیاوریم. او با بیان نحوه نگارش »مثنوی معنوی« و بازبینیهایی که در آن زمان صورت گرفته است، گفت: دو نوع نگرش به »مثنوی معنوی« وجود دارد. برخی مانند موالنا به آن نگاه میکردند و برای »مثنوی معنوی« قداست قائل بودند؛ به خاطر همین تصرفی در کتاب نداشتند. کاتبان نسخههای »مثنوی معنوی« که این نگرش را داشتند با دقت و وسواس شعرها را مینوشتند که این موضوع نشانگر این است که برای »مثنوی« قداست قائل بودند و دستکاری در آن را جایز نمیدانستند. نگرش دیگر، نگرش لیبرال است. در نسخهای که 23 سال بعد از فوت موالنا نوشته شده است دخل و تصرفهایی وجود دارد. موحد با بیان اینکه در تصحیح »مثنوی معنوی« خود را به کتابهایی محدود کردهاند که 15 سال بعد از موالنا نوشته شدهاند، گفت: در این کتابها کاتب بعد از نگارش، شعر را برای موالنا خوانده است. بنابراین در نسخهای که 23 سال بعد از موالنا نوشته شده است، دخل و تصرفهایی را میبینیم که بیشتر به منظور ارادت، عالقهمندی و بهتر کردن متن صورت گرفته است و حکایت از نگرش لیبرالتری دارد. تعصبهایی که در نسخههای قبل وجود دارد در این نسخه وجود ندارد. این مولویشناس در بخشی از صحبتهایش بیان کرد: همانطور که ما در قرآن یک متن استاندارد داریم و اختالفها را به تفاسیر از آیات بردهایم در »مثنوی معنوی« هم فکر میکنم باید چنین چیزی صورت بگیرد. ما میخواستیم با این تصحیح یک متن استاندارد ارائه دهیم و اختالفها را به پاورقیها ببریم برای محققانی که میخواهند بیشتر پژوهش کنند.

در ادامه مراسم فتحاهلل مجتبائی با بیان اینکه هر آنچه من درباره »مثنوی معنوی« بگویم زاید است گفت: من در خانوادهای بزرگ شدهام که مثنویخوانی در آن رواج داشته است. در حاشیه یکی از مثنویهایی که به خط پدر پدر من نوشته شده آمده است »این رحمت رحمانی است/ این ملهم ربانی است« که نشان از قداست »مثنوی معنوی« دارد. در خانواده ما هرگز پا به سمت مثنوی دراز نمیشد و هرگز پشت به آن نمیشد. کتاب »مثنوی معنوی« اصِل اصل دین بوده است و تا این اواخر حدود 100 سال پیش آن را الهام الهی میخواندند. »مثنوی معنوی« دایرةالمعارف حیات فکری و روحی مردم است.

او افزود: در یکصد سال گذشته شخصی به نام رینولد نیکلسون میخواست »مثنوی معنوی« را ترجمه کند اما به توصیه استاد خود ادوارد براون به تصحیح این کتاب پرداخت. در آن زمان نیکلسون پنج یا شش نسخه به دست آورد و تا دفتر سوم آن را تصحیح کرد. زمانی که به دفتر سوم رسید یک نسخه مربوط به سال 677 یعنی چند سال بعد از مرگ موالنا پیدا کرد. نیکلسون از اواسط دفتر سوم بنا را بر نسخه 677 قرار داد.

بعد از اتمام سخنرانیها از تصحیح »مثنوی معنوی« به قلم محمدعلی موحد رونمایی شد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.