بررسی»تکرار«

Ettelaat Hekmat va Marefat - - گزارش -

نشست هفتگی شهر کتاب، به بررسی کتاب تکرار اثر سورن کیرکگور اختصاص داشت. در این نشست مراد فرهادپور و صالح نجفی حضور داشتند. نجفی در ابتدا دالیل مترتب بر ترجمة این اثر و دیگر آثار کیرکگور را تشریح کرد. نجفی ضمن اشاره به پیشینة آشنایی ایرانیها با کیرکگور، رویارویی با قول پیشین را به یک فال نیک تعبیر کرد و گفت: کیرکگور در ایران پدر اگزیستانسیالیسم تلقی میشد؛ نمایندة شکلی خاص و غیرعادی از فردگرایی بود و ممکن بود اندیشة او را بهنحوی با تفکر لیبرالی نیز پیوند زد؛ از آن غمانگیزتر میشد او را به جریان روشنفکری دینی نیز متصل کرد و ممکن بود با اتکا به آرای او مسائل کلیدی در االهیات و کالم اسالمی را مخدوش کرد. اما در رویارویی با آرای او بهمدد گفتمان انتقادی )که آن را با فرهادپور میشناسیم(، میتوان نگاهش را نگاهی کامال انتقادی )به مفهوم منفی آن( تلقی کرد؛ یعنی آخرین خیز فردیت بورژوایی برای غلبه بر تضادهایی که در جامعه یا حیات اجتماعی وجود دارد. حال آنکه با نومیدی و سرخوردگی از راهحلهای جمعی توام است. بنابراین باز هم میتوان گفت کیرکگور نوعی فردگرایی یا اگزیستانسیالیسم مسیحی را بنیان نهاده است. فرهادپور در ابتدای سخنان خود، ضمن تأکید بر ضروت بازنگری در ترجمة آثار کیرکگور، کتاب تکرار را مجموعهای از غرایب خواند و اظهار داشت: در رویارویی با این اثر نمیدانیم، مجموعهای از نامههاست، خاطرات است، حدیث یک ماجرای عاشقانه است یا یک رسالة فلسفی است؛ به همین ترتیب جایگاه این اثر در گسترة فلسفه چون جایگاه خود کیرکگور به نوعی ناروشن است؛ اما در حین خواندن آن کامال با فضاها و پیوندهایی رویارو میشویم که

نوعی درگیری فلسفی جدی را پیش میکشد. به اعتقاد من شکی نیست که در این ترجمه دقتی مضاعف وجود دارد و خطاهای فاحش و عجیب و غریب رایج در ترجمههای فعلی در آن نیست. میتوان گفت مترجم توانسته است زبانی خاص برای این متن بسازد که در عین روانی و آشنایی، پیچیدگیهای یک متن فلسفی را نیز در خود دارد. وی آسیبهای وارد بر امر ترجمه را با ذکر مصادیقی برشمرد و از آن پس به مضمون کتاب محل نقد پرداخت؛ فرهادپور اظهار داشت: من نقد آدورنو بر کیرکگور را درست میدانم؛ با در نظر داشتن فروپاشی فلسفه پس از هگل در اینجا با تالشی رویاروییم که میخواهد سوبژکتیویته را به شکلی بیواسطه با حقیقت برابر کند. البته در اینجا این بحث نیز مطرح است: آیا آنچه بهعنوان استثناء )و از آنپس تکرار( مطرح میشود، با امر سوبژکتیو برابر است؟ آیا میتوانیم امر سوبژکتیو را با امر فردی مساوی بدانیم؟ یا در اینجا بیشتر با امر تکین سروکار داریم؟ امر تکین بهکلی چیزی است جز امر فردی یا آنچه فردگرایی تملکی جامعة بورژوایی مینامیم.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.