درآمد فلسفی و دینشناختی بر پدیدارشناسی فرانسه

استیون دیلی انتشارات راتلج، 268 صفحه

Ettelaat Hekmat va Marefat - - کتاب -

آن گونه که در مقدمه کتاب آمده، پدیدارشناسی فرانسوی پس از سال 1945 محور اصلی این اثر را تشکیل میدهد و با توجه به اینکه غالب متفکران بزرگ این حوزه از قبیل هوسرل، هایدگر، سارتر و مرلوپونتی آثار خویش را پیش از این دوره تألیف کردهاند؛ نویسنده چرخش فکری و زمانی پدیدارشناسی پس از این متفکران را مدنظر قرار داده. چرخشی که به قول خود او، دارای اهمیت بنیادین است و نقطه شروع خالقیت در پدیدارشناسی به حساب میآید. اما نکته جالب در آن است که استیون دیلی علیرغم آن که بر پیشینه هوسرلی و هایدگری پدیدارشناسی فرانسوی تأکید کرده، معرفی افراد و آثار کمتر شناختهشده را در دستور کار خود قرار داده و ژان پل سارتر را آغازگر این رشته دانسته است.

نویسنده میگوید هرچند فرانسه هرگز شخصیتی محوری همچون هوسرل که سرآغاز پدیدارشناسی فلسفی است به خود ندیده، اما ما میتوانیم پدیدارشناسی فرانسه را یک جنبش مستقل بنامیم. به گفته او، در سال 1944 یعنی یک سال پس از انتشار کتاب»هستی و نیستی« سارتر، عنوان اگزیستانسیالیم رسما مورد قبول فرانسویها قرار گرفت. گابریل مارسل هم آن را پذیرفت اما به صورت موقت. و البته یاسپرس و هایدگر که بنیانگذاران این مکتب بودند، هیچگاه در نوشتههای خود به کلمه یا عبارت و اصطالح »اگزیستانسیالیسم« اشاره نکردند. یاسپرس تنها از»اگزیستانس« سخن گفته بود و هایدگر هم اصطالح»اگزیستانسیال« را مورد استفاده قرار داده بود.

کتاب از شش فصل کلی و بخشهای فرعیتر و مفصلتر تشکیل شده.»فلسفه پدیدارشناسی« عنوان فصل اول کتاب است که پنج بخش فرعی و مفصل را در خود جای داده.

»امانوئل لویناس: اخالق به مثابه نخستین فلسفه« فصل دوم کتاب است و مهمترین بخش آن پدیدارشناسی اخالق نام گرفته. در اینجا میخوانیم: پدیدارهایی همچون درست یا نادرست به نظر رسیدن و خوب یا بد احساس شدن را »پدیدارهای اخالقی« مینامیم. پدیدارهای اخالقی نقشی بسیار مهم در زندگی ما دارند. به تعبیریوریا کریگل، زندگی بدون پدیدارهای ادراکی ممکن است بسیار کسلکننده باشد، اما همچنان ارزش زیستن دارد، در حالی که زندگی بدون تجربههای اخالقی ممکن است حتی ارزش زیستن هم نداشته باشد. پدیدارشناسی اخالق و نظریۀ اخالقی، تنوع، یکپارچگی، فضیلت و هنر از جمله بخشهای فرعی این فصلاند.

فصل سوم»میشل هانری:تقدم زندگی« نام دارد و همان گونه که از عنوان آن پیداست، به شرح احوال و آثار فیلسوف فرانسه اختصاص یافته و البته بخش عمده ارجاعات آن به دائرةالمعارف فلسفه و فیلسوفان استنفورد باز میگردد. به جز محل تولد او)ویتنام کنونی(، پیوستنش به نهضت مقاومت، شرح چگونگی تألیف نخستین اثرش به نام»فلسفه و پدیدارشناسی بدن« و مهمترین کتابش با عنوان»جوهرة مانیفست«، سایر بخشهای این فصل عبارتاند از پدیدارشناسی زندگی، شیوهها و کارکردهای مانیفست، اصالت اندیشۀ میشل هانری، پذیرش فلسفۀ هانری، نتایج فلسفه میشل هانری)مارکس، بربریت، از کمونیسم تا کاپیتالیسم(، شرح کتاب مردگان به عنوان آخرین اثر هانری، نظرات پیرامون هنر و نقاشی،مسیحیت و..

فصل چهارم با عنوان»ژان لوک ماریون:پدیدار شناسی سخاوت« حاوی مطالب زیر است: دگرگون کنندة مفروضات سنتی فلسفه و االهیات، روش معمول شناخت خدا، بتپرستی یا خداپرستی، تمایز بین بت و شمایل، بازنمایی، آیا خدا در زمره مقوالت قرار میگیرد؟ لوگوس فلسفی و لوگوس االهیاتی، خدا به عنوان پدیداری اشباع شده، پدیدارهای فاقد پسزمینه.

»ژان ایو الکوست: فراتر از زمین و جهان« فصل پنجم کتاب و دربرگیرنده این مباحث است: فیلسوف فرانسوی، چرخش االهیاتی در پدیدارشناسی، پسامدرنیزم، شرح چگونگی تالیف»تجربه و مطلق« در سال ،1994 در برابر تجربه دینی، شناختپذیری خدا، خدا و مفهوم عشق. و سرانجام، فصل پایانی کتاب،»ژان لویی شِرتیِن: فراخوانی و پاسخ« نام گرفته و برخی از مهمترین مباحث آن بدین قرار است: در برابر کتاب مقدس، نابخشودنی، دعوت و پاسخ، شنیدن صدای هنر، ژان لویی در مقام یک شاعر، آموزگار فلسفه، ترجمههای انگلیسی آثار ژان

‪Phenomenology in France:‬ ‪A Philisophical and‬ ‪Theological Introduction‬ ‪Steven Delay‬ ‪Routledge,268 Pages‬

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.