گذري آسيبشناختي بر ميراث پزشكي ايراني

محمّد كريمي زنجاني اصل*

Ettelaat Siyasi va Eghtesadi - - شماره 307 / بهار و تابستان -

درنگ، و حتّي گذري گذرا بر آنچه كه اكنون بعنوان ميراث پزشكي روزگار اسلامي شناخته ميشود، برمينمايد كه بخش مهمّي از اين ميراث، دستاورد تلاشها و تجربيّاتِ دانشيِ پزشكانِ ايراني از دانشآموختگانِ جنديشاپور تا متفكران ري و خراسان در نخستين سدههاي اسلامي است. در عينحال، هرگاه با نگاهي منصفانه در اين ميراث بنگريم، درخواهيم يافت كه اين ميراث، به پشتوانة مكتبهاي پزشكي متداول در حوزههاي فرهنگي / تمدّني چندي برآمده است كه مهمترين آنها، دستكم چنانكه اكنون بر ما شناختهاند، عبارتند از: ميراث ايراني، ميراث هندي، * ميراث يوناني و به فرجام، ميراث چيني. بررسيهاي موجود دربارة چگونگي تأثير اين ميراثها بر پزشكي متداول در روزگار اسلامي و دستاوردهاي دانشيِ پزشكان اين روزگار، معمولاً برآمده از يكي از اين دو رويكردند: نخست، رويكردي شرقشناختي كه يونان محوري 1 را سر لوحة كار خويش نهاده، و در نخستين گام، براي ناميدن اين ميراث از اصطلاحاتي عوامگرايانه و غيرعلمي مانند »عربي« و »اسلامي« و »جهان اسلام« 2 3 بهره ميگيرد؛ و آنگاه ميكوشد ميراث پزشكيِ علم و 4 تجربه محورِ ديگر حوزههاي فرهنگي/ تمدّني، و بويژه الفصول الايلاقيه.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.